ततः अनन्तशास्त्रज्ञस्य मुनेश्च उत्तमं वचनं श्रुत्वा, नरसिंहः रामः शुभया वाचा प्रत्युवाच। स मुने, श्रुतं यक्षिण्याः दुर्बलत्वं — किं सा अल्पबलाऽपि सहस्रगजबलं धारयति? राघवस्य अचिन्त्यतेजसः वचनं श्रुत्वा, मुनिः लक्ष्मणसहितं रिपुसूदनं रामं हर्षितः मृदुं वचनं अब्रवीत्। विश्वामित्रः उवाच — शृणु, कथं सा बलवती अभवत्; वरप्रदानात्, सा दुर्बला अपि गजसहस्रबलं धारयति। कदाचित् महान् यक्षः सुकेतुः नाम, बलवान् धर्मात्मा च, पुत्रहीनः सन् महातपः अकरोत्। तस्य पिता — यक्षाधिपः — तुष्टः सन् तस्मै रत्नमिव कन्यां ताटका नाम रामाय ददौ। तस्याः गजसहस्रबलं अपि ददौ; किन्तु सुकेतवे पुत्रं न ददौ, यद्यपि सः कीर्तिमान्। ताटका सौन्दर्ययुक्ता यौवनसम्पन्ना सन्, जम्भस्य पुत्रे सुन्दे पतित्वे दत्ता। तदनन्तरं कालात्, यक्षिणी पुत्रं मारिचं जनयामास; सः भीमः, शापेन राक्षसत्वं प्राप। यदा सुन्दः हतः, हे राम, तदा ताटका पुत्रसहितं महामुनिं अगस्त्यं अभ्यधावत्। भूतोद्वेगात् कोपात् च सा गर्जन्ती वेगेन अग्रे धावति; तस्यां धावन्त्यां, अगस्त्यः महर्षिः मारिचं उवाच — “राक्षसस्वरूपं धारय।” अगस्त्यः क्रोधात् ताटकां अपि शप्तवान्। “हे महायक्षिणि, नरभक्षिणि, विकृतवदना, शीघ्रं रूपं त्यज — भयानकं रूपं ते भवतु।” एवं शापपरिणता क्रोधाभिभूता ताटका कोपात् अगस्त्यसंस्कृतं देशं विनाशयति। राघव, गोब्राह्मणहिताय, ताटकां — पापकारिणीं, भीषणां यक्षिणीं — हन्तव्यां। त्रिलोकमध्ये, त्वाम् ऋते, तां कोऽपि न हन्तुं शक्नुयात्; शापबलसम्पन्ना हि सा। नरश्रेष्ठ, नारीहिंसाया विषये त्वं न संकोचं कुर्या; चतुर्वर्णहिताय राजकुमारः कर्तव्यं करोति। जनरक्षणाय, क्रूरं वा अक्रूरं वा, पापं वा दोषयुक्तं वा, रक्षकः कर्तव्यं कर्तव्यम्। एष धर्मः नित्यः राजभारधारिणां; काकुत्स्थवंशज, अधर्मिणीं हन्याः, धर्मः तस्यां न विद्यते। श्रुतं हि, पूर्वे इन्द्रः वीरोचनस्य कन्यां मन्थरां भूमिविनाशकामां हत्वा। पूर्वं विष्णुः काव्यपत्नीं — भृगुपत्नीं — इन्द्रविहीनं लोकं कामयन्तीं हत्वा। एवं बहवः महापुरुषाः अधर्मिणीं स्त्रियां हत्वा; अतः संकोचं त्यज्य, मम आज्ञया तां हन्याः, राजन्। एवं बालकाण्डे वाल्मीकिरामायणे षड्विंशः सर्गः श्राव्यः। विश्वामित्रस्य निश्चितं वचनं श्रुत्वा, रघुवंशश्रेष्ठपुत्रः रामः अञ्जलिं कृत्वा, दृढनिश्चयः प्रत्युवाच। पितुर्वचनस्य पालने, कौशिकस्य आज्ञायाः सम्मानात्, कर्तव्यं कर्तव्यमिति न संकोचः। अयोध्यायां गुरुसंयुक्तः पितुर्दशरथस्य वचनेन शिक्षितः; तस्य वचनं न लङ्घयितव्यम्। गोब्राह्मणहिताय, भूमिसंरक्षणाय, तव अचिन्त्यवचनस्य पूर्त्यर्थं, अहं कर्तुं सिद्धः। एवं उक्त्वा, रिपुसूदनः रामः धनुष्के मध्यभागे गृहीत्वा तीक्ष्णं स्वरं निर्ममे; तस्य शब्दः दिशः नादयामास। तस्मिन्नेव शब्दे, ताटकावने वासिनः भीताः, ताटका अपि कोपसम्भ्रान्ता तेन शब्देन मोहिताभवत्। तस्य शब्दस्य कारणं ज्ञात्वा, ताटका कोपसमाविष्टा तं शब्दं श्रुत्वा, तत्र वेगेन अभ्यधावत्। ताम् उग्रां, विकृतवदनां, विशालां दृष्ट्वा, रामः लक्ष्मणं उवाच — “पश्य लक्ष्मण, भीषणां यक्षिणीं, तस्याः रूपदर्शनात् भीरवः हृदयभङ्गं यान्ति। पश्य, दुष्करविनिग्रहां मायाबलसम्पन्नां; अद्य अहं तस्याः कर्णनासे हरेयम्। नारीत्वरक्षणात् हन्तुं न शक्नोमि; किन्तु बलं गतिं च नाशयिष्यामि।” एवं रामे वदति, ताटका कोपसमाविष्टा बाहून्नुत्क्षिप्य गर्जन्ती राममभ्यधावत्। विश्वामित्रः ब्राह्मणऋषिः तां गर्जन्तीं शप्त्वा, रघुपुत्रयोः अभयशुभं आशीर्वादं ददौ। ताटका महद् धूलिकण्टकं उत्पाद्य रघुपुत्रयोः मनः क्षणं मोहितवती। ततः मायां उपयुज्य, रघुपुत्रयोः शिलावृष्टिं अकुरुत्; तस्मिन्नेव, रामः कोपितः अभवत्। रामः तस्याः शिलावृष्टिं बाणवृष्ट्या प्रत्युत्तरं ददौ; ताटका धावन्ती तस्याः बाहूणि बाणैः छित्त्वा। तदनन्तरं, सा निकटे स्थित्वा, बाहुहीना, श्रान्ता, गर्जन्ती च, सौमित्रिः क्रोधात् तस्याः कर्णौ नासाग्रं च छित्त्वा।