सः नगरीः गजाश्वरथसंकीर्णाः निरीक्ष्य, सर्वत्र समां शोभनां सुखसमीरसंवाहितां भूमिं ददर्श। सः सिन्धुराजस्य सरस्सु स्वर्गसदृशं देशं पश्यन्, तत्र मेघसंकाशं वटवृक्षं मुनिसमूहैः परिवृतं अपश्यत्। तस्य शाखाः सर्वतो योजने शतं प्रसृताः आसन्; तस्मात् शाखात् गजः महाकायः कूर्मश्च उत्क्षिप्तौ। तत्र भोजनार्थं महाबलः गरुडः शाखायामुपविवेश; तेन तस्य पक्षिणः भारेण सा शाखा सहसा भग्ना। स बलवान् सुपर्णः पत्रसंछन्नां शाखां चकर्त; तत्र वैखानसाः, माषाः, वालखिल्याः, मरीचिपाश्च संनिहिताः आसन्। तत्र ताः महर्षयः, पलिताः, संप्रयुक्ताः, अजसदृशाः अभवन्; तेषां हितार्थं गरुडः शतयोजनविस्तीर्णां तां शाखां जग्राह। स भग्नां शाखां शीघ्रं गृहीत्वा, गजकूर्माभ्यां सहितः, धर्मात्मा एकपदस्थितः तं मांसं भक्षयामास। तेन निषादक्षेत्रं तया शाखया विनाश्य, पक्षिराजः महर्षीणां विमोचनात् अतुलां प्रीतिं प्राप। ततः तस्य प्रीत्या सः बलसम्पन्नः अभवत्; तदा सः बुद्धिमान् अमृतहरणाय धृतिमान् अभवत्। सः धनदभ्राता सुभद्रनाम्नि वटवृक्षं ददर्श, सुपर्णचिह्नितं महर्षिगणसेवितं च। समुद्रपारं नदीपतिं तीर्त्वा, सः रम्ये पुण्ये चित्ते वनदेशे आश्रमं ददर्श। तत्र सः मारीचं राक्षसं कृष्टाजिनवसनं जटिलं नियताहारं च पश्यति। तत्र रावणः सम्यगुपेत्य, मारीचेन राक्षसेन मानुषोपभोगैः सत्कारितः। सः स्वयं भोज्यपानीयेन सत्कार्य, मारीचः तं प्रयोजनवचः अभाषत। ‘‘कच्चित् कुशलं ते राजन् लङ्कायां राक्षसेश्वर? किं निमित्तं त्वं शीघ्रं पुनः अत्र आगतः?’’ इति। तेन मारीचेन एवमुक्तः, तेजस्वी वाग्मी रावणः तदा वचनमुवाच। शृणु, श्रीमद्रामायणे वाल्मीकिकृते अरण्यकाण्डे षट् त्रिंशः सर्गः इति। ‘‘मारीच शृणुष्व मम वचः, प्रिय, यथा वदामि; अहं क्लिष्टः, क्लिष्टस्य त्वं उत्तमं शरणम्। जानासि जनस्थानं, यत्र मम भ्राता खरः, महाबलः दूषणः, भगिनी च शूर्पणखा वसन्ति। तत्र त्रिशिरा नाम महाबलः राक्षसः, अन्ये च बहवो वीर्यवन्तः रजनिचराः सन्ति। मम आज्ञया राक्षसाः तत्र वसन्ति, धर्मनिष्ठान् मुनीन् विप्रलपन्तः। चतुर्दशसहस्राणि राक्षसाः घोरकर्मणः, वीर्यवन्तः, खरस्य प्रियां विधिं अनुवर्तन्तः, तत्र निवसन्ति। ते जनस्थाननिवासिनः बलवन्तः संगता, सर्वथा मम अनुज्ञया, रामेण सह युद्धमकरोत्। खरप्रमुखाः राक्षसाः विविधायुधधारिणः, कोपितं रामं समरे समासेदुः। न किंचिद्वचनं दुष्टं उक्त्वा, केवलं बाणचालितधन्वा, रामः तान् चतुर्दशसहस्राणि राक्षसान् उग्रवीर्यवान् निपातितवान्। तान् मनुष्यरूपेण पदातिना ज्वलद्भिः शरैः हतान्; खरः च युद्धे निहतः, दूषणः अपि पतितः। त्रिशिराः अपि हतः, दण्डकारण्यं निर्भयं कृतम्; पितृकोपात् निर्वासितः, सः भार्यया सहितः, अल्पजीवी वसति। सः रामः, तस्य सैन्यस्य संहारकः, क्षत्रियेषु कलङ्कः—अधर्मात्मा, कठोरः, क्रूरः, मूढः, लुब्धः, अयुक्तचित्तः। धर्मं परित्यज्य, अधर्मे स्थितचित्तः, प्राणिभिः हिंसायां रममाणः; अनायासेन वनं प्रविश्य हिंसां कृतवान्। भगिन्याः शूर्पणखायाः कर्णनासे छित्त्वा, सा विकृताऽभवत्; अहं तस्य भार्यां सीतां, देवरूपिणीं, जनस्थानात् हरिष्यामि। तां बलात् आनयिष्यामि—त्वं मम सहायः भव; त्वया सह स्थितेन, महाबाहो, निष्पन्नो भविष्यामि। सर्वे देवाः भ्रातृभिः सहापि आगच्छेयुः, मम चिन्ता नास्ति; अतः सहायः भव, त्वं हि समर्थः राक्षस। बलविक्रममदेषु त्वत्तुल्यः नास्ति; त्वं महावीर्यवान्, महामायायुक्तः, युक्तिकुशलः च। अतः हेतोः अहं त्वाम् आगतः रजनिचर; शृणु, मम वचनेन कर्तव्यं कार्यं। त्वं हिरण्यरूपं मृगरूपं विधाय, रजतविचित्रैः चिह्नैः शोभितम्, रामाश्रमसमीपे सीतायाः पुरतः विचर। तव मृगरूपं दृष्ट्वा, सीता नूनम् पतिं लक्ष्मणं च त्वत्संग्रहे याचिष्यति। ततः तयोः निर्गते, शून्ये आश्रमे, अहं सीतां गृहीत्वा, राहोरिव चन्द्रांशुं, आनयिष्यामि। अनन्तरं, रामस्य भार्याहरणक्लेशेन तप्यमानस्य, अहं तं सुखेन हनिष्यामि, कृतकृत्यः हृदयेन। रावणस्य रामवृत्तान्तं श्रुत्वा, महात्मनः मारीचस्य मुखं शुष्कम् अभवत्, भयेन च सम्पूर्णः। शुष्कोष्ठः, स्थाणुसदृशदृष्टिः, संतप्तः, सः रावणं निरीक्ष्य तस्थौ।