रावणः सीतां सौम्यवर्णां दृष्ट्वा गर्वितः स्वबलं स्मरन् तामिदम् अवदत्—"रामः सः मर्त्यः युद्धे मम तुल्यः नास्ति, नापि ममाङ्गुल्याः समः। हे शुभे, स्वभाग्येन प्राप्तं सुखं त्वया भोक्तव्यम्।" एवमुक्ता वैदेही, क्रोधात् रक्ताेक्षणी, राक्षसराजस्य समीपे कठोराणि वचनानि ब्रुवन्ती तं प्राह—"कथं त्वं, पापकर्मणि प्रवृत्तः, सर्वदेवैः पूजितस्य कुबेरस्य भ्राता इति वदसि?" पुनः सा वदति—"नूनं सर्वे राक्षसाः नश्यन्ति, येषां त्वं, दुर्वृत्तः, अशान्तेन्द्रियः, राजा। इन्द्रः अपि शचीं हरित्वा जीवेत्, परन्तु मां रामपत्नीं हृत्वा त्वं न निःश्रेयसं प्राप्स्यसि। शचीं हरित्वा चिरं जीवेदपि, त्वद्विधां स्त्रीं हृत्वा त्वं, अमृतं पिबन् अपि, मोक्षं न लभसे।" एवमुक्त्वा, श्रीमद्रामायणे वाल्मीकिना लिखितेऽरण्यकाण्डे एकोनपञ्चाशः सर्गः प्रवर्तते। सीतायाः वचनं श्रुत्वा बलवान् दशग्रीवः स्वहस्तेन हस्तं ताडयित्वा स्वं रूपं महदाकारं चकार। पुनः सः मैथिलीं वाक्यविशारदः इदं वचनमुवाच—"मम बलं वीर्यं च त्वया न श्रुतम्, यः न प्रमत्तः। अहं खस्थः भूधरं बाहुभ्यां उत्तोल्य धारयामि, समुद्रं पातुं शक्नोमि, मृत्युञ्च रणाङ्गणे हन्तुं समर्थः। सूर्यं तीक्ष्णैः शरैः विद्धुं, पृथिवीं विदारयितुं च शक्नोमि। पश्य मां रूपाण्यनेकानि धर्तुं समर्थम्।" रावणः, मयूरवर्णः इव, क्रोधेन दीप्तः, रक्तलोचनः अभवत्। ततः सः सौम्यरूपं त्यक्त्वा भीषणं रूपं धारयामास, कालस्येव रूपं, कुबेरस्य भ्राता इव। सः रक्तलोचनः, तप्तहेमाभरणधारी, महाक्रोधेन समाक्रान्तः, श्याममेघसङ्काशः इव बभौ। दशशीर्षः विंशतिभुजः निशाचरः स्वमायारूपं परित्यज्य महदाकारं प्रदर्शयामास। रावणः, राक्षसराजः, स्वकीयमेव रूपं धारयन्, रक्तवस्त्रधारी, रत्नमिव स्त्रीणां मध्ये मैथिलीं निरीक्ष्य तिष्ठति। सः मैथिलीं, सुकपोलां, सूर्यतेजसां प्रभां, सुशोभनवस्त्राभरणवतीं, इदं वचनमुवाच—"यदि त्वं त्रिषु लोकेषु प्रसिद्धं पतिं इच्छसि, मां शरणं गच्छ। अहं तव योग्यः पतिः। मम साहचर्यं वरणीयं, अहं तव प्रशंसनीयः पतिः, त्वां न कदापि हिंस्यामि। मानुषं भावं त्यक्त्वा मां मनसा पश्य, रामं परित्यज, यः राज्यं हित्वा, विफलः, अल्पायुष्च। कैरुणैः त्वं तस्मिन्स्नेहं कुरुषे, यः स्त्रीवाक्येन राज्यं मित्राणि च परित्यज्य, अरण्ये पशुभिः सह वसति, मोहितचित्तः?" एवं रावणः मैथिलीं स्निग्धां वदन्तीं वाक्यैः अभ्यभाषत। ततो दुष्टात्मा राक्षसः, कामवशगः सन्, उपगम्य सीतां चन्द्रमाः रोहिणीं इव गगने गृहीत्वा अपहरत्। सः वामहस्तेन पद्मलोचनां सीतां केशेषु, दक्षिणहस्तेन जङ्घायोः गृहीत्वा स्थितः। तं पर्वताकारं, तीक्ष्णदंष्ट्रं, बलीयांसं दृष्ट्वा, वनदेवताः भयाकुलाः मृत्युमिव दृष्ट्वा पलायन्त। अथ रावणस्य मायया निर्मितं दिव्यम् रथं, सुवर्णसदृशं, खड्गयुक्तं, खरनादं कुर्वन्तं, तत्र प्रादुरभवत्। ततः सः कठोरवचनैः भीमस्वरेण सीतां त्रासयन्, तामङ्के स्थापयित्वा रथेऽपाविशत्। रावणेन गृहीता या सीता, सा दुःखिता, रामं दूरस्थं वनान्तरे आक्रन्दयामास। रावणः, कामवशः, संघर्षमाणां सीतां नागपत्नीमिव अपाहरत्। सा राक्षसराजेन आकाशमार्गे नीयमाना, विवर्णा, अत्यन्तदुःखिता, उच्चैः क्रन्दन्ती पतिं स्मरन्ती व्यथिता बभूव। "हे लक्ष्मण, महाबाहो, पितृपितामहप्रियकर, त्वं न जानासि यत् अहं रूपान्तरीकृतराक्षसेन अपनीयमाना। हे राघव, धर्मार्थे प्राणान् सुखं धनं च त्यक्त्वा, त्वं न पश्यसि मां अधर्मेण नीयमानाम्। त्वं दुष्टनिग्रही, रिपुतापन, किं न दुष्कृतं दण्डयसि, रावणं च किं न निगृह्णासि?" "कर्मणः फलं न त्वरितं दृश्यते; कालोऽपि अत्र निमित्तं यथा धान्यस्य पक्वतायाम्। त्वं कालमोहितचित्तः पापकर्म अकरोः; रामात् अद्य भीषणं विनाशं प्राप्स्यसि।" "कैकयी स्वबन्धुभिः सह हर्षयेत्; धर्मपत्नी धर्मात्मनः प्रसिद्धस्य पतिं विना नीयमाना।" "अयं जनस्थानस्थः कर्णिकारवृक्षः, तस्मै नमस्कृत्य, शीघ्रं रामाय निवेदय कि रावणः सीतामपहरति।" "गोदावरीं हंसक्रौञ्चनादितां नमामि; शीघ्रं रामाय निवेदय कि रावणः सीतामपहरति।" "अस्यां वने यानि यानि वृक्षेषु देवताः वसन्ति, ताभ्यः प्रणम्य, मम पतिं विज्ञापयामि यत् अहं नीतास्मि।" "यत्र यत्र प्राणिनः सन्ति, येषां येषां रूपाणि, मृगगणाः पक्षिसंघाश्च, सर्वेषां शरणं याचे।" एवं सा जानकी, रावणेन नीयमाना, वनस्पतिवृक्षान्, नदीं, देवताः, पशुपक्षिनः च शरण्यत्वेन आह्वयन्ती, पतिस्मरणदुःखिता, करुणया व्याकुला बभूव।