रावणं प्रति मारिचः सान्त्वनपूर्वकं पुनः सप्रश्रमं वचनमिदं प्राह—“कस्यापि नीचस्य दुष्टबुद्धेः, स्वयमेव त्वां नाशयितुमिच्छतः, एषा तव बुद्धिः उपदिष्टा? हे रात्रिचर, तव ये मन्त्रिणः पन्थानमपथ्यमनुसृत्य त्वामनिगृह्णन्ति, ते दण्डार्हाः सन्तोऽपि न दण्ड्यन्ते। राजा कामवशगः पन्थानमपथ्यमनुसृत्य चरति चेत्, धर्मज्ञैर्मन्त्रिभिः सर्वथा निग्रहीतव्यः; त्वं तु न निगृह्यसे। हे जयिनां श्रेष्ठ, मन्त्रिणः स्वामिप्रसादेन धर्मं च, अर्थं च, कामं च, यशश्च प्राप्नुवन्ति, हे रात्रिचर। यदा तु विपरीतमिदं भवति, हे रावण, तदा सर्वमेतदव्यर्थं भवति; स्वामिदोषेणान्येऽपि विपत्तिं प्राप्नुवन्ति। धर्मस्य च यशसश्च मूलं राजा एव, हे जयिनां श्रेष्ठ; तस्मात्सर्वथा राज्ञः रक्षणीयाः। राज्यं न तु तेन शास्यते, यो दारुणः, न च तेन योऽतिविग्रहवान् वा, न च तेन यो विनयहीनः, हे राक्षस। ये च मन्त्रिणः तादृशेन राज्ञा सह दारुणं मन्त्रं प्रयुञ्जते, ते क्षिप्रं विपत्तौ नश्यन्ति, यथा मन्दवाहिनः रथाः। अनेकाः धर्मात्मानः लोके, सम्यगाचरिताः, परदोषेणैव स्वधनैः सह विनष्टाः। येषां स्वामी दारुणः, दुष्टः, असंयतात्मा च, तेषां राक्षसानां नाशः निश्चितः, हे रावण। अहं चैतादृशं घोरं दैवयोगेन प्राप्तवान्, त्वं च शोच्यः; त्वं तव च सेना च नश्यिष्यथ। मां हत्वा रामः त्वां च शीघ्रं हन्ता; एतस्मिन्नर्थे मम कार्यं सम्पूर्णं, शत्रुणा निहतोऽहम्। रामस्यैव दर्शनादेव हतोऽस्मीत्यवगच्छ; सीताहरणेन सह बान्धवैः त्वमपि नाशितः। यदि त्वं मया सहाश्रमात्सीतां आनयेत्, न त्वं जीविष्यसि, नाहं, न लङ्का, न राक्षसाः। अहं तव हितैषी निग्रहं कर्तुमिच्छामि, त्वं तु मम वचनं न गृह्णासि, हे रात्रिचर; येषां प्राणसमाप्तिः, ते मृतवत्स्वजनोक्तं हितं न शृण्वन्ति। इत्येतदुक्त्वा, शृणु द्विचत्वारिंशत्तमं सर्गं। श्रीमद्वाल्मीकि-रामायणेऽरण्यकाण्डे द्विचत्वारिंशत्तमः सर्गः। मारिचः, रावणं प्रति तीक्ष्णं वचनमुक्त्वा, दुःखितः भयभीतः च, पुनरुवाच—“मया तेन धनुष्मता, शरचापासिना, मम वधाय समुत्थितेन पुनः दृष्टोऽस्मि; मम जीवितं नष्टमेव। यो रामं प्रतियाति, स जीवन्न प्रतिनिवर्तते; स ते यमदण्डसमानः। त्वं यः पापः, तव किमत्र करिष्यामि? अहं गच्छामि, हे रात्रिचर; स्वस्ति ते अस्तु।” एवं वचने तु राक्षसः रावणः प्रहृष्टः, तमालिङ्ग्य, प्रीत्या वचनमिदं प्राह—“यद्येतदिदानीं त्वया कृतं, मम वशे स्थितः त्वं मारिचः, पूर्वं त्वं अन्योऽसि राक्षसः। एषा हेमविभूषिता शीघ्रगामिनी विहङ्गमवत्सरथः आरोह; मया सह रथः घोरमुखैः गर्दभैः युक्तः। वैदेहीं मोहयित्वा यथेष्टं गच्छ; अहं निर्जने स्थले मिथिलेश्वरीं सीतां बलात्प्रहरिष्यामि।” एवं तस्य वचने अनुमत्य ताटकासुतः मारिचः रावणं प्रत्युवाच; ततः मारिचः रावणश्च विमानमिव रथं समारुह्य तस्मात्तपोधनाश्रमात् शीघ्रं निष्क्रान्तौ। मार्गे नगरीः वनानि च पश्यन्तौ, पर्वतान्, सर्वानदीः, जनपदान्, नगराणि च दृष्ट्वा, दण्डकारण्यं प्राप्य, तत्र राघवाश्रममगच्छताम्। तत्र मारिचेन सह रावणः राक्षसेश्वरः तं राघवस्याश्रममद्राक्षीत्; ततः सुवर्णाभरणेन रथात् अवतीर्य, मारिचमुत्पाट्य हस्तेन, रावणः प्राह—“एष रामस्याश्रमः, कदलीवनसंवृतः। मित्र, शीघ्रं तदाचर यत्र हेतोः आगतमस्मि।” रावणस्य वचनं श्रुत्वा, मारिचः राक्षसः, मृगरूपं विधाय, रामस्याश्रमद्वारि विचरन्, अद्भुतं रूपमदत्त। तस्य मृगस्य रत्नमणिहिरण्यशृङ्गे, श्वेतश्याममुखं, रक्तपद्मसदृशमुखं, नीलोत्पलसदृशकर्णं, मृदुलमूर्धानं, नीलवैडूर्याभं उदरम्, मधुवर्णपुष्पाभौ पार्श्वौ, पद्मकेसरसदृशौ, वैडूर्यसदृशशुभ्रखुरौ, सुशिरः पीनपादौ, इन्द्रधनुष्कल्परम्यपूच्छं, मनोहरं, नानारत्नविभूषितं, तिमिरारुणरञ्जितम्, क्षणेन परमसुन्दरं मृगरूपमधत्त। स राक्षसः तेन रूपेण तद्वनं रामाश्रमं च प्रकाशयन्, मनोहरं दर्शनीयं च कृत्वा, वैदेहीं मोहयितुं नानारत्नमयवपुः, हरिततृणेषु विचरन्, शतशश्चन्द्रिकाभिः चिह्नितः, तरुणपल्लवान् खादन्, कदलीवनं गत्वा, कार्णिकारवृक्षान् प्रति, मन्दमन्दगमनः, सीतादर्शनकाङ्क्षया तत्र स्थितवान्।