रावणः सौम्यं मारिचं समुपसर्प्य स्नेहपूर्वकं प्रोवाच—"शिवेन पन्था गच्छ, कार्यसिद्धये; अहं रथेन त्वां दण्डकारण्यं यास्यामि। युद्धे राघवं मोहयित्वा सीतां च हृत्वा, त्वया सह लङ्कां प्रत्यागमिष्यामि, कार्यसिद्धिं कृत्वा। यदि त्वं एतत्कर्म न करिष्यसि, मारिच, अद्यैव त्वां निहन्यां नूनम्; बलात् अपि एतत्कर्तव्यं ते; न हि राज्ञः प्रतिकूलः सुखं प्राप्नोति। यदि त्वं प्रतियास्यसि, जीवितं नास्ति ते; मम विरोधे तव मृत्युः निश्चितः; बुद्ध्या समालोच्य, यथोचितं कुरु।" एवं रावणेन प्रेषितः, मार्गान्न्याय्यं पश्यन्, मारिचः निर्भयः तस्य राक्षसराजस्य समीपे कठोरं वचनं अब्रवीत्—"कः तेयं विपत्तिः स्वयमात्मनः, पुत्राणां, राज्यस्य, मन्त्रिणां च, पापकर्मन्, कस्योपदेशात् अभवत्? कः ते, सुखी सन्, त्वां नाभिनन्देत, पापकर्मन्? कः ते मृत्युद्वारं दर्शयति? नूनं, शत्रवः ते, दुर्बलबलाः, तवोपर्यधिकबलं आपदं द्रष्टुमिच्छन्ति। कः ते, हीनबुद्धिः, पापात्मा, आत्मनाशाय उपदिश्यते? ये तव मन्त्रिणः, रावण, त्वां पथि विपथे स्थितं निवारयन्ति न, ते दण्डार्हाः सन्तः अपि न दण्ड्यन्ते। राजा कामवशात् पथि विपथे स्थितः, धर्मज्ञैः मन्त्रिभिः सर्वथा निवार्यः; त्वं तु निवार्यसे न। मन्त्रिणः स्वामिनः प्रसादेन धर्मं, अर्थं, कामं, यशः च प्राप्नुवन्ति, जयिनां श्रेष्ठ; परं विपरीते, रावण, सर्वं व्यर्थं भवति; स्वामिदोषात् अन्ये दुःखं प्राप्नुवन्ति। धर्मस्य यशसश्च मूलं राजा एव; तस्मात् सर्वथा राजानः रक्षितव्याः। कठिनः, अतिक्रूरः, अविनीतः वा, राज्यं पालयितुं न शक्नोति, राक्षस। ये मन्त्रिणः कठोरं मन्त्रं स्वामिना सह प्रयुञ्जते, ते शीघ्रं नश्यन्ति, यथा मन्दवाहिनः रथः। बहवः धर्मात्मानः लोके, परदोषात् स्वसंपदः सह विनष्टाः। क्रूरः, कठोरः स्वामी यदि प्रजाः रक्षति, रावण, ताः न संपद्यन्ते, यथा शृगालेन रक्षिताः मेषाः। येषां राजा क्रूरः, मूढः, इन्द्रियनिग्रहे अशक्तः, तेषां राक्षसानां नाशः निश्चितः। ममापि एषा घोरा आपद् यदृच्छया प्राप्ता; त्वं च शोक्यः; त्वं स्वसैन्येन सह विनङ्क्ष्यसि। मां हत्वा, रामः त्वां अपि हनिष्यति; तेन मम कार्यं सम्पूर्णं, रिपुणा हतः। रामदर्शनमात्रेणैव मृतोऽस्मि; सीताहरणेन त्वमपि नष्टः। यदि त्वया सहाश्रमात् सीता नीयते, न त्वं, नाहं, न लङ्का, न च राक्षसाः जीविष्यन्ति। यद्यपि तव हितैषिणा मया निवार्यसे, न त्वं वाक्यं गृह्णासि; मृत्युप्राप्ताः पुरुषाः मित्रोपदिष्टं वचनं न गृह्णन्ति।" एवमष्टचत्वारिंशः सर्गः श्रीमद्वाल्मीकि-रामायणे, अरण्यकाण्डे, श्रोतव्यः। मारिचः तु रावणेन कठोरं वचनं उक्त्वा, दुःखितः भयभीतः च, राक्षसेन्द्रस्य समीपे पुनरुवाच—"गच्छावः। सायकधारीणं मां पुनः दृष्टवान्; तेन हन्तुमुद्यतेन शस्त्रेण, मम प्राणाः नष्टाः। यो रामं प्रतियाति, स जीवन् न निवर्तते; स ते यमदण्डसमः। किं करिष्यामि, त्वं हि दुष्टः; गच्छाम्यहं, रात्रिचर; स्वस्ति ते।" रावणः तेन वाक्येन हृष्टः, मारिचं समालिङ्ग्य, उवाच—"अद्य त्वं मे वशे स्थितः; पूर्वं त्वं अन्यः राक्षसः आसीः, अधुना तु मारिचः। आरुह यं पक्षिरथं मणिविचित्रं; मयासह रथः घोरमुखैः गर्दभैः युक्तः। वैदेहीं आकर्ष्य, यथेष्टं गच्छ; निर्जने स्थले अहं मिथिलाकन्यां सीतां बलात् हरिष्यामि।" ततः ताटकासुतः मारिचः रावणं प्रत्युवाच; ततो मारिचरावणौ विमानमिव रथमारुह्य, मुनिवनात् शीघ्रं निर्जग्मतुः। नगराणि, वनानि, पर्वतान्, सर्वान् नदीन्, जनपदान् च दृष्ट्वा, दण्डकारण्यं जग्मतुः, ततो राघवाश्रमम्। तत्र राक्षसेन्द्रः रावणः मारिचेन सह, सुवर्णभूषितात् रथात् अवतीर्य, तं रामस्याश्रमं कदलीवनैः परिवृतं दृष्ट्वा, मारिचस्य हस्तं गृहीत्वा उवाच—"एष रामस्याश्रमः कदलीवनसंवृतः। मित्र, शीघ्रं तत् कुरु यत्र आगतौ स्म।" रावणस्य वचनं श्रुत्वा, राक्षसः मारिचः ततः...