लङ्का नाम महानगरं मम, समुद्रमध्ये स्थितं, समुद्रेण परिवृतं, पर्वतशिखरे संस्थितम्। तत्र, हे सीते, त्वया सह अहं वनानि विचरिष्यामि; त्वं अस्मिन वनवासे न तृष्णां करिष्यसि, हे सुन्दरी। यदि त्वं मम पत्नी भवति, पञ्चसहस्राणि दास्याः सर्वाभरणभूषिताः तव सेवां करिष्यन्ति, हे सीते। एवं रावणेन उक्ते, जनकस्य दुहिता सीता, या रूपेण निर्मला, क्रुद्धा अभवत्, तं राक्षसं अवज्ञाय प्रत्युवाच। अहं रामे स्थितस्नेहा, यो महापर्वतवत् अचलः, माहेन्द्रवत् महिमान्वितः, समुद्रवत् अगाधः। अहं रामे स्थितस्नेहा, यस्य सर्वलक्षणानि शुभानि, रूपं वटवृक्षसदृशं, सत्ये स्थितः, चारित्रे महात्मा। अहं रामे स्थितस्नेहा, यस्य बाहू बलिनौ, उरः विशालं, सिंहगमनः, पुरुषसिंहः, सिंहसदृशदर्शना। अहं रामे स्थितस्नेहा, यस्य मुखं पूर्णचन्द्रसदृशं, राजवंशसम्भूतः, जितेन्द्रियः, यशः विस्तीर्णं, बाहू शक्तिमन्तौ। त्वं शृगालः सिंह्यां कामं करोति, या दुर्लभा; माम् स्प्रष्टुं न शक्यसि, यथा सूर्यप्रभां स्प्रष्टुं न शक्यते। नूनं त्वं बहून् सुवर्णवृक्षान् पश्यसि, हे मूढ, यः राघवस्य प्रियताम् इच्छसि, हे राक्षस। त्वं तु भूख्षिणस्य सिंहस्य दन्तान् हरितुम् इच्छसि, मृगशत्रोः जिह्वां स्प्रष्टुम् वा विषसर्पस्य मुखं गृहितुम्। त्वं मन्दरं पर्वतश्रेष्ठं हस्तेन उत्तोलयितुम् इच्छसि, विषं पानं कृत्वा निर्भयं गन्तुम् इच्छसि। त्वं सूचिना नेत्रं रग्द्धुम्, कर्पटेन ज्वलितं अग्निं गृहितुम्, शस्त्रधारया जिह्वां लोलयितुम् इच्छसि, राघवपत्नीं प्राप्तुम् इच्छसि। त्वं शिलायुक्तकण्ठः समुद्रं तर्तुम्, सूर्यचन्द्रौ हस्ताभ्यां ग्रहीतुम् इच्छसि। त्वं राघवस्य धर्मपत्नीं लङ्घयितुम् इच्छसि, ज्वलितं अग्निं कर्पटेन गृहीत्वा चलितुम् इच्छसि। त्वं रामस्य धर्मपत्नीं गृहीतुम् इच्छसि, लोहमुष्टिषु शिरसा चलितुम् इच्छसि, रामसमानां पत्नीं प्राप्तुम् इच्छसि। यथा वनमध्ये सिंहः शृगालेन, नदी समुद्रेण, उत्तममद्यं क्षीरपर्णेन, तादृशः भेदः दशरथस्य पुत्रे तव च। यथा सुवर्णं सीसकं लोहं च, चन्दनं जलं पङ्कं च, गजः गर्दभः च, तादृशः भेदः दशरथस्य पुत्रे तव च। रामः, इन्द्रवत् तेजस्वी, धनुष्मन् शरधारः, तव वियोगे अपि, अहं न जरया जीर्णा भविष्यामि; यथा तक्रं मक्षिका ग्रसति, न क्षीयते। एवं शुद्धभावेन