राक्षसश्रेष्ठः रावणः, वैदेहीमेकां दण्डकारण्ये विचरन्तीं दृष्ट्वा, तां स्नेहपूर्वकं प्रशंसयामास। "किं त्वं भूतैः—भल्लूकैः, गृध्रैः, बकैः, मदोन्मत्तैः शीघ्रगैः गजेन्द्रैः—न भयमुपगच्छसि?" इति सः पप्रच्छ। "किं त्वं, हे सुन्दरानने, महान्कान्तारमेकया न भयमुपगच्छसि? कोऽसि, कस्य कन्या, कुत्र जातासि, किमर्थं च दण्डकारण्यं प्राप्तवती?" इत्येवमवदत्। रावणः, महात्मा, वैदेहीमेकां भीमराक्षससेवितेषु स्थलेषु विचरन्तीं दृष्ट्वा, तां प्रशंसयामास। तदनन्तरं मैथिली, रावणम् द्विजातिसंवेषेण आगतम् दृष्ट्वा, अतिथिसत्कारार्थं सर्वं विधिमनुसृत्य सत्कारमकरोत्। आदौ आसनं समर्प्य, पाद्यं चोदनं कृत्वा, "सर्वं सिद्धम्," इत्युक्त्वा तं सौम्यदर्शिनं स्वागतं चकार। रावणं द्विजातिसंवेषेण पात्रं कुसुम्भं च गृहीत्वा आगतम् दृष्ट्वा, मैथिली तं ब्राह्मणमिव न निवारयितुं शक्ता अभवत्। "इदं आसनं, ब्राह्मण, उपविशतु; पाद्यं स्वीकुर्याः। अत्रैव उत्तमं कान्तर्यं भोजनं तव निमित्तं सिद्धम्; निर्व्यग्रं भुञ्जस्व," इत्युक्त्वा तं सत्कृत्य स्वागतं चकार। रावणः, मैथिल्याः सर्वसंपूर्णं सौम्यं भाषणं श्रुत्वा, मनसि दृढनिश्चयं कृतवान्—बलात् ताम् अपहरिष्यामीति, तस्य विनाशाय समर्पयिष्यामीति। ततः सा, पतिरेण शिकारात् लक्षणेन सह सुसज्जितः प्रत्यागच्छति, इति प्रतीक्षन्ती, महद्वनं निरीक्ष्य, रामं लक्ष्मणं वा न ददर्श। एवं आरण्यकाण्डस्य सप्तचत्वारिंशदधिकषष्ठाधिकचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः श्रूयताम्। तत्र, रावणः वैदेहीं अपहरणेच्छया पृच्छन्, द्विजातिवेषेण स्वं प्रकटयामास। "यदि ब्राह्मणातिथिः सम्यक् न सत्क्रियते, सः मां शप्तुं शक्नोति," इति चिन्तयित्वा, सीता क्षणं विचार्य, मधुरं वचनं प्राह। "अहं मिथिलाधिपस्य जनकस्य कन्या, नाम्ना सीता। तुभ्यं शुभमस्तु। अहं रामस्य प्रियपत्नी। द्वादशवर्षाणि इक्ष्वाकुवंशे राजगृहे मानुषान् भोगान् उपभूय, सर्वकामान् संपाद्य, स्थितास्मि। त्रयोदशे वर्षे राजा मन्त्रिभिः सह रामस्य अभिषेकं निश्चितवान्। अभिषेकस्य क्रियायाम् आरभ्यमाणायां, मम श्वशुर्या कैकेय्या वरः याचितः।" "कैकेयी, पत्युः प्रियं लब्ध्वा, मम पत्युः वनवासं भरतस्य अभिषेकं च सुनिश्चितवती। सा सत्यनिष्ठं नरश्रेष्ठं राजानं द्वौ वरौ याचितवती—'नाहं भोज्यं, न निद्रां, न पानं कदापि करिष्यामि।' 