शृणु अद्य महर्षेः वाल्मीकिनः रम्ये रामायणे, आरण्यकाण्डस्य अष्टचत्वारिंशततमं सर्गं। यदा सीता एवमुक्तवती, तदा रावणः कोपितः भ्रूणि रेखां कृत्वा ताम् उग्रैः वाक्यैः प्रत्युवाच। “हे शुभवर्णे स्त्री! अहम् रावणः, वैश्रवणस्य प्रतिद्वन्द्वी भ्राता, दशग्रीवः, महाबलः—सुखिनि भव। देवाः, गन्धर्वाः, भूताः, पक्षिणः, नागाः च सर्वदा मम भीत्या मृत्युमिव सर्वाणी जीवानि पलायन्ते। मम भ्राता वैश्रवणः, अन्यायाः मातुः जातः, अन्यस्मिन कारणे कोपितः मया युद्धे समागत्य जितः। स मम भीत्या स्वं दिव्यं निवासं त्यक्त्वा अधुना कैलासस्य अग्रे दिव्ययानं समारुह्य तिष्ठति। स दिव्यः पुष्पकः विमानः, यः इच्छया गच्छति, स मम वीर्येण प्राप्तः, तेन अहम् आकाशे विचरामि, हे सौम्ये। यदा अहम् कोपितः भवामि, हे मिथिलाजननि, तदा मम मुखदर्शनमात्रेण इन्द्रप्रमुखाः देवाः भीताः पलायन्ते। यत्र अहम् तिष्ठामि, तत्र वायुः सन्देहेन वायति; सूर्यस्य किरणाः तीक्ष्णाः भवन्ति, चन्द्रस्य किरणाः शीतलाः भवन्ति, सर्वं स्वर्गे मम भीत्या। यत्र अहम् स्थितः वा गच्छामि, तत्र वृक्षाः पत्राणि न कम्पयन्ति, नद्यः जलं न वहन्ति। समुद्रात् परे मम रम्यं नगरं लङ्का नाम, यत्र उग्राः राक्षसाः वर्तन्ते, यथा अमरावती इन्द्रस्य अमरैः। सा रम्या नगरी, शुभ्रया प्राकारया परितः, सुवर्णमयीः प्रकोष्ठैः, वैदूर्यमयीः द्वारैः शोभिता। गजैः, अश्वैः, रथैः च सन्कुला, वाद्यनिनादैः गुञ्जमानाः, सर्वकामफलवृक्षैः उद्यानैः भूषिता। तत्र, हे सीते राजकन्ये, त्वं मया सह वासं करिष्यसि; मनुष्योः स्त्रीणां स्मरणं न करिष्यसि, हे विचक्षणे। मानवदिव्यसुखानि उपभोग्य, हे दीप्तवर्णे, रामं मृत्युप्राप्तं न स्मरिष्यसि। राजा दशरथः, प्रियं पुत्रं राज्ये स्थाप्य, शक्तिहीनः, ज्येष्ठं पुत्रं वनं प्रेषितवान्। किं त्वं किमपि साधयिष्यसि, हे विशालाक्षि, रामेण, राज्यहीनः, बुद्धिहीनः, तपस्वी जीवनं यापयति? स्वयमेव आगतः राक्षसाधिपः त्वया चिन्तनीयः; न त्वं कामबाणैः आहतं मम उत्सृज्येत। यदि त्वं मां त्यजसि, हे भीरु, पश्चात् शोकं अनुभविष्यसि, यथा उर्वशी पौरवसम् पदेन ताडयित्वा। रामः सः मनुष्यः, युद्धे मम अङ्गुल्याः तुल्यः न अस्ति; हे शुभवर्णे, यद् भाग्येन प्राप्तं तत् उपभुज्य। एवं उक्ते, वैदेही, क्रोधात् नेत्रे रक्ते कृत्वा, राक्षसाधिपं सीता एकान्ते कठोरं वाक्यम् उवाच। “कथं त्वं, दुष्कृत्य इच्छन्, कुबेरस्य, सर्वदेवैः पूजितस्य, भ्राता इति वदसि? नूनं सर्वे राक्षसाः नाशं यास्यन्ति, हे रावण, यस्य त्वं, दुष्टचित्तः, असंयतः, राजा। शक्यं इन्द्रः शचीं हरित्वा जीवेत्, किं तु रामस्य पत्नीं मां आनीत्वा त्वं न सुरक्षितः भविष्यसि। यः शचीं, वज्रधारिणः अप्रतिमं रूपं, उपकर्षित्वा जीवेत्, तदपि ममादृश्यां स्त्रीं उपकर्षित्वा, हे राक्षस, अमृतं पिबन् अपि मोक्षं न प्राप्स्यसि।” शृणु अधुना वाल्मीकिरामायणे, आरण्यकाण्डस्य एकोनचत्वारिंशत्तमं सर्गं। सीतायाः वचनं श्रुत्वा, बलवान् दशग्रीवः स्वं हस्तं हस्तेन ताडयित्वा रूपं महद् अकारयत्। पुनः मैथिलीं, वाक्यविशारदां, संबोध्य उवाच—“मम बलं वीर्यं न श्रुतं त्वया, यया न मदवस्था। अहम् आकाशे स्थित्वा भुजाभ्याम् पृथिवीं उद्धरिष्यामि, समुद्रं पिबामि, मृत्युम् अपि युद्धे हन्याम्। सूर्यं तीक्ष्णैः बाणैः विदारितुम् शक्नोमि, भूमिं विदारितुम् अपि; हे प्रमत्ते, यः इच्छया रूपं धारयितुं शक्नोमि, तं पश्य। रावणः, मयूरवर्णः, क्रुद्धः इत्येवमुक्त्वा, वाक्यस्य अन्ते नेत्रे रक्ते अभवत्। ततः रावणः सौम्यरूपं त्यक्त्वा, कालनिभं, कुबेरभ्रातृरूपं, उग्रं रूपं धृतवान्। रक्तनेत्रः, तप्तसुवर्णाभरणविभूषितः, महाक्रोधपरायणः, श्यामवर्णमेखलः मेघसदृशः अभवत्। दशग्रीवः, विंशति बाहुः, रात्रिचरः, महद् रूपं दर्शयित्वा, तपस्विरूपं त्यक्त्वा स्वं स्वरूपं धृतवान्। रक्तवस्त्रधारी, राक्षसाधिपः, सीतां रत्नमिव निरीक्ष्य तिष्ठति। रावणः मैथिलीं, कृष्णकेशीं, सूर्यप्रभामिव दीप्तां, उत्तमवस्त्राभरणविभूषितां, संबोध्य उवाच। “यदि त्वं त्रिलोकविख्यातं पतिं इच्छसि, हे सुकुमारि, मयि शरणं गच्छ; अहं तव योग्यः पतिः। मां दीर्घसख्याय वृष्णुं वरय; अहं तव प्रशंसनीयः पतिः, हे सौम्ये, कदाचित् तव अहितं न करिष्यामि। मानुषीं आसक्तिं त्यज, हृदयं मयि स्थापय; रामं त्यज, यः राज्यं हृतः, विफलः, अल्पजीवी च। केन गुणेन, हे मोहिता, यः स्वयम् बुद्धिमतीति मन्यसे, तं नरं, स्त्रीवाक्येन राज्यं मित्राणि च त्यक्तवान्, आसक्तिः तव?” एवं रावणस्य गर्वितं, उग्रं, मोहपूर्णं वाक्यं श्रुत्वा, सीता धैर्यं, प्रतिकारं च दर्शयति, तस्य अधर्मस्य निन्दां च करोत्।