मलदाः करूषाश्च मम शरीरेणोत्पन्नामशुचिं वहन्तः, सुरैः प्रशंसिताः, ये स्वर्गपतये “साधु साधु” इति कथयामासुः। कालान्तरे तु मलदाः करूषाश्च धनधान्यसमृद्धाः सन्तः, रूपपरिवर्तिनीं यक्षिणीं प्राप्य क्लेशं समजग्मुः। सा तु सहस्रगजबलसम्पन्ना ताटका नाम, बुद्धिमतः सुन्दस्य भार्या। तस्याश्च पुत्रो मारीचो नाम, इन्द्रसमतेजाः राक्षसः, वृतबाहुः, महाशिराः, विशालवक्त्रः, महाकायः च आसीत्। स राक्षसः घोरदर्शनः सततं जनान् संत्रासयति, एते द्वौ देशौ विनाशयति च, हे राघव। ताटका तु दुष्टाचारिणी मलदान् करूषांश्च विनाशयति; सा अर्धयोजनमात्रदूरे पन्थानं निवार्य वसति। अतः त्वं ताटकावनं गन्तव्यं; स्वबलमाश्रित्य एतां दुष्टां विनाशय। मम आज्ञया पुनः एषं देशं कंटकविहीनं कुरु; यतः अद्यापि कश्चन अत्र आगन्तुं न समर्थः। हे राम, घोरया दुःसहया च यक्षिण्या एष देशः विनाशितः; यत्किंचित् ताटकावनस्य भयङ्करस्य विनाशस्य कारणं तुभ्यं निगदितम्। एवं कथे समाप्तायां, श्रीमद्वाल्मीकिरामायणे बालकाण्डे पञ्चविंशः सर्गः श्राव्यः। ततः अनन्तवीर्यस्य महर्षेः उत्तमानि वचनानि श्रुत्वा, नरश्रेष्ठः रामः शुभं वाक्यमुवाच। “हे मुनिवर, श्रूयते यक्षिण्या अल्पं बलम्; कथं सा दुर्बला सहस्रगजबलं धारयति?” राघवस्य वचः श्रुत्वा, महातेजाः मुनिः, लक्ष्मणसहितं रिपुघ्नं रामं प्रहृष्टः शान्तया वाचा प्रत्युवाच। विश्वामित्रः उवाच—“शृणु, कथं सा बलवती जाता; वरदानात् सा दुर्बला अपि गजसहस्रबलं धारयति। किल कश्चित् महायक्षः सुकेतुर्नाम महाबलः धर्मात्मा च आसीत्; स पुत्रार्थं महातपः तप्तवान्। तस्य पितरं यक्षपतिं सन्तुष्टं दृष्ट्वा, सुकेतवे कन्यां ताटकां नाम रत्नरूपां ददौ, हे राम। तस्यै सहस्रगजबलं दत्तम्, न तु पुत्रः; सुकेतुः कीर्तिमान् आसीत्। सा तु रूपयौवनसम्पन्ना जात्वा, जम्भपुत्रस्य सुन्दस्य भार्येति प्रदत्ता। कालान्तरमेकदा, सा यक्षिणी मारीचं नाम पुत्रं प्रसूता, यो शापेन राक्षसत्वं प्राप्तवान्। यदा सुण्डो हतः, तदा ताटका पुत्रेन सह मुनिवरं अगस्त्यं आक्रम्य, कोपान्विता क्षुधार्ता च, गर्जन्ती त्वरया अभ्यधावत्। अगस्त्यः तां समागच्छन्तीं दृष्ट्वा, मारीचं प्रति ‘राक्षसस्वरूपं गृहाण’ इति उवाच; महाक्रोधेन ताटकां च शप्तवान्। ‘हे महायक्षिणि, नरभक्षिणि, विकृताननरूपिणि, शीघ्रं एतत्स्वरूपं त्यज—भीषणा भव!’ इति। तेन शापेन विकृता, कोपसमन्विता सा ताटका, अगस्त्यतीर्थं पुण्यं देशं कोपात् विनाशयति। अतः, हे राघव, गवां ब्राह्मणानां च हिताय, पापिनीं ताटकां राक्षसीं घोरकर्मणि, हन्तुमर्हसि। त्वां विना अन्यः कश्चन त्रिषु लोकेषु न हन्तुं समर्थः, सा शापबलसमन्विता। अतः, नरश्रेष्ठ, स्त्रीवधेष्वपि संदेहो न कर्तव्यः; चातुर्वर्ण्यहिताय राजपुत्रेण कर्तव्यम्। प्रजापालनार्थं, क्रूरं वा, पापं वा, दोषयुक्तं वा, यद्वा तद्वा, रक्षिता कर्तुम् अर्हति। एष धर्मः नित्यः राजभारनिबद्धानां; अधर्मिणीं हन्याः, हे काकुत्स्थ, धर्मः तस्यां न विद्यते। श्रूयते, हे राजन्, पुरा इन्द्रेण मन्थरा विरोचनसुता, या पृथिवीं विनाशयितुमिच्छती, हता। तथा, हे राम, विष्णुना काव्यपत्नी भृगुपत्नी, या इन्द्रवर्जितं लोकं कामयमाना, पुरा हता। एवं बहवः पुण्यशीलाः नरश्रेष्ठाः अधर्मिण्यः स्त्रियः हत्वा धर्मं स्थिताः; अतः त्वं मम आज्ञया संदेहं त्यक्त्वा तां हन्याः, हे राजन्। एवं श्रीमद्वाल्मीकिरामायणे बालकाण्डे षड्विंशः सर्गः श्राव्यः। मुनिवचनानि दृढानि श्रुत्वा, नरश्रेष्ठपुत्रः राघवः, कृताञ्जलिः, धैर्यसमन्वितः प्रत्युवाच। “पितुः आज्ञया, कौशिकस्य च वचनेन, कर्तव्यं कर्म न संदेहः। अयोध्यायां पितुर्दशरथस्य गुरूणां मध्ये शिक्षितः अस्मि; तस्य वचनं न लङ्घनीयम्। गवां ब्राह्मणानां च हिताय, भूमेः कल्याणाय, भवतः अगाधवचसः परिपालनाय, अहं कर्तुम् उत्सुकः। इत्युक्त्वा रिपुघ्नः रामः धनुषो मध्ये बद्ध्वा, तीक्ष्णं धनुष्प्रणादं कृतवान्, यस्य शब्देन दिशः प्रतिशब्दिताः। तेन शब्देन ताटकावनवासिनः संत्रस्ताः, ताटका अपि क्रोधेन कम्पिता, तेन शब्देन मोहिताभवत्। तं शब्दं निशम्य, राक्षसी कोपसमन्विता, त्वरया तस्मात् स्थलात् यत्र शब्दः उत्पन्नः, तत्राभ्यधावत्।