रावणः सम्यक् उपसृत्य, मारिचेन राक्षसेन मानुषोपभोगैः सर्वैः सत्कारितः। सः मारिचः स्वयम् अन्नोदकादिभिः अतिथिसत्कारं कृत्वा, तस्याभिप्रायं विज्ञातुम् आरभत। सः मारिचः रावणं प्रत्युवाच— "कच्चित् कुशलं ते, लङ्कानाथ राक्षसाधिप? किं पुनः त्वम् इतः शीघ्रम् आगतः?" इति। एवं मारिचेन उक्तः तेजस्वी रावणः, वाक्यविशारदः, तदा तं प्रत्युवाच। "मारिच, शृणु मम वचनानि। अहं दुःखितः, दुःखितस्य च त्वं परम् शरणं। जानासि जनस्थानं यत्र मम भ्राता खरः, बलवान् दूषणः, भगिनी च शूर्पणखा निवसन्ति। तत्र त्रिशिराः अपि, बलवान् मांसभक्ष्य राक्षसः, अन्ये च बहवः बलिनः रात्रिचराः, लक्ष्यवेधसमर्थाः, सन्ति। मम आज्ञया राक्षसाः तत्र वसन्ति, महावने धर्मनिष्ठान् ऋषीन् विघ्नयन्तः। चतुर्दश सहस्राणि राक्षसानां, घोरकर्मणां, बलिनां, लक्ष्यवेधसमर्थानां, खरस्य अनुचराः, तत्र निवसन्ति। ते सर्वे जनस्थाने वसन्तः, समागताः, मयि आश्रिताः, रामेण सह संग्रामे प्रवृत्ताः। खरः प्रमुख्येन राक्षसाः, विविधायुधधारिणः, कोपितस्य रामस्य समक्षम् युद्धे स्थिताः। न किंचित् कठोरं वचनम् उक्त्वा, केवलं बाणचोदितधनुः सः रामः, तेषां चतुर्दश सहस्राणि घोररूपिणां बलिनां राक्षसानां निहन्ति। ते सर्वे तेन मनुष्येण पदातिना ज्वलद्भिः बाणैः निपातिताः। युद्धे खरः अपि हतः, दूषणः अपि निपातितः। त्रिशिराः अपि हतः, दण्डकारण्यं भयमुक्तं कृतम्। सः रामः, पिता कोपितेन निर्वासितः, भार्यया सह वसति, आयुः क्षीणमिव। सः रामः, यस्य सैन्यं विनाशितम्, सः क्षत्रियकुलपांसनः—अधर्मिष्ठः, कठोरः, क्रूरः, मूढः, लोभः, असंयतः। धर्मं परित्यज्य, अधर्मनिष्ठः, भूतानां हिंसाम् आह्लादयन्, निरपकारेण अपि वने हिंसां कृतवान्। मम भगिन्याः कर्णनासिके छित्त्वा विकृतिः कृताः; अहं तस्य भार्यां सीतां, या सुरकन्यायाः तुल्या, जनस्थानात् हरिष्यामि। बलात् तां आनयिष्यामि—त्वं मम सहायः भव; त्वयि स्थिते महाबाहो, अहं सफलः स्याम्। देवाः अपि सर्वे भ्रातृभिः सह आगच्छेयुः, मम कोऽपि भीः नास्ति; अतः सहायः भव, त्वं समर्थः राक्षस। बलसम्पन्नः, युद्धविशारदः, गर्वसम्पन्नः, त्वत्तुल्यः नास्ति; त्वं महावीर्यवान्, महामायायुक्तः, उपायकुशलः। अत्र हेतोः अहम् आगतः रात्रिचर; शृणु, यत् कर्तव्यं मम सहाय्येन, मम वचनेन। त्वं हिरण्यमृगस्य रूपं गृहाण, रजतविचित्राङ्गः, सीतायाः पुरतः रामाश्रमस्य समीपे विचर। सा सीता त्वां मृगरूपिणं दृष्ट्वा, नूनं पतिं लक्ष्मणं च त्वां गृहीतुं याचिष्यति। तयोः गत्वा, आश्रमं रिक्तं कृत्वा, अहं सीतां सुखेन हरिष्यामि, यथा राहुः चन्द्रकान्तिं हरेत्। ततः, रामेण भार्याहरणदुःखेन पीडिते, अहं तं यथेच्छं हनिष्यामि, सिद्धार्थः सन्तुष्टचित्तः। एवं रावणस्य रामकथां श्रुत्वा, महात्मनः मारिचस्य मुखं शुष्कं जातम्, सः भीतिम् आप। सः शुष्कोष्ठः, निःश्वसन्, स्थिरदृष्टिः मृतवत्, क्लेशितः, रावणं निरिक्ष्य तस्थौ। यः रामस्य बलं सम्यक् जानाति, सः उद्विग्नचित्तः, भयाकुलः, महावने, अञ्जलिं कृत्वा, रावणं हितं सत्यं च वचनं उवाच। रावणस्य वचः श्रुत्वा, वाक्यविशारदः, तेजस्वी मारिचः राक्षसेन्द्रं प्रत्युवाच। "राजन्, ये सदा प्रियं वदन्ति, ते सुलभाः; यः तु अप्रियं हितं च वदति, शृणोति च, स दुर्लभः। नूनं त्वं रामं न जानासि, महाबलपराक्रमम्, धर्मात्मानं, अनिर्वचनीयं, चपलम्, इन्द्रवरुणसमं। सर्वे राक्षसाः कुशलिनः सन्तु; कोपितः रामः, मा भूत् लोकानां राक्षसानां च नाशकः। जानक्याः कन्या, त्वदीयायुः अन्ताय नोत्पन्ना; सीतायाः कारणात् महाप्रपत्तिः मा भूयात्। लङ्का नगरी, सर्वैः राक्षसैः सह, त्वया स्वामिना, अनियन्त्रितेच्छया, मा नश्यतु। राजा त्वादृशः, कामवशः, दुष्टाचारः, पापकर्मणा मन्त्रिणा उपदिष्टः, स्वयम्, बन्धून्, राष्ट्रं च, कुप्रज्ञया विनाशयति। सः न पित्रा परित्यक्तः, न च सीम्नः अतिक्रान्तवान्; न लोभी, न दुष्टः, न क्षत्रियकुलपांसनः। कौसल्यायाः नन्दनः, धर्मगुणैः न हीनः; न सः भूतानां कठोरः, सर्वभूतहिते रतः। सः सत्यवचनं पितरं कैकेय्या छलेन अभिभूतं दृष्ट्वा, धर्मात्मा, 'करिष्यामि' इति उक्त्वा, वनवासं जगाम।