रावणः तदा मायावी मारीचं प्रति सान्त्वनपूर्वकं वचनमुवाच—“बलात् अहं तां नेष्यामि, त्वं मे साहाय्यं कुरु। त्वं यद्येकतः तिष्ठसि, महाबल, तदा नूनं सफलो भविष्यामि। यदि सर्वे देवाः स्वैः भ्रातृभिः सह आगच्छेयुः अपि, मम चिन्ता नास्ति; अतः त्वं मे साहाय्यं कुरु, त्वं हि समर्थः, राक्षसश्रेष्ठ। न च बलदर्पयुद्धेषु तुल्यः अस्ति कोऽपि तव, त्वं महावीर्यवान्, महायोगविद्, महाचरित्रयुक्तश्च। एतस्मिन्नर्थे अहं त्वत्समीपम् आगतः, निशाचर, यथावचः मम कार्यं शृणु। त्वं सुवर्णमृगस्य रूपं गृहित्वा, रजतविचित्रैः बिन्दुभिः शोभितः, रामस्य आश्रमस्य समीपे सीताया: पुरतः विचर। तं त्वां मृगरूपिणं दृष्ट्वा, सीता नूनं रामं लक्ष्मणं च त्वत्संयमने याचिष्यति। तदा तयोः अपगमने, शून्ये तस्मिन् स्थले, अहं सुखेन सीतां हरीष्ये, यथा राहुः चन्द्रकान्तिं गृह्णाति। अनन्तरं, रामस्य भार्याहरणक्लेशेन पीडितस्य, मम कार्यसिद्धौ, हृदयस्य तृप्तौ, तमपि रामं विनाशयिष्यामि।" एवमुक्त्वा रावणः रामस्य वीर्यं कथयन्, मारीचस्य महात्मनः मुखं शोषयामास, स भीतिम् अगमत्। शुष्कोष्ठः सः, मरणोपमः, स्थिरलोचनः, क्लिष्टः, रावणं सस्मार। रामबलं सुविद्य मारीचः, भयाकुलचित्तः, वनमध्यगः, अञ्जलिं कृत्वा, हितं सत्यं च वचनं रावणाय प्राह। इति श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे सप्तत्रिंशः सर्गः श्रोतव्यः। राक्षसराजस्य वचनं श्रुत्वा, वाक्यविशारदः तेजस्वी मारीचः रावणं प्रत्युवाच—“राजन्, ये सदा प्रियं वदन्ति, ते सुलभाः; परन्तु यः अप्रियं श्रुत्वा अपि हितं वदति स दुर्लभः। त्वं नूनं रामं न जानासि, स बलवांश्च धर्मात्मा, दुर्विज्ञेयचेष्टितः, चपलः, इन्द्रवरुणयोः तुल्यः। सर्वे राक्षसाः कुशलिनः स्युः, रामः चेद् कोपितः, लोकान् राक्षसान् च न विनाशयेत्। जनकात्मजा न ते मृत्युहेतुः भूयात्, न च सीताकारणात् महद् आपद् आगच्छेत्। लङ्का नगरी अपि सर्वैः राक्षसैः सह, तव अनियन्त्रितकामेन, न विनश्येत्। राजा यः कामवशः, दुष्टमन्त्रिणा उपदिष्टः, सः आत्मानं स्वजनं राष्ट्रं च नाशयति। रामः न पित्रा परित्यक्तः, न च सीमालङ्घनः, न लोभवान्, न दुष्टः, न च क्षत्रियकुलस्य कलङ्कः। कौसल्याकान्तारामः धर्मगुणैः न हीनः, न च प्रजासु कठोरः, सर्वभूतहिते रतः। सत्यप्रियपिता कैकेय्याः वञ्चितः दृष्ट्वा, स धर्मात्मा ‘करिष्यामि’ इति वचनं दत्वा, वनं प्रविष्टः। कैकेय्याः इच्छया, पितुः दशरथस्य च, राज्यं सुखं च परित्यज्य, दण्डकारण्यं प्रविष्टः। रामः न कठोरः, न मूढः, न अनियतः; त्वं तस्य विषये अनृतं न वदेत्। रामः धर्मस्वरूपः, उदारः, सत्यपराक्रमः, जगति सर्वेषां राजा, देवेषु इव इन्द्रः। कथं त्वं वैदेहीं, स्वतेजसा रक्ष्यमाणां, आदित्यतेजः इव, हर्तुम् इच्छसि? ज्वलन्तं रामाग्निं युद्धे न प्रवेष्टव्यम्, यस्य बाणाः ज्वलन्त इव, यत्र इन्धनं न क्षीयते, तं न समीपयितुम् अर्हसि। यस्य धनुः विस्तीर्णम्, मुखं दीप्तम्, बाणाः ज्वलन्त इव, यः अजय्यः, धनुष्मान्, भीमः, रिपुसैन्यनाशनः। राज्यं सुखं आत्मप्रियं च त्यक्त्वा, त्वं अत्र आत्मनः विनाशं मा कुर्याः। यस्य भार्या जानक्याः, तस्य तेजः अप्रमेयम्; न त्वं तां राघवबाणरक्षितां वने हर्तुं समर्थः। सः पुरुषसिंहः, विशालवक्षाः, दीप्तिमान्, यस्य भार्या प्राणात् अपि प्रिया। सा मिथिलात्मजस्य प्रियंवदा, सीता सुकुमारि, अग्निशिखेव, न स्प्रष्टव्या। किमर्थं व्यर्थं प्रयत्नं करोति, राक्षसराज? यदि सः त्वां युद्धे पश्येत्, तदा तव विनाशः निश्चितः। यदि दीर्घकालं जीवितुम् इच्छसि, सुखं राज्यं च दुर्लभं भोक्तुम् इच्छसि, तर्हि रामस्य अप्रियम् अकार्यं। सर्वैः मन्त्रिभिः, विभीषणपुरोगमैः, धर्मयुक्तैः, दोषगुणबलाबलानि विचिन्त्य, निश्चित्य, यथार्थं कार्यं कुरु। आत्मबलं राघवस्य च साक्षात् ज्ञात्वा, यत् हितं युक्तं च, तत् कार्यं निश्चितुम् अर्हसि। अहं तु मन्ये, न तव कोशलराजपुत्रेण समरः उचितः। पुनः शृणु, रजनीचर, उत्तमं हितं च वचनम्। इति श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे अष्टात्रिंशः सर्गः श्रोतव्यः। अहं किल, एकदा, स्वबलं प्राप्य, सहस्रगजसामर्थ्यं धारयन्, इयं पृथिवीं विचरामि, गिरिप्रख्यः। मेघसन्निभवपुषा, सुवर्णकुण्डलधारिणा, भीषणरूपेण, किरीटिना, गदायुधेन च, जगत् संत्रासयन् विचरम्।