लक्ष्मणः, पुरुषशार्दूलः, रामस्य सहचरः च युद्धे रिपून् नाशयन् तिष्ठति। स भ्राता लक्ष्मणनामा, नियमव्रतपरायणः, ब्रह्मचर्ये स्थितः। धनुः शरांश्च गृहीत्वा स रामस्य पृष्ठतः मयासह गतवान्। वल्कलधारी, तपस्विवेषधारी च, स भ्राता च मया सह वनं प्रविष्टौ। धर्मनिष्ठः सत्यव्रतः च सः दण्डकारण्यं प्रविश्य, वयं त्रयः कैकेय्याः कार्येण राज्यात् निष्कासिताः। हे ब्राह्मणश्रेष्ठ, वयं वीर्यवन्तः इमं घोरं वनं विचरामः; इच्छसि चेत्, किञ्चित् स्थातुं विश्राम्य च। मम पतिः शीघ्रं प्रत्यागमिष्यति, बहु वन्यम् आहरन्—मृगान्, गोधान्, वराहांश्च हत्वा, बहु मांसम् आनयिष्यति। तस्मात्, सत्यम् आख्याहि, तव नाम, वंशः, कुलं च; किमर्थं च त्वं, हे ब्राह्मण, एतेन दण्डकारण्येन एकाकी विचरस्यिति। सीता रामपत्नी एवं वदन्ती, तदा बलवान् राक्षसराजः रावणः ताम् उग्रं वाक्यं प्रत्युवाच। अहं स रावणः, येन देवासुरमानुषाः सह लोकाः भीताः, हे सीते, राक्षसाधिपतिः। त्वां दृष्ट्वा, निर्दोषे, सुवर्णवर्णे, पीतवाससि, मम स्वदारेषु न कापि प्रीतिर्भवति। ये बहवः उत्तमास्त्रियः मया इह तत्र च नीताः, तेषु सर्वासु त्वं मम मुख्यपत्नी भव, सर्वमस्तु शुभम्। लङ्का नाम मम पुरी महती, सागरमध्यस्था, पर्वताग्रे स्थित्वा, समुद्रेण परिवृता। तत्र, हे सीते, मया सह वनानि विचरिष्यसि; न च त्वं अस्मिन्वने वासे तृष्णां यास्यसि, सुन्दरी। पञ्चसहस्राणि दासीनां सर्वाभरणभूषिताः त्वां सेविष्यन्ति, यदि त्वं मम भार्या भविष्यसि। रावणेन एवं उक्ते, जनकात्मजा सीता, रूपसम्पन्ना, कोपं गत्वा, तम् राक्षसं अवज्ञाय प्रत्युवाच। अहं रामे प्रतिष्ठिता, ये महागिरिसमधृता, महेन्द्रसदृशविक्रमः, समुद्रवदगम्यः। अहं रामे प्रतिष्ठिता, यस्य सर्वलक्षणसम्पन्नं रूपं न्यग्रोधसदृशम्, सत्यनिष्ठं, कुलीनं च। अहं रामे प्रतिष्ठिता, यस्य बाहवः महाबलिनः, उरसि विस्तीर्णम्, सिंहगमना, पुरुषसिंहः, सिंहसदृशदर्शनः। अहं रामे प्रतिष्ठिता, यस्य मुखं पूर्णचन्द्रसमानम्, राजकुमारः, जितेन्द्रियः, यशस्वी, महाबाहुः च। त्वं शृगाल इव सिंह्यां स्पृहयन्, अलभ्ये; न त्वं मां स्प्रष्टुं शक्नोषि, यथा सूर्यरश्मिं न कश्चन गृह्णाति। नूनं त्वं मूर्ख, बहून् सुवर्णवृक्षान् पश्यसि, यत् राघवस्य प्रियताम् इच्छसि। त्वं इच्छसि क्षुधितस्य सिंहस्य