रावणस्य अनर्थकामनया तव कुबेरस्य भ्राता इति कथं त्वया अभिमानः क्रियते, सर्वदेवैर्यथार्हं पूजितस्य कुबेरस्य? नूनं सर्वे राक्षसाः नष्टाः भविष्यन्ति, हे रावण, यस्य त्वं दुष्टः, दुर्मनाः, असंयत इन्द्रियः राजा अस्ति। शचीं पत्नीं अपहरन् इन्द्रः जीवितुं शक्नोति, परंतु रामस्य पत्नीं माम् अपनीतवान् त्वं न सुलभं जीवितुम्। शचीं, अतुल्यरूपां, वज्रधारिणः पत्नीं उल्लंघ्य जीवितुं शक्यं स्यात्, परंतु मम समानां स्त्रीं उल्लंघ्य, राक्षस, अमृतं पिबन् अपि मोक्षं न प्राप्स्यसि। इदानीं श्रीमद्वाल्मीकिरामायणे, अरण्यकाण्डे, एकोनचत्वारिंशत् सर्गः आरभ्यते। मैथिल्याः वचनानि श्रुत्वा, बलवान् दशग्रीवः स्वहस्तेन हस्तं ताडयामास, तस्य रूपं महद् अभवत्। पुनः स मैथिलीं वाक्यकुशलां अभ्यधावत्—“मम बलं वीर्यं च त्वया न श्रुतं, यः न विक्षिप्तमना अस्ति। आकाशे स्थित्वा भुजाभ्यां पृथिवीं उद्धर्तुं शक्न्यामि, समुद्रं पातुं शक्न्यामि, मृत्युः युद्धे हन्यामि। सूर्यं तीक्ष्णैः बाणैः विद्धुं, पृथिव्याः सततां विदारयितुं शक्न्यामि; हे विक्षिप्ते, रूपं यथा इच्छामि, तद् धारणं शक्न्यामि।” रावणः, मयूरवर्णः, क्रुद्धः इति वदन् तस्य नेत्रे रक्तिमानि अभवन्। ततः सौम्यं रूपं त्यक्त्वा, कालस्य सदृशं, कुबेरस्य भ्राता इव, उग्रं रूपं धारयामास। रक्तनेत्रः, तप्तसुवर्णाभरणैः भूषितः, महाक्रोधेन युक्तः, श्यामघनस्य सदृशः अभवत्। दशमुखः, विंशति-बाहुः, निशाचरः, तपस्विरूपं त्यक्त्वा, महद् रूपं प्रकटयामास। राक्षसाधिपः रावणः स्वं वास्तविकं रूपं धारयामास, रक्तवस्त्रधारी, मैथिलीं रत्नरूपां निरीक्ष्य स्थितः। रावणः मैथिलीं, यः कृष्णकेशा सूर्यप्रभा, उत्तमवस्त्राभरणवती, अभ्यधावत्—“यदि त्रैलोक्ये प्रसिद्धं पतिं इच्छसि, हे तन्वी, मम शरणं गच्छ; अहं तव योग्यः पतिः। माम् एव वरय, अहं प्रशंसनीयः पतिः, सौम्ये, तव अहितं कदापि न करिष्यामि। मानुषं स्नेहं त्यज, हृदयं मयि स्थापय; रामं त्यज, यः राज्यं हृतवान्, प्रयत्नं विफलम्, आयुः सीमितम्। केन गुणेन तस्य संलग्ना, हे मूढे, यः स्त्रीवाक्येन राज्यं मित्राणि च त्यक्तवान्? सः मृगसंयुक्ते वनं वसति, तस्य मनः भ्रमितम्।” एवं रावणः मैथिलीं, स्निग्धवाचां, स्नेह्यां, अभ्यधावत्। तदनन्तरं, कामातुरः, दुष्टहृदयः राक्षसः, सीतां उपगम्य, चन्द्रः रोहिणीं यथा गच्छति, तथा ताम् अकर्षत्। वामहस्तेन तस्य केशेषु, दक्षिणहस्तेन जंघायाम् अपि गृहीत्वा। पर्वतसदृशं, तीक्ष्णदंष्ट्रं, महाबाहुं रावणं दृष्ट्वा, वनदेवताः भयात् मृत्युं इव सन्दृश्य, पलायन्ति स्म। ततः रावणस्य दिव्यं मायारथं समुत्पन्नम्, सुवर्णसदृशं, खड्गयुक्तं, क्रूरनादं कुर्वन्। ततः तीक्ष्णवचनैः, महान् गर्जनया, ताम् अभ्यधावत्, वैदेहीं गोदत्त्वा, रथे स्थापयामास। रावणेन गृहीता श्रीमती सीता, दुःखार्ता, रामं वनस्थं दूरस्थितं आह्वयन्ती विलपितुम् आरभत्। कामातुरः रावणः, विवर्तमाना सीता, नागपत्नीमिव, अपहरत्। राक्षसराजेन आकाशमार्गे नीतायाः सीतायाः, सा उच्चैः क्रन्दन्ती, विषण्णमना, व्याकुला, दुःखिता इव। “हे लक्ष्मण, महाबाहो, वृद्धजनानां हृदयेषु हर्षं जनयन्, त्वं न जानासि यः राक्षसः रूपविकारी मां अपहरति!” “राघव, धर्मार्थे जीवितं सुखं धनं च त्यक्तवान्, त्वं न पश्यसि मां अन्यायेन नीयमानां!” “दुष्टानां दण्डदाता, शत्रुनां तापयिता, त्वं किमर्थं एतादृशं दुष्टं न दण्डयसि, रावणं न दण्डयसि?” “दुष्कृतस्य फलं त्वरितं न दृश्यते; कालः अपि अत्र कारणम्, यथा धान्यस्य पक्वतायाम्। त्वया एष कृतः, तव मनः कालग्रस्तम्; इदानीं रामात् घोरं दुःखं, तव मृत्युं, अनुभव। कैकयी स्वजनैः सह हर्षं करोतु; धर्मपत्नी, धर्मात्मनः पत्न्यः, प्रसिद्धस्य, अपहर्यते। जनस्थानस्थे कर्णिकारवृक्षेभ्यः अहम् आह्वयामि—शीघ्रं रामाय कथयत् रावणः सीतां अपहरति। गदवरीनदीं हंसक्रौञ्चसमूहैः निनादितां नमामि; शीघ्रं रामाय कथयत् रावणः सीतां अपहरति। अत्र वनस्थेभ्यः देवताभ्यः नमामि; मम पतिं विज्ञापयत् अहं अपहृतास्मि। यानि प्राणीनीह सन्ति, यथायथं, सर्वेषु शरणं याचामि—मृगसमूहः पक्षिसमूहः च। अपहर्यते, पतिस्नेहिता, प्राणात् प्रियतराः, अनाथा—रामाय कथयत् रावणेन सीता अपहृताः। ज्ञात्वा, महाबाहुः, बलवान्, माम् अपि वैवस्वतात्, वीर्येन प्रत्यानयिष्यति।