समुद्रस्य पार्श्वे मम शोभनपुरी लङ्का नाम वर्तते, या भीमराक्षसैः समाकीर्णा, यथा अमरावती देवेन्द्रस्य अमरैः। सा रम्या पुरी दिव्यशुक्लपाण्डुरभित्तिभिः परिवृता, सुवर्णमण्डपैः लाजावर्तद्वारैश्च भूषिता, शोभां वहति। तत्र गजैः, अश्वैः, रथैः च संकुला नगरी, वाद्यरवैः निनादिता, सर्वकामफलवृक्षोपवनैः विभूषिता च दृश्यते। तत्र त्वं, हे सीते राजकन्ये, मया सह वत्स्यसि; मानुषस्त्रीणां स्मृतिं न कदापि करिष्यसि, हे विचारशीलानि। मानुषैः च दिव्यैः च सुखैः उपभुज्य, त्वं, शुभाङ्गि, रामं मर्त्यं मृतजीवितं न स्मरिष्यसि। दशरथो राजा प्रियं पुत्रं राज्ये स्थाप्य, बलहीनः सन् ज्येष्ठं पुत्रं वनं प्रेषितवान्। किं त्वं, विशाललोचने, रामेण करिष्यसि, यस्य राज्यं नष्टं, चित्तं च नष्टं, मुनिव्रतेन जीवति? राक्षसराजं मां स्वयमागतं त्वं सम्पूज्य, कामबाणाभिहतं मां न परित्यजेत। यदि मां त्वं, भीरु, नाङ्गीकारिष्यसि, पश्चात्तापं प्राप्स्यसि, यथा उर्वशी पौरवसम् पादेन ताडयित्वा अनुतप्यत। रामः स मर्त्यः मम युद्धे न तुल्यः, नापि मम अङ्गुल्या समः; शुभे, स्वलाभं अनुभव। एवमुक्ता वैदेही, क्रोधात् रक्तलोचना, राक्षसराजानं रहसि कठोरं वचनं अब्रवीत्। कथं त्वं, पापकर्मणि प्रवृत्तः, कुबेरस्य भ्राता इति वदसि, यः सर्वैः देवैः पूज्यते? नूनं सर्वे राक्षसाः नष्टाः, यत्र त्वं, दुष्टबुद्धे, इन्द्रियैः अयुक्तः, राजा अभवः। शक्यं शचीं हरित्वा इन्द्रेण जीवितुं, रामपत्नीं मां हरित्वा त्वया न जीवितव्यम्। शक्यं शचीं, वज्रिणः अप्सरसं, अपकृत्य चिरं जीवितुं, मम तु अपकर्षणात्, राक्षस, अमृतं पिबन् अपि न मोक्ष्यसे। श्रूयतां इदानीं एकचत्वारिंशत्तमः सर्गः श्रीमद्रामायणे वाल्मीकिकृते आरण्यकाण्डे। सीतायाः वचनं श्रुत्वा, बलवान् दशग्रीवः स्वहस्तेन स्वहस्तं ताडयित्वा, रूपं महद् अकारयत्। स punar maithilīm vākyakuśalām uvāca—मत्प्रभावं पराक्रमं च त्वया, अमत्तया, न श्रुतं इति मन्ये। अहं दिवि स्थितः भुजाभ्यां पृथिवीं उद्धरेयं, समुद्रं पियेयं, मृत्युञ् च युद्धे हन्यां। तीक्ष्णैः बाणैः सूर्यं विदारयेयं, भूमिं विदारयेयं च; पश्य मां, कामरूपिणं। एवं रावणः मयूरवर्णः क्रुद्धः वदन्, नेत्रे रक्ते चकार। स तु सौम्यरूपं त्यक्त्वा भीषणं रूपं धारयामास, कालरूपं, कुबेरस्य भ्रातरम् इव। रक्तलोचनः, तप्तसुवर्णाभरणधारी, महाक्रोधसंयुक्तः, मेघसङ्काशः अभवत्। दशग्रीवो, विंशति-बाहुः, निशाचरः, तपस्विरूपं परित्यज्य, स्वं रूपं प्रादर्शयत्। राक्षसराजः रावणः, रक्ताम्बरधारी, मैथिलीं रत्नमिव निरीक्ष्य स्थितः। रावणः मैथिलीं, सुकुमारकेशां, सूर्यतेजसा शोभमानां, उत्तमवस्त्राभरणधारिणीं, इदं वचनं अब्रवीत्— यदि त्वं त्रिषु लोकेषु प्रसिद्धं पतिं इच्छसि, सुकुमारि, मयि शरणं गच्छ; अहं तव योग्यः पतिः। माम् एव पतिं वृणु; अहं प्रशंसनीयः पतिः तव, सुमुखि, न कदापि तव अहितं करिष्यामि। मानुषं भावं त्यक्त्वा, हृदयं मयि स्थापय; रामं परित्यज, यस्य राज्यं नष्टं, कार्यं विफलितं, आयुः च अल्पम्। कैर् गुणैः त्वं, मोहिता, तं पुरुषं, यो स्त्रीवाक्येन राज्यं मित्राणि च त्यक्तवान्, अन्वासक्तासि? स मृगयाभूतवननिवासी, भ्रान्तचित्तः—इत्येवं रावणः मैथिलीं, प्रियतमां, मधुरवाचां, अब्रवीत्। ततो दुष्टात्मा राक्षसः, कामवशं गतः, उपेत्य सीतां जग्राह, यथा चन्द्रः रोहिणीं गगने। सः वामहस्तेन पद्मलोचनां सीतां केशेषु जग्राह, दक्षिणहस्तेन जघनं च। तं पर्वताकारं, तीक्ष्णदंष्ट्रं, महाबाहुं दृष्ट्वा, वनदेवताः मृत्युं इव भीता पलायिताः। तदा रावणस्य दिव्यं मायामयं रथं, कनकसङ्काशं, खड्गयुक्तं, भीमस्वनं, प्रादुरासीत्। ततः सः कठोरवाक्यैः महनिनदेन च सीतां त्रासयन्, उरस्य् उपवेश्य, रथे स्थापयामास। रावणेन गृहीता या श्रीसीता, सा दुःखिता, रामं, यः तदा दूरतः वने स्थितः, आक्रोशयामास। रावणः, कामवशं गतः, विक्रियमाणां सीतां हरन्, इव फणिनः पत्नीम्। सा राक्षसराजेन आकाशे नीयमाना, उच्चैः क्रोशन्ती, विवर्णचित्ता, प्रमत्तेव दुःखिता अभवत्। "हे लक्ष्मण, महाबाहो, पितृप्रीतिकर, त्वं न जानासि यत् अहं राक्षसेन, रूपवता, ह्रियामि!" इति सीताहरणस्य महद् दुःखं, रावणस्य गर्वं, मैथिल्याः शौर्यं च, वाल्मीकिरृषिणा आरण्यकाण्डे विवृतम्।