सर्वश्रेष्ठ ऋषीणां मध्ये, राघवस्य वाक्यं श्रुत्वा, विश्वामित्रः, तस्य सखा लक्ष्मणेन सह, मधुरं वाक्यम् अभाषत। "कथं यक्षिणी, यः दुर्बलता एव, सहस्रदन्तिनां बलं धारयति?" इति तस्य प्रश्नं श्रुत्वा, ऋषिः हर्षितः, उत्तरं दातुं प्रारभत। "शृणु, किमर्थं सा शक्तिमती जाताऽस्मिन् रूपे," इति विश्वामित्रः आरम्भं कृतवान्। "एकदा एकः यक्षः, सूकेतुः, महाबलं च धर्मात्मा च, पुत्रविहीनः तपः कृतवान्। तस्य पिता, यक्षराजः, तस्य कृते अत्यन्तं प्रसन्नः, तस्य पुत्री रूपेण रत्नं दत्त्वा, तातकां नाम, प्रदत्तवान्। तस्य यक्षस्य बलं सहस्रदन्तिनां उपहारं दत्त्वा, किन्तु पुत्रं न दत्त्वा, यः प्रसिद्धः आसीत्। यदा तातका यौवने प्राप्य, जम्ब्हस्य पुत्रस्य सुन्दं प्रति पत्नी जाताऽभवत्। अनन्तरं, किञ्चित् कालान्तरं, तातकायाः गर्भे एकः पुत्रः जातः, मारीचः नाम, यः बलशाली च शापेन राक्षसः जातः। यदा सुन्दः हतः, तातका, मारीचेन सह, अगस्त्यं ऋषिं प्रति आक्रमणं कृतवती। उष्णता च क्रोधेन प्रेरिता, सा ददाह, तस्य आगच्छन्तं दृष्ट्वा, अगस्त्यः मारीचं उवाच, "राक्षसस्य रूपं धारय!" अगस्त्यः तातकां प्रति भीषणं शापं ददाति, "हे महायक्षिणि, मनुष्यमांसभक्षिका, विकृतमुखा, शीघ्रं एषां रूपं त्यज, भीषणं रूपं तव भविष्यति!" एवं शापेन परिवर्तिता, तातका, क्रोधेन आक्रान्ता, अगस्त्यस्य तीर्थं नाशयति। "हे राघव, गोब्राह्मणानां कल्याणाय, तातकां, एषा दुष्टा राक्षसी, हन्तव्याऽस्मिन् कार्ये," इति अगस्त्यः वदति। "त्रिलोक्यां अन्यः कश्चित् तां हन्तुं अशक्तः, केवलं त्वं, रघुपतिः, तां हन्तुं शक्तः।" "हे उत्तम पुरुष, न त्वं संकोचयितव्यम्," इति अगस्त्यः वदति, "राजधर्माय, दुष्टां हन्तव्यां, किञ्चित् अपि दयालुं वा, राज्ञः कार्यं सदा कर्तव्यं।" "यथा पुरातनकाले इन्द्रः मंथरां हत्वा, तथा विष्णुः काव्यस्य पतिं हत्वा, दुष्टां स्त्रीं हन्तुं श्रेष्ठः पुरुषः, तां हन्तुं संकोचं त्यज," इति अगस्त्यः आदेशं ददाति। एवं ऋषिणा वदितं श्रुत्वा, राघवः, सर्वश्रेष्ठः मनुष्यः, नमस्कृत्य, दृढसंकल्पः, उवाच, "पितुः आज्ञां मान्य, कौशिकस्य वाक्यस्य प्रभावात्, एषः कार्यः कर्तव्यः।" "गोब्राह्मणानां कल्याणाय, भूमेः हिताय, तथा तव वाक्यस्य पालनाय, अहं कर्म कर्तुम् अर्हः।" इति उवाच। ततः, राघवः धनुषं गृहीत्वा, तस्य मध्यभागे दृढं संलग्नं कृत्वा, तीव्रं ध्वनिं कृत्वा, दिशां प्रतिध्वनयामास। तस्य ध्वनिं श्रुत्वा, तातकायाः वनवासिनः चकिताः अभवन्। तातका, क्रोधिताऽभवत्, तस्य ध्वनिं श्रुत्वा, क्रोधेन भृशं आक्रान्ता, तस्मिन् स्थले गत्वा, तस्य ध्वनिं शोधयामास। दृष्ट्वा तां, क्रोधितां, विकृतां, महाकायां, राघवः लक्ष्मणं उवाच, "दृष्ट्वा एषा दुष्टा यक्षिणी, यस्या: दर्शनात्, कायराणां हृदयं भङ्गं भवति।" "एषा बलशालिनी, मायामयी च, अद्य अहं तां शक्तिहीनां कर्तुं, तस्य श्रवणं च नासां च नाशयिष्यामि।" यदा राघवः इव वदति, तातका, क्रोधेन अभिभूताऽभवत्, तस्य कर्णं च कर्णं च उन्नम्य, राघवस्य प्रति आक्रमणं कृतवती। किन्तु विश्वामित्रः, ब्राह्मणः, तां ध्वंसयामास, तस्य पुत्रौ रघुपतिः विजयस्य आशीर्वादं ददाति। तातका, भीषणं धूलिं उत्पन्नं कृत्वा, राघु पुत्रौ च भ्रमयामास। ततः, तातका, तस्य जादू प्रयोगं कृत्वा, राघु पुत्रौ च पाषाणवृष्टिं कृतवती। एषः दृश्यं ददाति राघवस्य क्रोधं। राघवः तस्य पाषाणवृष्टिं प्रत्युत्तरेण तीर्य, तां आक्रमणं कृत्वा, तस्य हस्तं च कर्तुं प्रचेष्टितवान्। तदा, तातका, अङ्गविहीनं, थकितां, गर्जन्तीं, लक्ष्मणः क्रोधेन तस्य कर्णं च नासां च छिनत्ति। तदा, यक्षिणी, यः सर्वरूपं धारयति, अनेकानि रूपाणि धारयित्वा, अदृश्यं जातम्, तेषां भ्रमयित्वा। एवं कथा समाप्ता।