मारिचः तदा रावणस्य बलं सम्यक् ज्ञात्वा तं सान्त्वयन् इत्युवाच— "न ते रावण युद्धं तेन युक्तम्। रघुवंशसम्भूतः रामः बली बालिं वा नमुचिं वा हन्तुं समर्थः। यदि ते रामेण युद्धं कर्तव्यम् इच्छसि, वा धैर्यं दर्शय, मयि तु रामस्य कीर्तनं व्यर्थम्; माम् द्रष्टुं इच्छसि चेत्, रामस्य विषये न भाषस्व। लोके हि बहवः धर्मात्मानः स्वधर्मनिष्ठाः परपापेन सह सर्वसम्पद्भिः नष्टाः। तथैव, अन्यस्य दोषात् अहम् अपि नश्येयम्, निशाचर। यथोचितं यद् इच्छसि तत् कुरु; अहं तव मार्गे न गमिष्यामि। रामः महातेजाः, महावीर्यः, महाबलश्च; स राक्षसलोकस्यापि विनाशकर्ता भवितुम् अर्हति। यदि खरः शूर्पणखायाः कारणेन जनस्थानं गतः, तत्र चातिवेगं कृत्वा रामेण पूर्वं हतः, तदा रामस्य कः दोषः, तद् वद। मया यः हितदृशः वाक्यः उक्तः, स चेद् त्वया न स्वीक्रियते, तर्हि त्वं स्वजनैः सह अद्य रामस्य सुसीध्वैः बाणैः युद्धे निहन्यसे।" एवं सान्त्वनवचनानि मारिचेन उक्तानि श्रुत्वा, रावणः तानि यथार्हं वाक्यानि न स्वीकृतवान्, यथा मृत्युम् इच्छन् भेषजं परिहरेत्। तदा राक्षसेन्द्रः, दैवेन प्रेरितः, हितायुक्तानि मारिचस्य वचांसि कठोराणि चानुचितानि च प्रोवाच। रावणः उवाच— "मारिच, त्वया यद् उक्तं, तद् हीनवंशेन विफलं वाक्यम्; शुष्के क्षेत्रे बीजं यथा, तथा व्यर्थम्। त्वद्वाक्यैः मम रामेण युद्धे मनो न विकम्पते, विशेषतः स यः मूढः, पापात्मा, मानवः। सः यस्य मित्राणि, राज्यं, जननीं पितरौ च त्यक्त्वा केवलः स्त्रीवचनात् वनं गतः, तेन सह युद्धे खरघातिना अहं सीतां, या तस्य प्राणेभ्योऽपि प्रिया, तव पुरतः अपहरिष्यामि। एषा मम निश्चला बुद्धिः, न देवैः न दानवैः, नापि वासवेन अपि परिवर्तयितुं शक्या। कार्यस्य दोषगुणयोः पृष्टे, त्वया तथा वक्तव्यम्, यथा आपद्विपदः, अवसरस्य च निर्णयः स्यात्। मंत्री पृष्टः, स्वस्याभ्युदयकाम्यया, राज्ञे सम्यक् विनीत्या युक्तं वाक्यं वक्तव्यम्। अप्रतिकूलं, मृदु, शुभम्, हितं वाक्यं यथायोग्यं राज्ञे वक्तव्यम्। यदि तु कठोरं वा हितं वाक्यं अविनीतम् उक्तं, राजा मान्यतां यो वाञ्छति, तेन न स्वीक्रियम्। राजानः अनन्तवीर्याः पञ्चरूपधारिणः— अग्नेरिन्द्रस्य सोमस्य यमस्य वरुणस्य च। तेषां तेजो, वीर्यं, सौम्यता, दण्डः, प्रसादश्च विद्यन्ते। अतः सर्वदा तैः पूज्या मान्याश्च। त्वं तु धर्मानभिज्ञः, मोहग्रस्तः। दुष्टात्मना त्वया आगते कठोरं वाक्यं उक्तम्; न अहं गुणदोषयोः पृच्छामि, नापि तव हितमिच्छामि, राक्षस। सर्वमिदं मया उक्तं, तथापि त्वं मम कार्ये सहायः भव। शृणु यत् कार्यं त्वया कर्तव्यम्— त्वं हेममृगः भूत्वा रजतबिन्दुभिः शोभितः, रामस्याश्रमस्य समीपे सीतायाः पुरतः विचर। तया विस्मितया शीघ्रं रामः प्रति 'एष मम आवश्यकः' इति उक्तं भविष्यति। तदा रामः दूरं गतः सन्, त्वं रामस्वरेण 'हा सीते, लक्ष्मण' इति उच्चारय। ततः सीतया प्रेरितः सौमित्रिः अपि रामस्य मार्गे अन्वियायात्। तयोः दूरगमने, अहं सीतां यथासुखं हरिष्यामि, यथा सहस्राक्षः शचीं। ततः कृतकार्यः त्वं यत्र इच्छसि ततः गच्छ; अर्धराज्यं दास्यामि। गच्छ सुखेन, कार्यसिद्धये; अहं रथेन दण्डकारण्यं तव पृष्ठतः यास्यामि। राघवं छित्वा सीतां हृत्वा कार्यसिद्धिः स्यात्, तदा त्वया सह लङ्कां प्रतियास्यामि। यदि त्वं एतत् न करोषि, अद्य त्वां निहन्मि; बलात् अपि मम कार्यं कर्तव्यम्। यो राज्ञः प्रतिकूलः, सः सुखं न प्राप्नोति। यदि त्वं प्रतिरोधं करोषि, तव प्राणनाशः निश्चितः; बुद्ध्या विचिन्त्य यथोचितं कुरु।" एवं चतुर्विंशत्यधिकचत्वारिंशे सर्गे श्रीमद्वाल्मीकिरामायणे अरण्यकाण्डे एकचत्वारिंशः सर्गः प्रवर्तते। रावणस्य एतादृशं वचनं श्रुत्वा, मारिचः तस्य राजमार्गविरोधं दृष्ट्वा निर्भयः सन् कठोरं वाक्यं राक्षसेन्द्रं प्रति उवाच— "कः तव, निशाचर, स्वस्य, पुत्राणां, राज्यस्य, मन्त्रिणां च, विनाशाय एष कार्यविनाशः उपदिष्टः? कः तव, राजन्, सुखी सन्, त्वां नाभिनन्देत, पापकृतम्? कः तव मृत्युद्वारं दर्शितवान्? नूनं, निशाचर, तव शत्रवः दुर्बलाः सन्तः, त्वां बलवता विनश्यन्तं द्रष्टुम् इच्छन्ति।