जनस्थाननिवासिनः ते महाबलिनः राक्षसाः सर्वे समागत्य, परस्परं परावलम्बिनः सन्तः, रामेण सह युद्धे प्रवृत्ताः। खरस्य नेतृत्वे विविधायुधधारिणः राक्षसाः समरे कोपसंयुक्तं रामं प्रति समुपस्थिताः। तदा रामः, कठोरं न किंचित् अपि भाषमाणः, केवलं बाणैः धनुः सञ्चालयन्, चतुर्दशसहस्राणि तेषां भीमबलिनां राक्षसानां समरे निहत्य जगाम। तैः दीप्तबाणैः भूमौ पतितैः स मानुषो वीरः, पदातिः, खरं च युद्धे हतवान्, दूषणं च अपातयत्। त्रिशिरसमपि हत्वा, रामः दण्डकारण्यं निर्भयं कृतवान्; सः क्रुद्धपितृनिर्वासितः, भार्यया सहितः, प्रायः प्राणसमाप्तिकाले तत्र वसति। सः रामः, यः तं सैन्यम् अपातयत्, अस्माभिः क्षत्रियेषु कलङ्कः इति निगद्यते—अधार्मिकः, कठोरः, क्रूरः, मूर्खः, लोभः, असंयतः च। धर्मं परित्यज्य, अधर्मे मनसा स्थितः, प्राणिनां हिंसाने रतः, अनैकान्तिकः सः, वने हिंसां कृतवान्। मम भगिन्या शूर्पणखया कर्णनासिकयोः छेदनेन विरूपिता सा; अहम् जनस्थानात् तस्य रामस्य भार्यां सीतां, या सुरकन्यासमा, हरीष्यामि। बलात् ताम् आनयिष्यामि—त्वं मम साहायकः भव; त्वं यदि मम पार्श्वे स्थित्वा सहाय्यं करोषि, महाबल, तदा निश्चितं सफलो भविष्यामि। यदि सर्वे देवाः भ्रातृभिः सहिताः अपि आगच्छेयुः, मम किञ्चित् अपि चिन्ता नास्ति; अतः त्वं मम सहाय्यं कुरु, त्वं हि समर्थः राक्षसः। बलवत्त्वे, युद्धे, गर्वे च, तव तुल्यः कश्चन नास्ति; त्वं महावीर्यवान्, महामायावान्, महाचातुरीयुक्तः च। एतस्मिन् अर्थे अहम् त्वत्समीपम् आगतः अस्मि, निशाचर; मम वचनेन कर्तव्यं शृणु, सहाय्यरूपेण यथोक्तं। त्वं सुवर्णमृगस्य रूपं गृहाण, रजतवर्णविचित्राङ्कितम्, रामस्य आश्रमस्य समीपे सीताया: पुरतः विचर। त्वां मृगरूपिणं दृष्ट्वा, सीता निश्चित्य रामं लक्ष्मणं च तव ग्रहणाय याचिष्यति। तयोः तत्र गत्वा, देशे शून्ये कृतमात्रे, अहम् सीतां सुखेन हरीष्यामि, यथा राहुः सोमप्रभां गृह्णाति। अनन्तरं, रामः यदि भार्याहरणविषण्णः भविष्यति, तदा अहम् तमपि यथेच्छया हनिष्यामि, कृतार्थः सन्तुष्टः च। एवं रावणस्य रामवृत्तान्तं श्रुत्वा, महात्मनः मारीचस्य मुखं शुष्कमभवत्, भीतिः च तमाविशत्। सः शुष्कोष्ठः, स्थिरनेत्रः मृतवत्, संतप्तः, रावणं निरीक्ष्य तस्थौ। यः रामस्य वीर्यं सम्यक् जानाति, सः मारीचः, मनसा कम्पमानः, महावने भयाकुलः, रावणं प्रणम्य, हितं स्वहितं च सत्यं वाक्यं उवाच। श्रूयतां सप्तत्रिंशः सर्गः। श्रीमद्वाल्मीकि रामायणे अरण्यकाण्डे सप्तत्रिंशः सर्गः। राक्षसराजस्य वचः श्रुत्वा, वाक्यविशारदः प्रभासम्पन्नः मारीचः राक्षसराजानं प्रत्युवाच। राजन्, ये सदा प्रियं वदन्ति, तादृशाः पुरुषाः सुलभाः; परन्तु यः अप्रियमपि हितं वदति शृणोति च, स दुर्लभः। त्वं नूनं रामं न वेत्सि, बले धर्मे चोत्तमं, अनवधृतचरित्रं, चपलप्रकृतिं, इन्द्रवरुणसमं च। सर्वे राक्षसाः सुखिनः स्यु:; रामः यदि कोपितः, लोकान् राक्षसांश्च न विनाशयेत्। जानक्याः आगमनं तवान्ताय नास्तु; सीतया महद् आपदस्तव न स्यात्। लङ्कापुरी सर्वैः राक्षसैः सह, त्वया अनवस्थितकामेन, न नश्यतु। राजा यः कामवशः, दुष्टाचार्युक्तः, पापकर्मविनियुक्तैः मन्त्रिभिः उपदिष्टः, सः आत्मानं कुलं राष्ट्रं च मोहात् नाशयति। रामः न पित्रा परित्यक्तः, न च कदापि सीमां लङ्घितवान्; न लोभयुक्तः, न दुष्टः, न क्षत्रियेषु कलङ्कः। कौसल्यायाः नन्दनः सः, धर्मगुणैः न हीनः; प्राणिषु न कठोरः, सर्वभूतहिते रतः। सत्यवाचं पितरं कैकेय्या विपलितं दृष्ट्वा, स धर्मात्मा 'करिष्यामि' इति उक्त्वा, वनं प्रविष्टवान्। कैकेय्याः कामस्य च, पितुः दशरथस्य च हेतोः, राज्यं सुखानि च त्यक्त्वा, दण्डकारण्यं प्रविष्टवान्। रामः न कठोरः, न मूढः, न असंयतः; त्वं तस्य अनृतं श्रुत्वा न वक्तव्यं। रामो धर्मः, उदारः, सत्यवीर्यनिष्ठः; सः सर्वलोकस्य राजा, इन्द्रवत् देवेषु। कथं त्वं वैदेहीं, स्वतेजसा रक्ष्यमाणां, आदित्यात् तेजो हर्तुमिव, हर्तुम् इच्छसि? न त्वं समरे ज्वलन्तं रामाग्निं प्रवेष्टुम् अर्हसि, यस्य बाणाः अग्निशिखावत्, यस्य इन्धनं अक्षय्यं, यो दुर्दर्शः। सः, यस्य धनुः विस्तीर्णम्, मुखं प्रभासंपन्नम्, बाणाः अग्निशिखावत्, यो दुर्निवारः, धनुष्मान्, शत्रुसैन्यविनाशनः। राज्यं सुखं प्राणानपि त्यक्त्वा, त्वं रामस्य हेतोः आत्मनः विनाशं न कुर्याः। यस्य भार्या जानक्याः तेजः अनन्तम्, सः रामः; त्वं न तां रामबाणरक्षितां वने हर्तुं समर्थः। सः पुरुषशार्दूलः, विस्तीर्णवक्षाः, प्रभायुक्तः, यस्य भार्या प्राणादपि प्रिया। सा मिथिलात्मजस्य प्रियतमा, सीता सुकेशिनी, न हिंसितुं शक्या—यथा हव्यवाट् दीप्तशिखा।