रावणेन सीता आकाशे स्वस्य उरसि स्थापिता सा तु निर्मलमुखी रामविरहितत्वात् न शोभाम् अवाप, यथा स्तम्बविहीना पद्मिनी। तस्याः तु मनोज्ञललाटया, सुकेशरेखया, कमलहृदयसमया, निर्मलया मुखमण्डलम्, नीलमेघपृष्ठात् उदितचन्द्रमिव विराजमानम् आसीत्। तस्याः मुखं शोभनदन्तैः, मनोहरनेत्रैः, शुक्लनिर्मलैः विराजितं, रावणस्य गोत्रे आकाशे स्थितं, तेजसा समुल्लसत्। या विलपन्ती सा सीता, अश्रूणि अपोह्य, चारुमुखी, सुमुखी, रक्ताधरया, सुवर्णवर्णया, आकाशे चन्द्रमिव शोभाम् अवाप। राक्षसराजेन कम्पितं तस्याः सौम्यं मुखं रामविरहितत्वात् न शोभते स्म, यथा दिवा चन्द्रमाः। सा सुवर्णवर्णा मैथिली, कृष्णवर्णराक्षसाधिपं आलिङ्ग्य, सुवर्णमेखलया नीलगजे शोभामिव ददौ। जनकात्मजा सा सुवर्णा, पद्मसमा, दीप्ताभरणा, रावणं प्रविश्य, विद्युत् मेघं यथा प्रविशति, शोभां ददौ। वैदेह्याः भूषणध्वनिना स राक्षसराजः शुद्धः, कृष्णः, गर्जितमघन इव प्रतीतः। तस्याः शिरसः पतितं पुष्पवृष्टिः, रावणेन ह्रियमानायाः, सर्वतः भूमौ अपतत्। सा पुष्पवृष्टिः, रावणस्य वेगेन सर्वत्र निपतिता, पुनः दशग्रीवमुपवर्तते स्म। पुष्पवृष्टिः स विश्रवसो भ्रातरं उपगता, यथा शुद्धतारामाला मेरुपर्वते पतति। वैदेह्याः पादात् रत्नाङ्गदं, विद्युत्प्रभं, भूमौ पतितम्। तस्या वैदेह्याः अङ्गानि तरुपल्लवैः रक्तिमानि जातानि, सा कृष्णवपुषं राक्षसाधिपं यथा सुवर्णमेखला गजे शोभयामास। विश्रवसो भ्राता आकाशमार्गेण गच्छन्, स्वप्रभया दीप्तां सीतां गृहीत्वा, दिवि महाशिखामिव शोभते स्म। तस्या अभरणानि दीप्तिमन्ति, वह्निसदृशानि, भूमौ पतन्ति स्म, यथा क्षीणतारा नभसः पतन्ति। सा हारः, ताराधिपसदृशः, स्तनयोर्मध्ये पतितः, भूमौ पतन्, गङ्गेव दिवः पतितः दीप्तिम् आवहन्। तदा विप्रकृष्टवातैः तरुषिखराणि कम्पितानि, नानापक्षिसङ्कुलानि, 'मा भैः' इति शब्दयन्ति स्म। नष्टपुष्पाणि पद्मानि, व्याकुलमत्स्यजलचराणि, आशाहीनां सखीमिव मैथिलीं विलपन्ति स्म। ततः सिंहव्याघ्रमृगपक्षिणः सर्वतः आगत्य, सीताया छायाम् अन्वधावन् कोपेन। पर्वतानि, निर्झरमुखानि, शिखरहस्तानि, सीतायाः हरणे शब्दयन्ति स्म। वैदेह्याः ह्रियमानायाः दृष्ट्वा, सूर्यः संतप्तः, तेजो ह्रासयन्, पीतवर्णमण्डलः अभवत्। यत्र रावणः रामस्य वैदेहीं हरति, तत्र धर्मः नास्ति, न सत्यं, न शीलं, न दया। एवं सर्वे प्राणिनः समूहेन विललापुः, भीताः, अधोमुखाः, शिशवः क्रन्दन्ति स्म। वनदेवताः, कम्पमानशरीराः, पुनः पुनः चञ्चललोचनाः साशङ्कम् ईक्षन्ते स्म। सीतां उच्चैः क्रोशन्तीं, दुःखार्तां, 'राम, लक्ष्मण' इति मधुरया वाचा आह्वयन्तीं दृष्ट्वा— दशग्रीवः भूमिं पुनः पुनः वीक्षमानां, विकीर्णकेशभूषणां वैदेहीं स्वविनाशाय जग्राह। सा चारुस्मिता मैथिली, स्वजनविरहिता, रामलक्ष्मणयोः अन्वेषणपरायणा, शोकभारपीडिता, श्वेतवर्णमुखी अभवत्। शृणु अद्य वल्मीकिरामायणस्य पुण्ये अरण्यकाण्डे त्रिपञ्चाशत्तमे सर्गे कथनम्। तं रावणं आकाशे पतन्तं दृष्ट्वा, जनकनन्दिनी मैथिली, भीतिपीडिता, अत्यन्तं व्यथिता, महाभयेन गृहीता अभवत्। कोपशोकबाष्पलालितलोचना सा सीता, राक्षसाधिपं भीषणनेत्रं सम्बोधितवती— "किं त्वं लज्जां न अनुभवसि, दुष्ट, रावण, मां एकां जानन्, चौरवत् पलायसे? नूनं त्वमेव, दुष्टचित्त, मां हर्तुमिच्छन्, मृगवपुः धारयित्वा, मम पतिं छलयित्वा, दूरं नीतवान्। यो मां रक्षितुमुत्थितः, स वृद्धगृध्रराजः, पितृसखः, सापि त्वया निहतः। तव वीर्यमिदं दृश्यते, अधम राक्षस, यः नाम संज्ञां दत्त्वा, माम् अयुद्ध्य जितवान् नासि। परदारहरणं कृत्वा, गूढेन, पाप, कथं त्वं न लज्जसे? लोकेषु पुरुषाः तव कर्म निकृष्टम्, क्रूरम्, अधार्मिकम्, वीर्यं गर्वयन्, कथयिष्यन्ति। धिक् तव शौर्यं, धिक् तव कुलं; अस्याः वृत्तेः लोकदूषणं, लज्जां वहसि। किं वा कर्तुं शक्यम्, त्वं शीघ्रं पलायसे; तिष्ठ क्षणमपि— न जीवन् प्रत्यागमिष्यसि। न त्वं सैन्येनापि, तयोः राजपुत्रयोः समीपे, क्षणमपि तिष्ठेतुम् अर्हसि। न त्वं तयोः बाणस्पर्शं सहितुं समर्थः, यथा पक्षी वनाग्निस्पर्शं न सहते।