रामः धनुष्मान् सः मया सह निर्गच्छन् तं अनुसृतवान्। तस्य च तस्य अनुजः, मुनिवेषधारी जटिलः, मम सहचर्यं कृतवान्। धर्मनिष्ठः सत्यव्रतः सः दण्डकारण्यं प्रविष्टवान्। एवं त्रयः वयं कैकेय्याः कारणात् राज्यात् निष्कासिताः। हे ब्राह्मणश्रेष्ठ, वयं उत्साहेन घनं वनं विचरामः। यदि इच्छसि, तत्र क्षणं विश्रामं कुरु। मम पतिः शीघ्रं वन्यं आहारं समाहित्य आगमिष्यति—मृगान् गोहाः वराहान् च हत्वा, बहु मांसं आनयिष्यति। अतः, सत्यम् उक्त्वा तव नाम, वंशः, कुलं च ब्रूहि। हे ब्राह्मण, किं हेतोः त्वं एकाकी दण्डकारण्ये विचरस्य्? सीता रामपत्नी एवं भाषमाणा अभवत्, तदा राक्षसाधिपः बलवान् रावणः ताम् कठोरं प्रत्युवाच। अहम् अस्मि सः रावणः, यस्य भयात् देवाः असुराः मनुष्याः च सर्वे जगति कम्पन्ते, हे सीते राक्षसाधिपः। त्वां दृष्ट्वा, निर्मलवर्णां सुवर्णाभां, पीतवस्त्रधारिणीं, मम पत्न्यः मम मनसि न रमन्ते। याः याः उत्तमाः स्त्रियः मया आनिताः, तेषु सर्वासु त्वं मम मुख्यपत्नी भव। लङ्का नाम मम महानगरी, समुद्रमध्ये स्थितः पर्वताग्रस्थः सागरपरिवेष्टितः। तत्र, हे सीते, मया सह वनानि विचरिष्यसि, न च त्वं अस्य वनवासस्य स्मरणं करिष्यसि, हे सुन्दरी। पञ्चसहस्राणि दास्यः सर्वाभरणभूषिताः त्वां सेविष्यन्ति, यदि त्वं मम पत्न्यः भवसि। एवं रावणस्य वचः श्रुत्वा, जनकतनया सीता, निर्मलाङ्गी, क्रुद्धा अभवत्, तं राक्षसं उपेक्ष्य प्रत्युवाच। अहम् रामे स्थिताः, यः महापर्वतवत् अचलः, महेन्द्रवत् उन्नतः, महार्णववत् अगम्यः। अहम् रामे स्थिताः, यः सर्वलक्षणसम्पन्नः, वटवृक्षसदृशः, सत्यनिष्ठः, गुणवान्। अहम् रामे स्थिताः, यः दीर्घबाहुः, विशालवक्षाः, सिंहगमनः, पुरुषसिंहः, सिंहसदृशवपुः। अहम् रामे स्थिताः, यः पूर्णचन्द्राननः, राजकुमारः, जितेन्द्रियः, कीर्तिवान्, दीर्घबाहुः। त्वं शृगालः सिंह्यां स्पृशितुम् इच्छसि, यः असाध्यः; न त्वं माम् स्प्रष्टुम् शक्नोषि, यथा सूर्यप्रभां न कश्चित् स्प्रष्टुम् शक्नोति। त्वं नूनम् सुवर्णवृक्षान् पश्यसि, हे मूढ, यः राघवप्रियां प्राप्तुम् इच्छसि, हे राक्षस। त्वं क्षुधितसिंहस्य दन्तान् हरितुम् इच्छसि, मृगशत्रोः, विषधरस्य मुखं ग्रहितुम् इच्छसि। त्वं मन्दरं पर्वतं हस्तेन उत्तोलयितुम् इच्छसि, वा विषं पित्वा निर्भयः गन्तुम् इच्छसि। त्वं सूचिना नेत्रं रब्धुम्, शस्त्रेण जिह्वां लिहितुम् इच्छसि, राघवप्रियां प्राप्तुम् इच्छसि। त्वं शिलां ग्रीवायां बद्ध्वा समुद्रं तरितुम् इच्छसि, वा सूर्यचन्द्रौ हस्ताभ्यां ग्रहितुम् इच्छसि। राघवप्रियां लङ्घयितुम् इच्छन्, अग्निं वस्त्रेण ग्रहितुम् इच्छसि। रामस्य धर्मपत्नीं ग्रहितुम् इच्छन्, लोहेषु शूलाग्रेषु चरितुम् इच्छसि; रामसमां पत्न्यां प्राप्तुम् इच्छसि। वनस्थः सिंहशृगालयोः, नदीसागरयोः, सुरासुरायोः, यथा अन्तरम् अस्ति, तथा दशरथात्मजस्य तव च। स्वर्णस्य सीसस्य लोहस्य, चन्दनस्य जलस्य पङ्कस्य, गजस्य गर्दभस्य च यथा अन्तरम्, तथा दशरथात्मजस्य तव च। रामः, इन्द्रवत् तेजस्वी धनुष्मान्, स्थितः। यदि अहम् तस्य वियोगिता, तर्हि अहम् जरा न गमिष्यामि—यथा घृतं मक्षिका ग्रसति, तथापि तस्य क्षयः न भवति। एवं शुद्धभावा सा रात्रिचरस्य राक्षसस्य तं दुष्टं वचः उक्तवती। सा कम्पमानाङ्गी, वातेन कदलीसदृशी, दुःखिता अभवत्। सीतायाः कम्पं दृष्ट्वा, रावणः, यः मृत्युसदृशः भयानकः, तस्य वंशं, बलं, नाम, कर्माणि च भयजननाय वर्णयितुम् आरब्धवान्। इदानीं, वल्मीकिरामायणस्य अरण्यकाण्डे चतुश्चत्वारिंशदधिकाष्टचत्वारिंशः सर्गः शृणु। सीता यथा उक्तवती, रावणः क्रुद्धः भ्रूलेखां कृत्वा ताम् कठोरैः वाक्यैः प्रत्युवाच। हे शुभवर्णे, अहम् रावणः, वैश्रवणस्य प्रतिद्वन्द्वी भ्राता, दशग्रीवः, महाबलः—सर्वं शुभं ते अस्तु। देवाः, गन्धर्वाः, भूताः, पक्षिणः, नागाः च सर्वे मम भयात् पलायन्ते, यथा सर्वे प्राणी मृत्योः भयात् पलायन्ते। मम भ्राता वैश्रवणः, अन्यायां मातरं प्राप्तः, मया क्रोधात् युद्धे अभिहतः, मया विजितः। सः मम भयात् स्वं दिव्यं निवासं त्यक्त्वा, कैलासे पर्वते दिव्ययानं आरुह्य वसति। तत् दिव्यं विमानं पुष्पकं, यद् इच्छया गच्छति, मम वीर्येण प्राप्तम्—तस्मात् अहम् आकाशे विचरामि, हे सौम्ये। मम क्रोधे, हे मिथिलेश्वर्ये, केवलं मम मुखं दृष्ट्वा, इन्द्रप्रमुखाः देवाः भयात् विक्षिप्यन्ते। यत्र अहम् तिष्ठामि, तत्र वायुः मन्दं वाति, सूर्यः तीक्ष्णं प्रकाशं करोति, चन्द्रः शीतलप्रभां वदति—सर्वं दिवि भयात्। यत्र अहम् तिष्ठामि वा गच्छामि, तत्र वृक्षाः स्थिराः, पत्राणि न कम्पन्ते, नद्यः अपि जलं न वहन्ति।