तदा सीता रावणं प्रति कटुवचनानि प्राह—"त्वं राघवस्य प्रियतमा भार्यां प्राप्स्यसीति कामयमानः सुईनयनं निमीलयसि, तीक्ष्णस्य कर्षणस्य जिह्वया च लिलेहिषसि। शिलाखण्डं ग्रीवायां बध्वा सागरतरणमिच्छसि, सूर्यचन्द्रमसी हस्ताभ्यां गृहीत्वा धर्षयितुमिच्छसि। राघवस्य प्रियतमा भार्यां बलात्कर्तुमिच्छन्, ज्वलन्तमग्निम् उत्तरीयवस्त्रेण हर्तुमिच्छसि। धर्मपत्नीं रामस्य हर्तुमिच्छन्, लोहशल्याग्रेषु पादेन गन्तुमिच्छसि, रामपत्नीमिव स्त्रीं प्राप्स्यसीति मन्यसे। यावदन्तरं वन्ये सिंहस्य च जम्बुकस्य, नदीसागरयोः, मधुश्रेष्ठस्य च मन्दपानीयस्य, तावदन्तरं दशरथात्मनः तव च। सुवर्णस्य सीसस्य च, चन्दनस्य जलमृत्तिकयोः, वनगजस्य गर्दभस्य च तावदन्तरं दशरथात्मनः तव च। यदा रामः सहस्राक्षसमप्रभः धनुष्पाणिः शरयुक्तः स्थितः, तदा त्वत्तः अपहृता अपि अहं न जरां गमिष्यामि, यथा मधुक्षिकया निगीर्णं घृतं न हीयते।" एवं शुद्धभावेन सा रात्रिचरराक्षसं तामसीं बुद्धिं ज्ञात्वा वचः प्रोवाच, सा च कम्पमाना बाणलतासमा वातेन सम्प्रपीडिता दुःखिता बभूव। सीतायाः कम्पमानायाः स्थितिं दृष्ट्वा, स मृत्युना सदृशदर्शनः रावणः स्ववंशबलं नाम कर्म च कथयित्वा भयमुत्पादयितुम् आरब्धवान्। शृणु अद्यैव श्रीमद्रामायणे वाल्मीकिकृते अरण्यकाण्डे अष्टचत्वारिंशः सर्गः प्रवृत्तः। सीतायाः वचः श्रुत्वा रावणः क्रुद्धः भ्रुकुटिं कृत्वा ताम् उग्रैः वाक्यैः प्रत्युवाच—"शुभे! अहं रावणः, वैश्रवणस्य द्वितीयभ्राता, दशग्रीवः, महाबलवान्—सुखमस्तु ते। देवाः गन्धर्वाः पिशाचा विहंगमाः सर्पाश्च सदा मां दृष्ट्वा भीताः मृत्त्युमिव पलायन्ते। वैश्रवणः मम भ्राता, अन्यया जनन्याः जातः, स मया कोपात् युद्धे निर्जितः। स मम भीतिः स्वं दिव्यं भवनं परित्यज्य कैलासे श्रेष्ठे पर्वते दिव्येन विमानने वसति। तत् दिव्यं पुष्पकं नाम विमानं यदिच्छया गच्छति, तत् मया पराक्रमात् जितं, तेनाहं गगनं विचरामि। मैथिलि! यदा अहं कोपितः तदा इन्द्रमुख्याः देवाः केवलं मम मुखं दृष्ट्वा भयार्ता विचलन्ति। यत्र यत्र अहं तिष्ठामि, वायुः सन्देहपूर्वकं वाति, सूर्यरश्मयः तीव्राः भवन्ति, चन्द्ररश्मयः शीतलाः, सर्वं दिवि भीत्या। यत्र यत्र अहं गच्छामि, वृक्षाः पत्रैः न कम्पन्ते, नद्यः जलैः स्थिराः भवन्ति। सागरात् परे मम शोभनं पुरी लङ्कानाम्नि, यत्र भीमाः राक्षसाः वसन्ति, यथा अमरावत्यां देवानाम्। सा रम्या पुरी श्वेतया प्राचीरेण परितः परिवृता, सुवर्णमण्डपैः वैदूर्यतोरणैः शोभिता। गजैः, अश्वैः, रथैः संकुला, वादित्रनिनादिता, सर्वफलवती उपवनैः भूषिता। तत्र त्वं सीते मया सह वत्स्यसि, मानुषस्त्रीः न स्मरिष्यसि। मानुषदैवसुखानि भोक्ष्यसे, तदा रामं मर्त्यं मृतजीवितं न स्मरिष्यसि। दशरथः पुत्रं राज्ये स्थाप्य, बलहीनो वने ज्येष्ठं पुत्रं प्रेषितवान्। किं त्वं रामेण, राज्यहीनेन, तपस्विना, चित्तहीनेन, करिष्यसि? राक्षसेश्वरं मां स्वयमेव आगतम् उपलभ्य, त्वं न वर्जयेत्, कामबाणाभिः विद्धं माम्। यदि मां त्वं वर्जयसि, पश्चात् शोकमवाप्स्यसि, यथा उर्वशी पौरूरवसं पादेन ताडयित्वा शोकं गतवती। रामोऽपि मर्त्यः युद्धे मम न तुल्यः, नापि ममाङ्गुल्या, शुभे! यदृच्छया प्राप्तं सुखं भोक्ष्यस्व।" एवम् उक्तः सा वैदेही, रोषेण रजनीचरपतिं रहसि कठोरं वाक्यं व्याजहार—"कथं त्वं, पापं कर्तुमिच्छन्, कुबेरस्य भ्राता इति वदसि, यस्य सर्वे देवाः पूजां कुर्वन्ति? नूनं सर्वे राक्षसाः नश्यन्ति, येषां त्वं क्रूरदर्शना, अशान्तेन्द्रियः राजा। इन्द्रः अपि शचीं हरित्वा जीवेत्, किन्तु रामपत्नीं मां हृत्वा त्वं न जीविष्यसि। शचीं बलाकाशिनं स्पृष्ट्वा जीवेत्, किन्तु मम स्पर्शानन्तरं, अमृतं पित्वापि मोक्षं न प्राप्स्यसि।" शृणु अद्यैव श्रीमद्रामायणे वाल्मीकिकृते अरण्यकाण्डे एकोनपञ्चाशः सर्गः प्रवृत्तः। सीतायाः वचः श्रुत्वा महाबलः दशग्रीवः स्वहस्तेन हस्तं ताडयित्वा रूपं महदाकारयत्। स पुनः मैथिलीं वाक्यविशारदां सम्बोधितवान्—"मद्वीर्यं बलं च न त्वया श्रुतम्, न च त्वं प्रमत्ता। अहं बाहुभ्यां भूमिं गगने स्थितः उद्वोढुं शक्नोमि, सागरं पातुं शक्नोमि, मृत्युमपि रणाङ्गणे हन्तुं शक्नोमि। सूर्यं तीक्ष्णैः शरैः विद्धुं शक्नोमि, भूमिमपि विदारयितुं शक्नोमि; पश्य मां, रूपमपि यथाकामं धारयितुं शक्नोमि।" एवं क्रुद्धः रावणः मयूरध्वजसदृशः, वचनान्ते रक्तलोचनः बभूव।