मुखात् दंष्ट्राः अपकर्षितुम्, मृगशत्रोः वेगेन, वा विषधरस्य मुखं ग्रहीतुं। त्वं इच्छसि हस्तेन मन्दरं पर्वतं उद्धर्तुम्, वा विषं पातुम्, च निरापदः गन्तुम्। त्वं नेत्रं सुईना रुञ्जसि, तिक्तिकायां जिह्वया च लिलिहसि, यः राघवस्य प्रियताम् इच्छसि। त्वं इच्छसि शिलया बद्धकण्ठः सागरे तरितुम्, वा सूर्यचन्द्रौ हस्ताभ्यां ग्रहीतुं। त्वं यः रामस्य प्रियताम् इच्छसि, ज्वलन्तं वह्निं वस्त्रेण स्प्रष्टुम् इच्छसि। त्वं यः रामस्य धर्मपत्नीं ग्रहीतुं इच्छसि, लोहशूलाग्रे पथि चलितुम् इच्छसि, रामपत्नीमिव सम् इच्छसि। यदन्तरं सिंहस्य च शृगालस्य च वने, नदीसमुद्रयोः, मधुलस्यान्ययोः, तदन्तरं दशरथात्मजस्य च तव। यदन्तरं सुवर्णस्य सीसस्य च, चन्दनस्य जलमृत्तिकायाः च, गजखरयोः च वने, तदन्तरं दशरथात्मजस्य च तव। यदा रामः, सहस्राक्षसमदीप्तः, धनुः शरांश्च गृहीत्वा स्थितः, तदा अपि, यदि अहं त्वत्तः नीतास्मि, न अहं जरया नश्यामि, यथा घृतं मक्षिका गृहीत्वा न क्षीयते। एवं शुद्धया बुद्ध्या सा तं निशाचरं दुष्टप्रकृतिं वाक्यम् उक्तवती; सा कम्पमाना, अंगैः कम्पिता, शोकवशात् वातादिव कदली, व्यथिता। सीतायाः कम्पमानीयमानां दृष्ट्वा, रावणः, मृत्युसमानदर्शनः, स्ववंशं, बलं, नाम, कर्म च कथयितुम् आरब्धवान्, भयस्य कारणाय। इदानीं शृणु, श्रीवाल्मीकिरामायणे, अरण्यकाण्डे, अष्टचत्वारिंशदधिकसप्तचत्वारिंशत्तमं सर्गम्। सीतायाः एवं वदन्त्याः, रावणः क्रुद्धः, भ्रुकुटिं कृत्वा, ताम् कठोरैः वाक्यैः प्रत्युवाच। शुभवर्णे स्त्रे, अहं रावणः, वैश्रवणस्य प्रतिद्वन्द्वी भ्राता, दशग्रीवः, महाबलः, स्वस्ति ते अस्तु। देवाः, गन्धर्वाः, पिशाचाः, पक्षिणः, सर्पाश्च, मम भीताः, मृत्योरिव सर्वे प्राणिनः, सदा पलायन्ते। वैश्रवणो मे भ्राता, अन्यायां जातः, मया कोपेनान्यकारणात् युद्धाय आहूतः, मया जितः। सः मम भीतिः त्यक्त्वा स्वं दिव्यं भवनं, कैलासे पर्वतराजे, विमानारूढः, वसति। तत् दिव्यं विमानं पुष्पकं नाम, यन्मम वीर्येण जितम्, यत्र कामं विहरामि, सुमध्यमे। यदा अहं क्रुध्ये, हे मिथिलाकुमारी, तदा मम मुखदर्शनमात्रेण, इन्द्रमुख्याः देवाः भयात् पलायन्ते। यत्र अहं तिष्ठामि, तत्र वातः विलम्बेन वपति, सूर्यरश्मयः तीक्ष्णाः भवन्ति, चन्द्ररश्मयः शीतलाः भवन्ति, सर्वं स्वर्गे भयात्।