रावणः तदा मैथिलीं प्रियदर्शिनीं सुमधुरभाषिणीं चेदमुवाच—"अस्य वनस्य मध्ये वसति सः, पशुभिः संकुलोऽयं देशः, तस्य च मनः विपथगामि।" एवं दुष्टचित्तः राक्षसाधिपः कामवशेन सीतामुपसृत्य, यथा दिवि रोहिणीं चन्द्रः गृह्णाति, तथा तामाक्रामत्। सः सव्येन हस्तेन पद्मलोचनां सीतां केशेषु जग्राह, दक्षिणेन तु जघन्योरुपर्यपि। तं पर्वताकारं तीक्ष्णदंष्ट्रिणं महाबाहुं राक्षसं दृष्ट्वा, वनदेवताः मृत्युं समुपसृता इव भीता, त्वरया पलायिताः। तस्य रावणस्य दिव्यं मायया निर्मितं रथं तत्राभूत्, सुवर्णसदृशं, खरयुतं, कठोरनिनादं च। ततः सः कठोरवचनैः भीषणनिनादेन च वैदेहीं त्रासयन्, तामङ्के स्थापयित्वा रथे समारोपयत्। रावणेन गृहीता सा महाभागा सीता दुःखार्ता, दूरस्थे रामे वनान्तरे, सशब्दं विललाप। रावणः कामसंयुक्तचेताः, पतङ्गपत्नीमिव, बलात् यत्नवन्तीमपि सीतां जहार। सा तदा, राक्षसराजेन आकाशमार्गे नीयमाना, विवर्णचित्ता, महानादेन आर्तस्वरेण प्रचुक्रोश, मदमत्तया नारीव। "लक्ष्मण महाबाहो, पितृप्रीतिकर, त्वं न जानासि—राक्षसवेशधरः मां नयति!" "राघव धर्मार्थं जीवितं सुखं धनं च परित्यज्य, त्वं मां अन्यायेन नीयमानां न पश्यसि!" "दुष्टनिग्राहक, रिपुतापन, त्वं किं न दण्डयसि पापं, किं वा रावणं न शाससि?" "कर्मणः फलं त्वरया न दृश्यते, कालोऽपि तत्र कारणं, यथा धान्यानां पाके।" "त्वं कालमोहितचित्तः एतत्कर्म कृतवान्; रामात् भीषणं विनाशं प्राप्स्यसि, जीवितान्तं च।" "इदानीं कैकेयी स्वजनैः सहित्या प्रमोदते; धर्मपत्नी धर्मात्मनः ख्यातस्य पतिं त्यक्त्वा नीयते।" "जनस्थानस्थे कर्णिकारवृक्षाः, रामाय शीघ्रं निवेदयत—रावणः सीतां हरति।" "हंसबकसंघनिनादिते गोदावर्यां नमामि; शीघ्रं रामाय कथयत—रावणः सीतां हरति।" "अस्यां वने विविधवृक्षवासिन्यः देवताः, अहं प्रणमामि; मम पतिं प्रति निवेदयत—रावणेन नीतास्मि।" "यावन्ति प्राणिनः अत्र सन्ति, मृगपक्षिसंघाश्च, सर्वेषु शरणं प्रपद्ये।" "पतिस्नेहया, प्राणादप्यधिक्या, अनाथया मया नीयमानेन, रावणेन सीता नीतेत्याचक्ष्व।" "एतज्ज्ञात्वा महाबाहुः पराक्रान्तः सः, वैवस्वतग्रहादपि स्ववीर्येण मां प्रत्यानयिष्यति।" एवं कृपावचः विलपन्ती, दुःखेन पीडिता, विशाललोचना, वृक्षाग्रे स्थितं गृध्रं दृष्टवती। रावणवशगता सा, सुरूपजघना, तमवलोक्य, शोकसंविग्नया वाचा बभाषे। "जटायो, मां पश्य, आर्य, राक्षसराजेन अनाथवत् नीयमाना अस्मि, तव दृष्टिपथात्।" "अयं रात्रिचरः क्रूरः त्वया न निग्रहीतुं शक्यः; सः बलवान्, मायावी, शस्त्रपाणिः, दुष्टचित्तश्च।" "जटायो, रामाय सत्यं वद—मम हरणस्य, लक्ष्मणाय च सर्वमाख्याहि।" एवं श्रीमद्वाल्मीकि-रामायणे, अरण्यकाण्डे, पञ्चाशत्तमः सर्गः आरभ्यते। तदा जटायुः, पूर्णरूपेण न प्रबुद्धः, तं शब्दं श्रुत्वा द्रुतं दृष्ट्वा रावणं, वैदेहीं च अपश्यत्। ततः पर्वतशृङ्गसन्निभेन च्छद्मनासिकेन, वृक्षाग्रे स्थितः श्रेष्ठः पक्षिराजः, मङ्गलवचनानि उवाच। "दशग्रीव, पूर्वं धर्मनिष्ठः सत्यव्रतः त्वं आसीः; भ्रातः, त्वं अधर्म्यं कर्म मा कुरु।" "अहं जटायुः नाम, महाबलवान् गृध्रराजः, सर्वभूताधिपः, महेन्द्रवरुणोपमः।" "रामो दशरथात्मजः सर्वभूतहिते रतः; एषा च धर्मपत्नी तस्य जगन्नाथस्य।" "एषा सीता नाम, सुशोभना, यां त्वं हर्तुमिच्छसि; कथं धर्मस्थेन राज्ञा परदारस्पर्शनं कर्तव्यम्?" "विशेषतः, राज्ञा परदारान् रक्षितव्यान्, महाबाहो; परदाराभिलाषात् पापकर्म मा कुरु।" "यदन्यैः गर्हितं कर्म, तद्बुद्धिमान् न कुर्यात्; यथा स्वदारं रक्षति, तथा परदारान् अपि रक्षेत्।" "लाभकामाभ्यां वा, धर्मज्ञः अपि शास्त्रोक्तेषु अपि, धर्ममार्गं विचिनोति, पुलस्त्यनन्दन।" "राजा धर्मः कामः च अर्थः च—एते परमं धनम्; राजतः धर्माधर्मौ श्रेयश्च जायते।" "कथं तव चपलस्य दुष्टात्मनः राक्षसश्रेष्ठ, राज्यलाभः, यथा पापकृतः दिव्ययानं प्राप्नोति?" "यद्देशं रागसमुत्थं, तत् दुरपाकर्ष्यम्; सदाचारः चिरं दुष्टगृहे न वसति।" "न तव राज्ये, न नगरे, रामः महाबलः धर्मात्मा, किञ्चित् अपराधं कृतवान्; कथं तं त्वं पीडयसि?