सीता निशाचरं राक्षसं, दुष्टं, उक्तवाक्यं प्राह; सा कम्पमानाङ्गी, व्यथिता अभवत्, वातेन कम्पितवदनारिका इव। सीतायाः कम्पमानां दृष्ट्वा, रावणः, मृत्युना सदृशदुष्प्रभः, तस्य वंशं, बलं, नाम, कर्माणि भयाय कथयितुं आरभत्। अथ वाल्मीकिरामायणे, आरण्यकाण्डे, अष्टचत्वारिंशदधिकचत्वारिंशः सर्गः आरभ्यते। सीतायाः एवमुक्ते, रावणः, क्रुद्धः, भ्रूयुगलं कुर्वन्, तां कठोरैः वाक्यैः प्रत्युवाच। हे सुभगे, अहं रावणः, वैश्रवणस्य शत्रु भ्राता, दशग्रीवः, महाबलः—सौम्यं ते अस्तु। देवाः, गन्धर्वाः, भूताः, पक्षिणः, सर्पाः, सर्वे मम भीत्या पलायन्ति, यथा सर्वे मृत्युं दृष्ट्वा पलायन्ति। मम भ्राता वैश्रवणः, अन्यायां मातरं समुत्पन्नः, मम कोपात् अन्यकारणात्, युद्धे मया अभिहतः, जितः। सः मम भीत्या स्वं रम्यं निवासं त्यक्त्वा, कैलासे उत्तमपर्वते दिव्ययानं आरुह्य वसति। तद् दिव्यं पुष्पकं विमानं, यद् इच्छया गच्छति, मया वीर्येण जितम्; तेन अहं व्योम्नि विचरामि। मम कोपसमये, हे मिथिलादेवी, मम मुखदर्शनात् देवाः, इन्द्रप्रमुखाः, भयात् विक्षिप्यन्ते। यत्र अहं तिष्ठामि, वायुः विलम्बितं वाति, सूर्यरश्मयः तीव्राः, चन्द्ररश्मयः शीतलाः—सर्वे त्रासात्। यत्र अहं गच्छामि, वृक्षाः स्थिराः तिष्ठन्ति, पत्राणि न निपतन्ति, नद्यः अपि स्थिरजलाः भवन्ति। समुद्रात् परं मम रम्यं नगरं लङ्का, घोरैः राक्षसैः पूर्णम्, यथा अमरावती इन्द्रस्य अमरैः। तद् रम्यं नगरं, श्वेतप्राकारैः परिवृतं, सुवर्णमण्डपैः, नीलेन्द्रनीलद्वारैः शोभितम्। गजैः, अश्वैः, रथैः पूर्णम्, वाद्यनिनादैः गुञ्जितम्, उपवनैः, फलवृक्षैः सुशोभितम्। तत्र, हे सीते, राजकुमारी, मया सह तिष्ठ; मानुषस्त्रियः न स्मरिष्यसि, हे विचक्षणे। मानुषदिव्यसुखानि भुञ्जाना, हे दीप्तवर्णे, रामं न स्मरिष्यसि, यो मर्त्यः, यस्य आयुः समाप्तम्। राजा दशरथः, पुत्रं राज्ये स्थाप्य, शक्तिहीनः, ज्येष्ठं पुत्रं वनं प्रेषितवान्। किं त्वया, हे विशलाक्षि, रामे, राज्यहीने, चित्तहीने, तपस्विनि, साध्यते? राक्षसाधिपतिं, स्वयम् आगतम्, त्वं सम्प्राप्य, कामबाणविद्धं न त्यज। यदि मां त्यजसि, हे भीरु, पश्चात् शोकं अनुभविष्यसि, यथा उर्वशी पुरूरवसम् पदेन आहत्य शोकं अनुभवति। एवं वाल्मीकिरामायणे आरण्यकाण्डे अस्य सर्गस्य कथा प्रवहति।