रावणः तदा वैदेहीं दृष्ट्वा मनसा चोरयन् इव जलं तटं हरति, ताम् इदं मधुरया वाचा सम्बोधयामास—"त्वदीये स्तने पीनौ उन्नतौ रम्यौ च, नवतालफलसदृशौ, मणिमुक्ताभिरलङ्कृतौ, दृश्यते साक्षात् सौन्दर्यस्य स्वरूपम्। हे रामप्रिये, स्निग्धस्मिते, सुन्दरदन्ते, मनोहरनेत्रे, लीलया चलसि, मनो मे हर्षयन्ती, यथा सलिलं तटं हरति। तव कट्याः हस्तग्रह्या, केशाः सुकेशिताः, स्तनौ समीकृतौ; न त्वं देवता, न च गन्धर्वी, न यक्षी, नापि किन्नरी। अहं कदापि पृथिव्यां एवं रूपवतीं नारिं दृष्टवान् नास्मि; त्वदीयं सौन्दर्यं, कोमलता, यौवनं च लोकेषु अनुपमम्। अस्मिन निर्जने वने तव वासः मम हृदयं कम्पयति; अतः त्वं साध्वी, इतः गच्छ, नात्र स्थातव्यम्। एष राक्षसानाम् आवासः, भीमाः विकृतरूपिणः; अत्र रम्याः प्रासादाः, पुरोपवनानि च। ते धनवन्तः, सुरभयः, तव उपभोगाय योग्याः; हे सुन्दरी, उत्तममाल्यगन्धान् वस्त्राणि च त्वं अर्हसि। कृष्णलोचने, त्वं योग्यः पतिं प्राप्नुयाः; को वा त्वं, शुद्धस्मिते—रुद्रपत्नीषु वा, मरुतां पत्निषु वा? सुश्रोणि, त्वं मम वसुना सह देवीव दृश्यसे; न हि गन्धर्वा, न देवाः, न किन्नराः अत्र आगच्छन्ति। अयं राक्षसानाम् आवासः—कथं त्वं अत्र आगता? अत्र वृक्षवासिनः मृगाः, सिंहाः, द्वीपिव्याघ्राः, वृकाः च सन्ति। भल्लूका, चित्रकाः, बकाः च—कथं त्वं तान् न भीषयसि? भीमाः मदोन्मत्ताः शीघ्रगामिनः गजाः च। एकाकिनी अस्मिन् महावने, सुन्दरानने, कथं न भीष्यसि? का त्वं, कस्य कन्या, कुत्रतः, किं कारणं वा दण्डकं प्रति आगता? हे सुश्रोणि, त्वं एकाकिनी भीमराक्षससेवितेषु स्थलेषु विचरन्ती; एवं वैदेही महात्मना रावणेन स्तूयमाना। रावणः द्विजातिवेषेण सम्प्राप्तः दृष्ट्वा, मैथिली तं यथार्हं अतिथिं सत्कृत्य, आसनं दत्त्वा, पाद्यं च समर्प्य, 'सर्वं समुपस्थितम्' इति मधुरया वाचा तम् अतिथिं अर्चयत्। द्विजातिवेषेण पात्रं कुसुम्भं च गृहीत्वा तं आगतम् अपाकरोति न शक्यते, मैथिली तं ब्राह्मणवत् सत्कृत्य। 'इदम् आसनं, ब्राह्मण, उपविश; एष पाद्यं गृह्यताम्। एष उत्तमः वन्यभोज्यः तव कृते, निर्भयम् अत्र भुङ्क्ष्व,' इति उक्त्वा सत्कृत्य। रावणः मैथिलीं राजपत्नीं पूर्णया वाचा सत्कृत्य, मनसि दृढं संकल्पं कृत्वा बलात् ताम् अपहरिष्यामीति निश्चितवान्। सा अपि पतिं शिकारात् प्रतिप्रतिपालयन्ती, शोभनवस्त्रधारिणी, लक्ष्मणेन सह प्रत्यागतं प्रतीक्षमाणा, तं विशालं हरितवनं निरीक्ष्य, रामं लक्ष्मणं वा न पश्यति स्म। इत्येतस्मिन् समये, रावणः वैदेहीं अपहर्तुं इच्छन्, द्विजातिवेषधरः, ताम् अपृच्छत्। सा चिन्तयन्ती—'यदि अयं ब्राह्मणः अतिथिः यथार्हं न सत्क्रियते, स मां शप्तुम् अर्हति'—इति क्षणं ध्यात्वा, इदं वाक्यम् अब्रवीत्—'अहं जनकस्य मिथिलाधिपतेः पुत्री, नाम्ना सीता। स्वस्ति ते। अहं रामस्य प्रियतमा पत्निः। द्वादश वर्षाणि इक्ष्वाकुकुलस्य राजगृहे मानवसुखानि उपभुज्य, सर्वकामसमृद्धा अहम्। त्रयोदशे वर्षे राजा मन्त्रिभिः सह रामस्य राज्याभिषेकं निश्चितवान्। तदा राघवस्य अभिषेकाय समुपक्रमे, मम श्वश्रू कैकेयी नाम, पतिं प्रति वरं याचिता। सा कैकेयी पितृगुणैः प्रीत्या, पतिं वशं कृत्वा, मम पतिस्य वनवासं, भरतस्य अभिषेकं च प्राप्य। सा नृपतेः सत्यवचनस्य, पुरुषर्षभस्य, द्वौ वरौ याचिता—'नाहं खादामि, न स्वप्नामि, न पिबामि कदापि।' 'मम जीवितस्य अन्तः यदि रामः अभिषिक्तः भवेत्,' इति कैकेयी मम श्वश्वुरं प्रति उक्तवती। न सा धनं नान्यं किंचित् याचिता, न चान्यत् किंचिद् अभ्यर्थिता; मम पतिः महातेजाः पञ्चविंशतिवर्षीयः। अष्टादश वर्षाणि मम जन्मातीतानि; लोके अहं रामपत्नी सत्यशीलाः, धर्मात्मा, विशुद्धः इति प्रसिद्धा। विशाललोचना, दीर्घबाहुः, सर्वभूतहिते रतः, मम पिता दशरथः कामात्मा। कैकेयीप्रीत्यर्थं पितरं प्राप्तवत्याः, न माम् अभिषेचयत्, रामं च न अभिषेचयत्। कैकेयी शीघ्रं मम पतिं प्रति इदं वचनं उक्तवती—'श्रुणु राघव, पित्रा मम कृते यत् उक्तं तद्।' 'एषा राज्यलक्ष्मीः भरताय दातव्या, त्वं तु नव पञ्च च वर्षाणि वने वस।' 'गच्छ काकुत्स्थ, पितरं सत्यव्रताद् विमोचय,' इति। रामः अप्रतिकूलः, 'एवं भवतु' इति प्रतिजग्राह। तान् वचनानि श्रुत्वा, मम पतिः धर्मनिष्ठः यथोक्तं अकरोत्; दातुम् इच्छति, न प्रतिग्रहीतुं, सत्यम् वदति, न कदापि मिथ्या। ब्राह्मण, एष रामस्य परमव्रतम्; तस्य भ्राता, अन्यायां जनन्यां जातः, लक्ष्मणः नाम, महाबलः। लक्ष्मणः पुरुषर्षभः, युद्धे रिपुहन्ता, भ्राता च, व्रतान्वितः, ब्रह्मचारी च। स धनुर्धारी रामं पृष्ठतः अनुगम्य, मया सह, जटिलौ, तापसवेषधारिणौ, भ्रातरौ माम् अन्वगच्छतुः।