रावणः युद्धे राघवं मोहयित्वा सीतां च हृत्वा स्वकार्यसिद्ध्यर्थं त्वया सह लङ्कां प्रतिव्रजिष्यामीति मारीचं प्रत्युवाच। यदि त्वं मम वचः न करोति, अहं त्वां अद्य नूनं हनिष्यामि; बलात् अपि त्वया एष कार्यः कर्तव्यः। यो राजा-विरोधी भवति, सः कदापि सुखं न प्राप्नोति। यदि त्वं तं राघवं प्रतिपद्यसे, तव प्राणानां नाशः नूनं अद्य भविष्यति; बुद्ध्या एतद् विचिन्त्य युक्तं कर्तव्यं कुरु। एवं रावणेन आज्ञापितः, तस्य च राजमार्गानुपालनस्य विरोधं दृष्ट्वा, मारीचः निर्भयः राक्षसराजं तीक्ष्णवचनैः प्रत्युवाच। ‘‘कस्य बुद्ध्यैषा विनाशाय त्वं प्रवृत्तः, स्वस्य, पुत्राणां, राज्यस्य, मन्त्रिणां च, पापकर्मन्? कः तव प्रियं न कुर्वन्, पापकृत्, त्वां न अभ्यनन्देत, राजन्? कस्य उपदेशेन मृत्युद्वारमिदं त्वया दृष्टम्? नूनं तव शत्रवः दुर्बलबलाः त्वां बलवता विनाशितुं इच्छन्ति। कस्य दूषितबुद्धेः, नीचस्य, उपदेशेन त्वं आत्मनाशाय प्रवृत्तः? ये तव मन्त्रिणः त्वां दुष्टमार्गे स्थितं न वारयन्ति, तान् दण्डार्हान् अपि न दण्डयिष्यसि। राजा कामवशात् दुष्टमार्गे स्थितः सन्, सदा साधुभिः मन्त्रिभिः यथाशक्ति वार्यः; त्वं तु न वार्यसे। जयिनां श्रेष्ठ, मन्त्रिणः स्वामिप्रसादेन धर्मं, अर्थं, कामं, यशः च प्राप्नुवन्ति। यदि तद्विपरीतम्, तदा सर्वं निष्फलं भवति; स्वामिदोषात् अन्ये अपि दुःखमुपयान्ति। धर्मस्य यशसः च मूलं राजा एव, तस्मात् सर्वथा राजा रक्षितव्यः। दारुणः, अतीव द्वेषी, अविनयी च राजा राज्यं न शक्नोति पालयितुं, राक्षस। ये मन्त्रिणः तीक्ष्णं मन्त्रं दुष्टेन सह प्रयुञ्जते, ते शीघ्रं विपत्तौ नश्यन्ति, मन्दवाहनयुक्तरथवत्। लोके बहवः साधवः परदोषेण सह सम्पत्त्या सह नष्टाः। शत्रुभूतः, दारुणः स्वामी येषां तान् रक्षितुं यः प्रयुञ्जते, ते न वर्धन्ते, यथा शृगालरक्षिताः मेषाः। यस्य राजा क्रूरः, मूढः, असंयमी च, तस्य राक्षसाः नूनं विनश्यन्ति। अद्य मम एषा भीषणा दशा दैववशात् प्राप्ता; त्वं च शोक्यः; त्वं स्वसेनया सह विनङ्क्ष्यसि। माम् हत्वा रामः त्वां अपि शीघ्रं हन्ति; एवं मम कार्यसिद्धिः, रिपुणा हतोऽस्मि। रामदर्शनमात्रेणैव हतोऽहम्; त्वं अपि जानिहि नष्टम्, सीतां च तस्य बान्धवैः सह हृत्वा। यदि त्वं मया सह आश्रमात् सीतां आनयिष्यसि, न त्वं जीविष्यसि, न अहम्, न लङ्का, न राक्षसाः। अहं तव हितैषी सन् त्वां वारयामि, त्वं तु न गृह्णासि; मृत्युप्राप्ताः जनाः मित्रोपदिष्टं वाक्यं न गृह्णन्ति, मृतवत्। एवं समाप्य, मारीचः दुःखितः भयभीतः च रावणं प्रति उवाच— ‘‘गच्छावः’’। धनुष्मता, शरचापधारिणा, हन्तुं समुत्सुकः येन पुनः दृष्टः, मम प्राणाः विनष्टाः। यः रामं प्रतिपद्यते, सः जीवन् न निवर्तते; सः तव यमदण्डवत्। किं मया कर्तव्यं, त्वं च पापकृत्? अहं गच्छामि, रात्रिचर; स्वस्ति ते अस्तु। राक्षसः तैः वाक्यैः हृष्टः, तम् आलिङ्ग्य उवाच— ‘‘इदानीं त्वयि मे वाञ्छितं साहसं दृश्यते; अद्य त्वं मारीचः, पूर्वं तु अन्यः राक्षसः आसीः।’’ ततः रत्नभूषितं पक्षिरूपं शीघ्रं रथं आरोह, मम सहचर्ये, भीषणमुखैः खरैः युक्तम्। त्वं वैदेहीं आकर्ष्य यथेष्टं गच्छ; अहं तु निर्जने मिथिलाकन्यां सीतां बलात् हरिष्यामि। ततः ताटकासुतः मारीचः रावणं प्रत्युवाच, ततः मारीचः रावणश्च विमानमिव तं रथं आरुरोहतुः। तौ शीघ्रं तस्मात् आश्रममण्डलात् निर्गत्य नगराणि, वनानि, पर्वतान्, सर्वान् नद्यः, देशान्, पुराणि च दृष्ट्वा, दण्डकारण्यं, ततः राघवस्य आश्रमं जग्मतुः। तत्र मारीचेन सह रावणः सुवर्णभूषितात् रथात् अवतीर्य, मारीचस्य हस्तं गृहीत्वा उवाच— ‘‘एष रामस्य आश्रमः कदलीवृक्षैः परिवृतः। मित्र, शीघ्रं तत् कुरु यत्र आगच्छावः।’’ रावणस्य वचनं श्रुत्वा, मारीचः राक्षसः, मृगरूपं गृहीत्वा, रामस्य आश्रमद्वारे विचरन्, अद्भुतं रम्यम् रूपं धारयामास।