दण्डकारण्ये तस्मिन् रामः यज्ञव्रतं समास्थाय, अद्भुतं धनुः संधाय स्थितवान्। तत्र सः, वल्कलैकवस्त्रधारी, धनुर्धारी, सुवर्णमालया शिरोबद्धजटिलः, शुभलोचनः, अव्यक्तकेशः, श्यामवर्णः कुमारः, तेजसा दीप्तमानः, दण्डकारण्यं स्वतेजसा प्रकाशयन्, नवोदितचन्द्रमिव शोभमानः दृष्टः। अथाहं, मेघसन्निभः, सुवर्णकुण्डलधारी, वरप्रभावसमन्वितः, बलवान्, दर्पयुक्तः, तं तपोवनं प्रविष्टवान्। मम प्रवेशे सः रामः, शस्त्रपाणिः, मां वीक्ष्य, समाहितचित्तः, धनुः सज्जीकृत्य, किंचिदपि न व्यामुह्यत्। मोहात् अहं तं राघवं अवज्ञाय, "बाल एवायम्" इति मन्ये स्म, शीघ्रं विश्वामित्रस्य यज्ञवाटिकां प्रति अभ्यधावम्। तदा तेन शत्रुसूदनेन मुक्तः तीक्ष्णः बाणः मां आहत्य, शतयोजनपरिमाणे समुद्रे प्राक्षिपत्। सः मां तदा न हन्तुमिच्छन्, रक्षां चकार; रामबाणवेगेन अपसारितः, मूर्च्छां प्राप्नुवम्। तेनाहं गभीरसमुद्रे क्षिप्तः; चिरकालानन्तरं चेतनां प्राप्य, हे पितः, लङ्कापुरीं गतवान्। एवं तदा मम प्राणरक्षा जाता, किन्तु तव मित्राणि रामेण, तेन बालकेन, अप्रमादिनाऽस्त्रविद्याविहीनोऽपि, विनाशितानि। अतः यदि त्वं, मम वारणं न गृह्णन्, रामेण सह संग्रामं करिष्यसि, शीघ्रं महतीं आपदं प्राप्स्यसि, न च जीविष्यसि। त्वया राक्षसानां, क्रीडासंयुक्तानां, उत्सवदर्शिनां, महतीं शोकविपत्तिं जनयिष्यसि। मैथिल्याः कृते, रत्नमण्डितैः प्रासादैः पूर्णां लङ्कां विनष्टां द्रक्ष्यसि। दुष्टसंयोगेन, पापं अकर्तारः अपि, शुद्धाः अपि, विनश्यन्ति—यथा सर्पपूर्णे कूपे मत्स्याः विनश्यन्ति। त्वद्गुणदोषात् दिव्यचन्दनधारिणः, दिव्याभरणभूषिताः राक्षसाः भूमौ पतिताः द्रक्ष्यन्ते। रात्रौचराः, स्वदारान् नीत्वा, केचन स्वदारैः सह दिशः पलायमानाः, अवशेषिताः अनाथाश्च द्रक्ष्यन्ते। बाणवृष्टिभिः परिवृतां, ज्वालामालिन्यां, प्रासाददाहितां लङ्कां नूनं द्रक्ष्यसि। परदाराभिमर्शनात् महत् पापं नास्ति; हे राजन्, सहस्राणि स्त्रीणां तव वशे। स्वदाररतः भव, वंशं रक्ष, राक्षसान् पालय, यशः, श्रीः, राज्यं, आत्मनः प्रियं जीवितं च रक्ष। यदि त्वं दीर्घकालं प्रियाभिः कलत्रैः मित्रैश्च सह रमितुमिच्छसि, रामस्य प्रियं न कुरु। यदि मम सख्यभावेन पुनः पुनः वार्यमाणः, बलात् सीतामुपगमिष्यसि, रामबाणैः हतः, स्वजनबलक्षयः च, यमलोकं यास्यसि। एवं दशमं त्रिंशत्तमं चैकत्रिंशत्तमं च अध्यायं शृणु। श्रीवाल्मीकि रामायणे, अरण्यकाण्डे, एकोनचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः आरभ्यते। एवं तदा युद्धे तेन केनापि प्रकारेण मोक्षितः अहम्; अधुना यदनन्तरं जातं, तच्छृणु। अहं न क्लान्तः, द्वाभ्यां राक्षसाभ्यां आक्रमितः, ताभ्यां सह मृगरूपेण दण्डकारण्यं प्रविष्टः। दीप्तजिह्वः, महादंष्ट्रः, तीक्ष्णशृङ्गः, महाबलः, मांसभक्षः, मृगरूपेण दण्डकारण्ये विचरामि स्म। यज्ञवाटेषु, पुण्यस्थलेषु, पावनेषु वृक्षेषु च, हे रावण, अतिदारुणः, तपस्विनः विह्वलयन्, विचरन् आसम्। तत्र दण्डकारण्ये धर्मात्मानः मुनीन् हत्वा, तेषां रक्तं पित्वा, मांसं खादित्वा, क्रूरः, मुनिमांसभक्षः, वनवासिनः भीषयन्, रक्तमत्तः, दण्डकारण्ये विचरामि स्म। धर्मद्रोही सन्, दण्डकारण्ये विचरन्, तत्र धर्मनिष्ठं तपस्विनं रामं दृष्टवान्। वैदेहीं महाभागां, लक्ष्मणं महारथिं, सर्वभूतहिते रतम्, नियताहारं तपस्विनं च दृष्ट्वा। रामं वनगतम्, महाबलिनं, पूर्वद्वेषस्मरणात्, तपस्विनमिव अवज्ञाय, तं प्रति अभ्यधावम्। मृगरूपेण तीक्ष्णशृङ्गेण, पूर्ववधस्मरणात्, क्रोधात् हन्तुम् उद्यतः अभ्यधावम्। तदा सः, महद् धनुः संधाय, शत्रुसूदनः, गरुडवायुसमवेगान्, त्रीन् तीक्ष्णान् बाणान् मुमोच। ते बाणाः, वज्रसन्निभाः, भयानकाः, रक्तपिपासवः, संयुक्ताः, विकटशरीराः, अग्रे प्रस्थिताः। रामवीर्यं विज्ञाय, कपटी, पूर्वदुःखानुभवात्, पलायितः; ततः मुक्तौ, तौ राक्षसौ हतौ। रामबाणेन मुक्तः, केनापि प्रकारेण जीवितं रक्षन्, अहम् इह परिव्राजकः, समाहितचित्तः, स्थातुम् इच्छन् विचरामि। सर्वेषु वृक्षेषु रामं वल्कलाजिनवाससं, धनुर्धरं, पाशहस्तमिव यममपि, पश्यामि। सहस्रशः रामान् पश्यामि, भीतः अस्मि, हे रावण; सर्वं वनं राममयं इव दृश्यते। एकाकी अपि केवलं राममेव पश्यामि, हे राक्षसाधिप; स्वप्ने रामं दृष्ट्वा, मोहितः, विमूढः, विचरामि। 'र' इति प्रारभ्य नामानि, रत्नानि, रथान् च, हे रावण, सर्वाणि मां भीषयन्ति, रामभीतस्य मे।