'यदि रामः अभिषिक्तः, तदा मम आयुः समाप्तम्,' इति कैकेयी राजायै उक्तवती। सा न धनं नान्यं किमपि याचितवती; मम पतिर्महातेजाः पञ्चविंशतिवर्षः।" "अष्टादशवर्षे मम जन्मातीतः; अहं लोके रामनाम्नी, सत्यव्रता, धर्मज्ञा, शुद्धा। विशालाक्षः, दीर्घबाहुः, सर्वभूतहिते रतः, मम पिता दशरथः कामातुरः। कैकेय्याः प्रीत्यर्थं मम पिता अभिषेकं न कृतवान्, रामं समक्षं स्थितं न अभिषिक्तवान्।" "कैकेयी शीघ्रं मम पत्ये वचनं प्राह—'श्रुणु, राघव, पितुः आज्ञया मम कृते।' 'एष राज्यं भरताय दातव्यं; त्वं च पञ्चनववर्षाणि वनं वासं कुरु।' 'काकुत्स्थवंशज, वनं गच्छ, पितरं मिथ्यावादात् मोचय।' रामः निर्भयः कैकेयीं प्रत्युवाच—'एवं भवतु।'" "तद्वचनं श्रुत्वा, मम पतिः यथाज्ञं कृतवान्; सः दाता न ग्रहिता, सत्यवादी न मिथ्यावादी। ब्राह्मण, एषा रामस्य परमव्रतधारिता। तस्य भ्राता, अन्यायां मातुः पुत्रः, नाम्ना लक्ष्मणः, वीर्यसम्पन्नः।" "लक्ष्मणः पुरुषसिंहः, रामस्य सहचरः, संग्रामे शत्रुनाशकः; सः भ्राता लक्ष्मणनामकः, ब्रह्मचर्यनिष्ठः, दृढव्रतः। धनुषा सज्जः, रामं वनप्रवेशे अनुसृत्य, मया सह, जटिलवेषेण, अनुजेन सह, आगतः।" "सत्यम् धर्मनिष्ठः, दृढव्रतः, दण्डकारण्यं प्रविष्टः; एवं त्रयः कैकेय्याः कारणात् राज्यात् निष्कासिताः। ब्राह्मणश्रेष्ठ, वीर्ययुक्ताः वयं गम्भीरवनं विचरामः; त्वं यद्येच्छसि, क्षणं विश्रान्तिं कुरु।" "मम पतिरेण मृगं गोहं वराहं च हत्वा, बहु कान्तर्यं मांसं आनयित्वा आगमिष्यति। अतः, त्वं सत्यं वद—तव नाम, वंशः, कुलं च; ब्राह्मण, किमर्थं त्वं दण्डकारण्ये एकाकी विचरति?" एवं सीता रामपत्नी वदन्ती, राक्षसेन्द्रः रावणः तां कठोरं प्रत्युवाच। "अहं स रावणः, येन देवाः, असुराः, मनुष्याः च जगति सन्त्रस्ताः; राक्षसाधिपः। त्वां दृष्ट्वा, निर्दोषां, सुवर्णवर्णां, रेश्मवस्त्रधारिणीं, मम पत्न्यः मम न तुष्टिम् उपनयन्ति।" "बहुस्त्रियः यत्र तत्र आनीताः, तेषु उत्तमासु, त्वं मम मुख्यपत्नी भव। लङ्का नाम मम महानगरी, समुद्रमध्ये स्थितः, पर्वते स्थापिता, सर्वतः समुद्रेण आवृता।" "तत्र, हे सीते, त्वं मया सह वनेषु विचरिष्यसि; त्वं वनवासस्य स्मरणं न करिष्यसि, हे सुन्दरि।" एवं दण्डकारण्ये राक्षसश्रेष्ठः रावणः, वैदेहीं मिथिल्यां रामपत्नीं, द्विजातिसंवेषेण पृच्छन्, तस्य स्वं रूपं प्रकट्य, ताम् अपहरणाय चेष्टितवान्।