तदा सा रम्या पुरी, शुभ्रवपुषा प्राकारेण परितः परिवृता, सुवर्णमण्डपद्वारैश्च लोहितस्फटिकनिर्मितैः शोभिता, परममङ्गलमिव विराजते स्म। तस्यां नगरीं गजैः, अश्वैः, रथैः चाक्रान्तां, वाद्यनिनादैः प्रतिश्रुत्यां, सर्वकामफलद्रुमोपेतैः उद्यानैः च भूषितां दृष्ट्वा, रावणः सीतां संबोध्य इत्युवाच—"एषा नगरी, हे सीते, त्वया मया सह वास्यते; तत्र त्वं मानुषस्त्रीणां न स्मरिष्यसि, हे विचारशीलि।" "इह त्वं मानुषदैवसुखान्यनुभूय, शोभनाङ्गि, रामं मृत्युपाशबद्धं न स्मरिष्यसि। दशरथो राजा प्रियं पुत्रं राज्ये प्रतिष्ठाप्य, बलहीनः सन् ज्येष्ठं पुत्रं वनं प्रेषितवान्। किं त्वया, विशालाक्षि, तेन रामेण, राज्यहीनेन, विमूढचेतसा, तपस्विवासिना, साध्यते? राक्षसेन्द्रं मामुपलभस्व, स्वयमेव त्वत्समीपमागतं; न त्वं प्रेमबाणविद्धं मां प्रत्याख्यातुमर्हसि। यदि मामनादृत्य त्वं गच्छसि, पश्चात्तापं यथा उर्वशी पौरवस्य चरणे प्रहारं कृत्वा, तथा त्वमपि अनुभविष्यसि।" "रामो हि न युद्धे मम तुल्यो, नापि ममाङ्गुलिसदृशः; त्वं तु सौभाग्येन प्राप्तं भुङ्क्ष्व, शोभनाङ्गि।" एवं रावणेन संबोधितायाः वैदेह्याः क्रोधसमुत्फुल्ललोचना तस्य राक्षसाधिपतेः रहसि कठोरं भाषितवती—"पापचिकीर्षोः कस्य ते कुबेरस्य भ्रातृत्वमुपपद्यते, सर्वदेवसम्पूजितस्य? नूनं सर्वे राक्षसाः नश्यन्ति, येषां त्वं, दुष्टचेताः, असंयतात्मा, राजा।" "इन्द्रः शचीं हृत्वा जीवेत्; रामपत्नीं मामानीय त्वं न जीविष्यसि। शचीं हरन् चिरजीवी स्यात्, किं तु मम सदृशां स्त्रीं स्पृशित्वा, अमृतं पिबन् अपि, न मोक्षं प्राप्स्यसि, हे राक्षस।" एवमुक्ते, महाबलः दशग्रीवः सीतावचनं श्रुत्वा, स्वहस्तेन स्वहस्तं ताडयामास, महद्रूपं च धारयामास। पुनः मैथिलीं वाक्यकुशलः रावणः उवाच—"मम बलं विक्रमं च त्वया न श्रोतुम्, हे अमत्ते, न ज्ञातमिति मन्ये।" "अहं खस्थः भुजाभ्यां पृथ्वीं उद्धरेयं, समुद्रं पिबेयं, मृत्युमपि युधि हन्यां। तीक्ष्णैः बाणैः सूर्यं विदारयेयं, भूमिं च विदारयेयं; रूपमपि यथा इच्छामि तथा धारयामि, पश्य माम्।" इत्युक्त्वा, रावणः मयूरवर्णः क्रुद्धः रक्तलोचनः जातः। ततः स रावणः सौम्यरूपं परित्यज्य, भयङ्करं कालसदृशं रूपं धारयामास, स कुबेरस्य भ्रातृवद्रूपवान्। रक्तनेत्रः, तप्तकाञ्चनाभरणधारी, महाक्रोधसमन्वितः, घनसन्निभः बभूव। दशग्रीवो, विंशति भुजो, निशाचरः, महद्रूपं प्रकाशयन्, तपस्विरूपं त्यक्त्वा, स्वस्वरूपं धारयन्, रक्ताम्बरधारी, मैथिलीं रत्नसदृशीं वीक्षमानः स्थितवान्। ततः रावणः, या कृष्णकेशा, सूर्यतेजोवर्णा, उत्तमवस्त्राभरणधारिणी मैथिली, तां उवाच—"यदि त्वं त्रिषु लोकेषु प्रसिद्धं पतिं इच्छसि, सुमध्येमे, मय्याश्रयः कुरु; अहं तव योग्यः पतिः।" "मां वरय, नित्यसखी भविष्यामि, अहं प्रशंसनीयः पतिः; सौम्ये, न कदापि त्वां हिंसिष्यामि। मानुषं भावं परित्यज्य, मां मनसा अनुसर; रामं त्यज, यो राज्यं हृतः, विफलसंकल्पः, अल्पायुषः।" "कैर् गुणैस्त्वं, मोहिता, बुद्धिमतीव, तस्मिन् अनुरक्ता, यो स्त्रीवाक्येन राज्यं सुहृदश्च परित्यज्य, अरण्ये वसति, मृगैः परिवृतः, विमूढमनाः?" एवं रावणेन मैथिलीं, या प्रियदर्शना, मृदुभाषिणी, उवाच। ततः कामवशगः, दुष्टचित्तः राक्षसः, सा सीतां समीपमुपेत्य, यथा चन्द्रः रोहिणीं आकाशे, तथाऽग्रहीत्। स वामहस्तेन पद्मलोचनां सीतां केशेषु गृहीत्वा, दक्षिणहस्तेन जघनं गृहीत्वा, बलवद्भिः दंष्ट्राभिः, महाभुजः, पर्वतसन्निभः दृष्टः, तं दृष्ट्वा वनदेवताः भयभीता, मृत्युसन्निकर्षमिव अनुभूय, पलायिताः। तदा रावणस्य महदाश्चर्यं मायामयं रथं, सुवर्णसन्निभं, खरनादं कृत्वा, खरसमीहितं, प्रादुरासीत्। ततः स कोपयुक्तः, महाशब्दं कृत्वा, वैदेहीं गोदधार्य, रथे स्थापयामास। रावणेन गृहीता या सीता, सा दुःखार्ता रामं, वनान्तरे स्थितं, दूरस्थं, आक्रोशयामास। रावणः कामवशात् प्रतियुध्यन्तीं सीतां, यथा नागपत्नीं, अपसृत्य जगाम। सा राक्षसेन्द्रेण आकाशमार्गे नीयमाना, दुःखिता, विवर्णा, महतीं क्रन्दनं चकार। सा विलपन्ती, "लक्ष्मण, महाबाहो, येषां वृद्धाः प्रियं लभन्ते, त्वं न जानासि, यत् अहं रूपिणा राक्षसेन ह्रियामि!" "राघव, धर्मार्थं जीवितं सुखं च त्यक्त्वा, त्वं मां अधर्मेण नीयमानां न पश्यसि!" एवं रावणेन सीता हृताभूत्।