रावणः, भिक्षुकवेषधारी, वैदेहीं समीपमुपेत्य स्थितः। स तस्याः योग्यतामिव प्रकटयन्, वस्तुतः अयोग्यः, शोकसागरमग्नां पतिस्मरणायां सीतां समीपमागच्छत्। स ताम् अतिविशिष्टतारामिव शनैः समीपमुपेत्य, तृणैः आच्छन्नं कूपमिव, योग्यवेषेण द्रुतमुपस्थितवान्। रावणः, रामस्य धर्मपत्नीं वैदेहीं सस्नेहं निरीक्ष्य, तस्याः समीपमवस्थितः। सा रम्यदन्तोष्ठी, पूर्णचन्द्रमुखी, पत्रशालायां दुःखसागरमग्ना, अश्रुपूरितलोचना, विषादेन पीडिता उपविष्टा। रावणः, निशाचरः, हृष्टचित्तः, पद्मपत्रनयनां, पीतवस्त्रधारिणीं वैदेहीं समीपमुपेत्य स्थितः। कामबाणैः आहतः, वेदपाठनादिव शब्दं कृत्वा, राक्षसाधिपः, एकान्ते सौम्यवचनानि उवाच। स ताम् उज्ज्वलरूपां स्त्रियं स्तुत्वा, त्रिलोक्यस्य श्रेयसीं लक्ष्मीं कमलरहितां इव, तस्याः शोभाम् अवलोकयन् स्थितः। पीतवस्त्रधारिणी, पद्ममालया भूषिता, रजतसुवर्णसदृशी, प्रसन्नपद्मवनमिव सा दीप्तिमती बभूव। रावणः तां पप्रच्छ—“किं त्वं लज्जा, श्रीः, कीर्तिः, शुभा लक्ष्मीः, वा देवाङ्गना, वा सौभाग्यं, वा स्वच्छन्दगमना रती, वा?” तस्याः दन्ताः पर्वतहिमसदृशा, समा, श्लक्ष्णा, शुक्ला; नेत्रे विस्तीर्णे, शुद्धे, रक्तकोणि, कृष्णपुटे। तस्याः स्फिगौ विस्तीर्णौ, उरू पूर्णौ, गोलौ, दृढौ, तरुणगजकुम्भसदृशौ, सुसंस्थितौ, समीकृतौ। स्तनौ उच्चौ, रम्यौ, तालेयफलसदृशौ, रत्नमणिसमलङ्कृतौ, दृष्ट्याः शोभनौ। रामस्य प्रिया, मनोहरस्मिता, रम्यदन्ता, मोहिनीनेत्रा, लास्यशीलिनी, तस्य मनः जलस्य तटमिव आकर्षति। हस्तग्रह्या कटी, शोभनकेशा, सन्निहितस्तना, न देवता, न दिव्याङ्गना, न यक्षी, न किन्नरी—इति रावणः मन्यते। पृथिव्यां पूर्वं न काचित् स्त्री तादृशरूपा दृष्टा—तस्याः शोभा, सौकुमार्यं, यौवनं, सर्वेषु लोकेषु श्रेयः। एकाकिनी, शून्यवनवासिनी, तस्य हृदयम् उद्वीजयति; अतः, साध्वी, त्वं अत्र न स्थितव्या। एष राक्षसाणां वासः, तीक्ष्णरूपिणां; अत्र रम्यप्रासादाः, नगरोद्यानानि च सन्ति। ते धन्याः, सुरभयाः, त्वया भोग्याः; शोभनवती, उत्तमानि माल्यगन्धवस्त्राणि तव योग्यानि। कृष्णाक्षि, तव योग्यः पतिः भवेत्; त्वं के, शुद्धस्मिता—रुद्राणां वा मरुतां पत्निषु केषु? स्फिग्मती, त्वं वसुषु देवतासदृशी दृश्यसे; गन्धर्वाः, देवाः, किन्नराः अत्र न आगच्छन्ति। एष राक्षसाणां वासः—कथं त्वं अत्र आगता? अत्र वृक्षवासिनः मृगाः, सिंहाः, द्वीपिसृगालाः च। अत्र भल्लूकाः, शृगालाः, बकाः—कथं त्वं तान् न भीष्यसि? तीक्ष्णाः, मदोन्मत्ताः, शीघ्रगजाः च। एकाकिनी, महावने, शोभनमुखि, कथं त्वं न भीष्यसि? त्वं के, कस्य कन्या, कुतः, किं कारणं दण्डकवनमागताः? रम्ये, त्वं एकाकिनी, तीक्ष्णराक्षससेवितेषु स्थलेषु विचरन्ती; एवं महात्मा रावणः वैदेहीं स्तुत्वा। रावणस्य आगमनं द्विजवेषेण दृष्ट्वा, मैथिली अतिथिसत्कारं विधाय, तं सम्मानितवती। सा प्रथमं आसनं समर्प्य, पाद्यं जलं दत्वा, “सर्वं सिद्धम्” इति तं सौम्यदर्शिनं उवाच। मैथिली, द्विजवेषधारीणं, पात्रं कुसुम्भं च वहन्तं दृष्ट्वा, ब्राह्मणमिव तं सत्कृत्य, अनवर्ज्यं मन्यते। “इदं आसनं, ब्राह्मण, उपविश; पाद्यं जलं गृहाण। अत्र उत्तमं वन्यं भोजनं तव कृते सिद्धम्; चिन्ता विना तत्र भुङ्क्ष्व।” रावणः, मैथिलीं राज्ञीं, पूर्णं, आमन्त्रणात्मकं वचः श्रुत्वा, मनसि दृढनिश्चयं कृत्वा, ताम् बलात् अपहर्तुं, तस्याः विनाशाय समर्पितः। सा, पतिं शिकारात् सुमृष्टवस्त्रधारिणं लक्ष्मणेन सह आगच्छन्तं प्रतीक्ष्य, विशालं हरितवनं दृष्ट्वा, रामं लक्ष्मणं च न पश्यति। एवं सप्तचत्वारिंशदधिकश्चत्वारिंशः सर्गः श्रीमद्वाल्मीकिरामायणे, अरण्यकाण्डे, श्रोतव्यः। ततः, रावणः वैदेहीं, अपहरणाय इच्छन्, भिक्षुवेषेण आत्मनं प्रकटयन्, पप्रच्छ। “यदि ब्राह्मणातिथिः सम्यक् न सत्कृतः, सः मां शप्तुं शक्नोति” इति चिन्तयन्ती, सीता किञ्चित् विचार्य, इदं वचनम् उवाच। “अहं जनकस्य मिथिलाधिपतेः कन्या, नाम्ना सीता। ते शुभं भवतु। अहं रामस्य प्रिया रानी। द्वादशवर्षाणि इक्ष्वाकुप्रासादे मानुषान् भोगान् उपभूय, सर्वकामान् प्राप्तवती। त्रयोदशे वर्षे, राजा मन्त्रिभिः सह, रामस्य अभिषेकं निश्चितवान्। रामाभिषेकाय यत्नः कृतः, तदा मम श्वशुर्या कैकेय्या, पतिं प्रति वरं याचितम्। कैकेयी, पत्युः प्रियं लभ्य, मम पतिं वनवासाय, भरतस्य अभिषेकं च सुनिश्चितवती। सा सत्यनिष्ठं नरश्रेष्ठं राजानं द्वौ वरौ याचितवती—“नाहं खादामि, न स्वपिमि, न पिबामि, कदाचित्।” “रामाभिषेके मम आयुः समाप्तिः” इति कैकेयी मम श्वशुरं राजानं उवाच।