स्वान्, क्रौञ्चान्, जलपक्षिणः, सरसैः प्रमोदितम्, मणिभिः स्फटिकैः श्लक्ष्णैः दीप्तिमद्भिः, समुद्रस्य प्रभया घनं तं प्रदेशं रावणः अपश्यत्। सर्वतः दिव्यपुष्पमालाभिः भूषितानि, विशालानि श्वेतवर्णानि विमानानि, गीतनादैः सङ्गीतैश्च प्रतिश्रूयमानानि तत्र वर्तन्ते। कुबेरस्य भ्राता गन्धर्वान् अप्सरसोऽपि च, यथेष्टगतिम् तपसा विजितलोकान्, तत्र विचरन्तः अपश्यत्। सुगन्धितमूलानि, सहस्रशः चन्दनवनानि तत्र सन्ति, यैः गन्धः मनः प्रीयते। तत्रैव तगरवनानि, तक्कोलानि, जातिवनानि, फलसुगन्धिभिः अन्यैः वृक्षैः च सम्पूर्णानि दृष्टानि। तमालपुष्पाणि, मरिचकुञ्जानि, नदीतीरे मुक्तासमूहाः शुष्काः अपि रावणः अपश्यत्। उत्तमशिलाः, प्रवालराशयः, सुवर्णरजतशिखरयुक्ताः पर्वताः अपि तत्र दृष्टाः। सुष्ठु निर्मलाः, रम्याः, चमत्कृत्यदर्शनीयाः प्रस्रवणाः तत्र सन्ति, धनधान्यसमृद्धाः भूमयः, विरलसौन्दर्ययुक्ताभिः स्त्रीभिः अपि पूर्णाः। नगराणि गजाश्वरथैः कृत्स्नं व्याप्तानि दृष्ट्वा, तत्र भूमिः सर्वत्र समा, हरितवर्णा, शीतलसुमन्दमारुतैः स्पृष्टा च रावणः अपश्यत्। सिन्धुराजस्य बिल्वे, स्वर्गसदृशं स्थानम् अपश्यत्; तत्र मेघसमानवर्णं वटवृक्षं, मुनिसंवृतं च दृष्टवान्। तस्य शाखाः शतयोजनपरिमाणाः सर्वदिशं व्याप्ताः; तस्मात् हस्ती महाकायः कूर्मः च उद्धृतौ। तत्र, अन्नार्थम् बलवान् गरुडः शाखायाम् आगतः; तस्य भारात् शाखा तद्विहङ्गश्रेष्ठेन सहसा भग्ना। सुपर्णः तद्वृक्षस्य पत्रसमृद्धां शाखां भग्नाम् अपश्यत्; तत्र वैखानसाः, माषाः, वालखिल्याः, मरीचिपाः मुनिसङ्घाः समागताः। तत्र grey वर्णाः, समूढाः महर्षयः अजसदृशाः अभवत्; तेषां हितार्थम् गरुडः शतयोजनविस्तीर्णां शाखां गृह्णाति। भग्नां शाखां, हस्ती कूर्मं च सहसा गृहीत्वा, धर्मात्मा एकपादस्थितः तद् मांसं उपभुक्तवान्। निषादभूमिं शाखया नष्ट्वा, विहङ्गश्रेष्ठः महर्षयः विमुक्त्वा अतुलं हर्षं प्राप्तवान्। ततो हर्षपूर्णः, बलं द्विगुणं प्राप्तवान्; बुद्धिमान् गरुडः अमृतस्य अनयनाय चित्तं कृतवान्। तदनन्तरं, कुबेरस्य भ्राता सुभद्रनाम्नः वटवृक्षं दृष्टवान्, सुपर्णचिह्नितं, महर्षिसमूहैः सेवितम्। समुद्रस्य पारं गत्वा, नदीपतिः, एकान्ते पावने रम्ये वनप्रदेशे आश्रमं दृष्टवान्। तत्र मारिचं राक्षसं अपश्यत्, कृष्णाजिनवस्त्रं जटिलं, आहारनियमेन संयुतं। रावणः सम्यक् उपगम्य, मारिचेन मानुषोपभोगैः सर्वैः सत्कृतः। सः तं स्वयम् आहारजलैः सत्कृत्य, मारिचः प्रयोजनवाक्यं उवाच। "कच्चित् कुशलम् ते, राजन्, लङ्कायां राक्षसाधिपते? किं प्रयोजनम् तव, शीघ्रं पुनः अत्र आगमनम्?" इत्युक्तः मारिचेन, दीप्तिमान् रावणः, वाक्यकुशलः, तदा इदं वचनम् उवाच। "शृणु त्रयशष्टिसर्गं श्रीमद्वाल्मीकि-रामायणे, अरण्यकाण्डे।" तदनन्तरं रावणः उवाच— "मारिच, शृणु, प्रिय, मम वचनानि; अहम् दुःखितः, दुःखिनां त्वं परमाश्रयः। जानासि जनस्थानम्, यत्र मम भ्राता खरः, महाबलः दूषणः, भगिनी शूर्पणखा च वसन्ति। तत्र त्रिशिराः अपि, बलवान् मांसभक्षी राक्षसः, अन्ये च रात्रिचराः, शूराः, लक्ष्यकुशलाः सन्ति। मम आज्ञया राक्षसाः तत्र वसन्ति, धर्मनिष्ठान् मुनीन् महावने तपीयन्तः उपद्रवयन्ति। चतुर्दशसहस्राणि राक्षसाः, घोरकर्मणः, शूराः, लक्ष्यकुशलाः, खरस्य अनुचराः, तत्र वसन्ति। ते जनस्थाननिवासिनः, समागताः, पूर्णतः आश्रिताः, रामेण युद्धे प्रवृत्ताः। खरप्रमुखाः राक्षसाः, विविधायुधधारिणः, युद्धमध्यस्थं कुपितं रामं अभिमुखं गताः। रामः, न किंचित् कठोरवचनम् उक्त्वा, धनुषा, बाणैः, चतुर्दशसहस्रं घोरशक्तिमत् राक्षसाः व्यपोहितवान्। तान् ज्वलद्बाणैः पदातिना मानवेन हताः; खरः अपि युद्धे निहतः, दूषणः अपि पातितः। त्रिशिराः अपि हत्वा, दण्डकवनं निर्भयम् कृतवान्; पितृक्रोधात् निष्क्रान्तः सः पत्नीया सह, जीवितपर्यन्तः वसति। सः रामः, सेनानाशकः, क्षत्रियेषु कलङ्कः—अधर्मिष्ठः, कठोरः, क्रूरः, मूढः, लोभः, असंयतात्मा। धर्मं परित्यज्य, अधर्मे मनः स्थापयित्वा, प्राणिनां हिंसासुखः, अनिर्वैरः, वने हिंसां प्रवृत्तः। मम भगिन्याः कर्णनासे छित्त्वा, विकृतः कृतः; अहम् तस्य पत्नीं सीताम्, देवकन्यायाः तुल्यां, जनस्थानात् हरिष्यामि। बलात् ताम् आनयिष्यामि—त्वं मम सहायः भव; त्वया सह स्थितेन, महाबल, अहम् सफलः भविष्यामि। यदि सर्वे देवाः स्वसहायैः आगच्छेयुः, अहम् न चिन्तयामि; अतः त्वं सहायः भव, त्वम् एव समर्थः राक्षसः।