रावणस्य सामीप्ये मारिचः तं प्रति गम्भीरं वचः उवाच। ‘‘हे रावण, यः राजा दुष्टः मूढः च इन्द्रियैः अवशः च अस्ति, तस्य अधीनाः सर्वे राक्षसाः नूनं विनश्यन्ति। मम इयं भीषणा आपद् यदृच्छया अभवत्; त्वं च शोक्यः अत्र स्थितः, त्वम् अपि तव सेनायाः सहितः नाशं यास्यसि। रामा माम् हत्वा शीघ्रं त्वां अपि हन्ति; एवं मम कार्यं सिद्धं, शत्रुना पतितः अहम् मृतः। रामस्य दर्शनमात्रेण अहम् हतः एव, तथा जानिहि—सीताया अपहरणेन त्वम् अपि नष्टः। यदि त्वम् मम सहितं आश्रमात् सीतां आनयेत्, न त्वं न अहम्, न लङ्का न राक्षसाः जीविष्यन्ति। अहम् तव हितैषी यत् त्वां निवारयामि, त्वं तु मम वचनं न स्वीकुरुषे। मृत्युप्राप्ताः पुरुषाः मृतवत् मित्रस्य उपदेशं न शृण्वन्ति।’’ एवं मारिचस्य वचः श्रुत्वा, रावणः तं आलिङ्ग्य हर्षितः अभवत्। ‘‘अद्य त्वम् साहसं धारयसि, मम इच्छानुसारं आचरसि; त्वम् मारिचः एव, पूर्वं अन्यः राक्षसः आसीः।’’ इत्युक्त्वा, रावणः रत्नैः भूषितं, श्वास्वरूपं, शीघ्रगं पक्षिवत् रथं उपर्य उपवेशयत्। तस्मिन रथे, घोरमुखैः गर्दभैः युक्ते, रावणः मारिचेन सह आरोहति। ‘‘सीतां आकृष्ट्य त्वम् इच्छानुसारं गच्छ; अहम् निर्जने स्थले मिथिलेश्वर्यां सीतां बलात् आनयिष्यामि।’’ ततः ताटका-पुत्रः मारिचः रावणस्य वचः अनुमन्य, रावणः मारिचः च विमानवत् रथे समारुह्य आश्रममण्डलात् शीघ्रं निर्गच्छताम्। मार्गे नगरेषु, वनानि, पर्वतानि, नद्यः, देशान्, ग्रामान् च दृष्ट्वा, दण्डकारण्यं प्राप्तौ, ततः राघवस्य आश्रमं आगच्छताम्। रावणः मारिचेन सह सुवर्णाभरणितात् रथात् अवतीर्य, मारिचं हस्तेन गृहीत्वा उवाच—‘‘एष राघवस्य आश्रमः, कदलीवृक्षैः आवृतः। मित्र, शीघ्रं तद् कुरु यदर्थं आगतम्।’’ रावणस्य वचनं श्रुत्वा, मारिचः राक्षसः मृगस्य रूपं धारयित्वा, आश्रमद्वारे विचरति। सः अद्भुतं चित्ताकर्षकं मृगरूपं धारयत्—रत्नमयीं शृङ्गे, श्वेत-श्यामं मुखं, रक्तपद्मसदृशं मुखं, नीलपद्मसदृशे कर्णे, अल्पोन्नतग्रीवः, नीलमणिसदृशं उदरं, मधुवर्णपुष्पसदृशे पार्श्वे, पद्मकेसरसदृशे पार्श्वे, वैदूर्यसदृशे खुरे, सुगठिते लघुपादे, इन्द्रधनुषसदृशं दीप्तिमत् पुच्छं, विविधरत्नैः शोभितं, मनोज्ञं, बहुवर्णमयं रूपं धारयति। तद्वनं राघवस्य आश्रमं च प्रकाशित्वा, सः राक्षसः रम्यं, मनोहरं रूपं दर्शयन्, वैदेह्याः आकर्षणाय, विविधधातुभिः अलंकृतः, हरितमेदसि सर्वत्र विचरति। शतशः रूप्यबिन्दुभिः चिह्नितः, मनोहरः भूत्वा, तरुणपल्लवान् खादन्, वृक्षेषु—कदली, कर्णिकार—मृदुलपदाभ्यां स्थगितः, सीतादर्शनाय प्रतीक्षते। पद्मचिह्नितपृष्ठः, सः महा-मृगः राघवस्य आश्रमस्य समीपे शोभते। पुनः पुनः दूरं गत्वा शीघ्रं प्रत्यागच्छति; भूमौ क्रीडन्, पुनः उपविशति; आश्रमद्वारं समीपं गच्छन्, मृगसमूहैः सह चरति। तैः अनुसृतः, पुनः प्रत्यागच्छति; सीतादृष्ट्याः आकांक्षया, मृगरूपधारी राक्षसः विचरति। रमणीयं वृत्तं रचयन्, अन्ये वनमृगाः तं पश्यन्ति। तं समीपं गत्वा, घ्राणं कृत्वा, दश दिशाः विसृजन्ति; मारिचः तु तेषु मृगेषु रम्यं यथेष्टं चरति। परन्तु, स्वस्वरूपं गुप्त्वा, खादति न; तत्रैव, लोचनानन्दिनी वैदेही—कर्णिकार, अशोक, आम्रवृक्षेषु पुष्पाणि सञ्चिन्वती—मृगं पश्यति। पुष्पाणि सञ्चिन्वती, दीप्तमुखी, वनवासाय अयोग्या, रत्नमयमृगं पश्यति। सा परमस्त्री मृगं पश्यति—मुक्तामणिसंयुक्ताङ्गं, दीप्तदन्तं, रक्तोष्ठं, रूप्य-यष्टिमयं केशं च।