सीता तदा, या मुखेन पूर्णचन्द्रसदृशेन विराजिता, पुनः तं गृध्रराजं भूमौ पतितं रावणबलेन निपातितं समालिङ्ग्य, जनकात्मजा दुःखार्ता रुरोद। अथ श्रीमद्रामायणे वाल्मीकिना विरचितेऽरण्यकाण्डे द्विपञ्चाशत्तमः सर्गः प्रवर्तते। सीता तदा स्त्रीणां श्रेष्ठा, रावणेन निहतं गृध्रराजं दृष्ट्वा, अतिविषण्णा विललाप। सा मनुष्याणां सुखदुःखयोः निमित्तानि, स्वप्ना व्यञ्जनानि पक्षिणां शब्दाश्च, नूनं दृश्यन्ते इति मनसि चिन्तयामास। नूनं रामस्त्वं महद्व्यसनं न जानासि; काकुत्स्थ, मृगपक्षिणः मम कृते धावन्ति। अयं पक्षी दयया मामुद्धर्तुमागतः, मम दुर्भाग्येन अधुना भूमौ निहतः। सा भीता महाभागा "रक्ष मां काकुत्स्थ! रक्ष मां लक्ष्मण!" इति समीपे श्रावयन्ती उच्चैः क्रोशन्ती। सा विकीर्णमाल्याभरणा, परित्यक्तेव विलपन्ती, रावणः राक्षसराजः वैदेहीं अभिद्रुत्य जग्राह। सा लता इव महावृक्षान् आलिङ्ग्य, पुनः पुनः "मुञ्च माम्! मुञ्च माम्!" इति क्रोशन्ती, राक्षसाधिपेन बलात् गृहीता। "राम! राम!" इति वनान्तरे विलपन्ती, रामविरहिता सा, मृत्युसंनिकाशेन तेन केशेषु गृहीता, प्राणान्तायेव। वैदेह्यां बलात्कृतायां, चराचरं जगत् धर्महीनं, घनतमसा आवृतम् अभवत्। तत्र वायुः न ववौ, सूर्यः तेजः त्यक्तवान्, देवाः दिव्यचक्षुषः सीताहरणं दृष्ट्वा। तदा प्रजापतिः श्रीमान् 'कृतं कार्यम्' इति न्यवेदयत्, सर्वे च महर्षयः हृष्टदुःखिता अभवन्। सीताहरणं दृष्ट्वा, रावणवधस्य समयोऽयं इति बुबुधिरे दण्डकावासिनः। राक्षसराजः रावणः, तां "राम! लक्ष्मण!" इति विलपन्तीं, आकाशं प्रति जगाम। सा कन्या, तप्तकाञ्चनसदृशैः अङ्गैः, पीतवाससा, मेघेषु विद्युत्प्रभेव विराजमाना। तस्याः पीतवस्त्रं विकीर्णं, रावणं दीप्तयामास, ज्वलनार्चिवत् श्यामगिरौ। सा परममंगलवती, सुरभिकमलदलानि रावणोप्युपरि पातयन्ती। आकाशे तस्याः पीतवासः सुवर्णसङ्काशः सूर्यरश्मिवत् रक्तमेघ इव दीप्तिमान्। तस्याः निर्मलं मुखं, रावणोरसि स्थितं, रामविरहितं, स्तोकमूलं विना पद्ममिव न शोभते। शिरसि सुकेशपाशेन, सुश्लिष्टभालललाटया, पद्मकोशाभमण्डलं मुखं, नीलमेघान्तरात् उदितचन्द्रमिव बभासे। तस्याः श्वेतदन्तैः शोभितं, सुनेत्रं, रावणोरसि स्थितं, मुखं दिव्यतेजसा दीप्तिमान्। अश्रुपरिमृज्य, शशिसदृशं मुखं, सुरुचिरनासिकं, रक्तोष्ठं, सुवर्णदीप्त्या आकाशे विराजमानम्। राक्षसराजेन कम्पितं, रामविरहितं मुखं, दिवा शशाङ्कमिव न शोभते। सा सुवर्णवर्णा मैथिली, श्यामराक्षसपतिं आलिङ्ग्य, सुवर्णमेखलावद् नीलदन्तिनि विराजते। जनकनन्दिनी सुवर्णसदृशा, रावणे प्रविष्टा, विद्युत् मेघे प्रविश्येव, दीप्यमानाभरणा। वैदेह्याः भूषणरवः, रावणं शुद्धश्यामं मेघं गर्जन्तमिव बिभ्रदिव। तस्याः शिरसः पुष्पवृष्टिः, रावणगतायाः, भूमौ पतन्ती सर्वतोऽभवत्। रावणस्य वेगेन विक्षिप्ता सा पुष्पवृष्टिः, दशग्रीवमुपावर्तत। पुष्पमाला तु शुद्धा, रावणस्य भ्रातरं वैश्रवणस्य शिरसि, मेरौ तारामाला इव, पतिता। वैदेह्याः पादात् रत्नमेखला, विद्युत्प्रभेव, भूमौ पतिता। तस्या लता-कोमलशाखाभिः रक्ताङ्गी, श्यामराक्षसपतेः शोभां वर्धयन्ती, सुवर्णमेखलावद् गजे पञ्चायाम् इव। वैश्रवणभ्राता तां स्वतेजसा दीप्ताम् आकाशे गृहीत्वा, दिवि महापातकवत् प्रज्वलमानाम्। तस्या भूषणानि ज्वलन्ति, भूमौ पतन्ति, नक्षत्राणि इव व्योम्नः पतितानि। स्तनयोरन्तरात् मुक्ताहारः, ताराधिपवद् दीप्तिमान्, पतन् गङ्गेव व्योम्नः शोभते। तेषु कालेषु, पादपाग्रेषु, अमङ्गलवातैः कम्पितेषु, पक्षिसङ्घैः पूरितेषु, वृक्षाः "मा बिभीषि" इति शब्दयन्त इव। पद्मानि, विकीर्णपुष्पाणि, मत्स्यजलचरभयकुलानि, मैथिलीमित्रं सीतां शोकाकुलं विलपन्ति इव। तदा सिंहव्याघ्रमृगपक्षिणः सर्वतः संहृष्ट्य, सीताछायां क्रुद्धाः अनुययुः। गिरयः, निर्झरमुखाः, शिखरहस्ताः, सीताहरणे क्रोशन्त इव। वैदेह्याः हरणं दृष्ट्वा, सूर्यः क्लिष्टः, स्वतेजसा रहितः, क्षीणमण्डलः अभवत्।