सर्वत्र दिव्याभरणमाल्यधारीण्या अप्सरसां सहस्रैः परिवृतः, सुरसुन्दरीण्या, क्रीडारम्भविधिषु कौशलवान्, रमणीयः, रावणः तं स्थानं ददर्श। तत्र देवपत्नीभिः पूजितः, ताभिः सेवितः, सुरासुरगणैः अमृतपानार्थं आगतः, रमणीयः स्थलः आसीत्। हंससारसक्रौञ्चैः समृद्धः, जलकुक्कुटैः प्रमोदितः, स्फटिकशिलाभिः श्लक्ष्णाभिः च समुद्रदीप्त्या घनः, तं प्रदेशं रावणः ददर्श। सर्वतः विशालश्वेतविमानानि दिव्यगन्धान्यालङ्कृतानि, गीतवाद्यनिनादैः गुञ्जमानानि तत्र आसन्। तत्र कुबेरस्य भ्राता गन्धर्वाप्सरसं स्वच्छन्दगमनं तपसा लोकविजितान् ददर्श। तत्र सुगन्धितमूलस्राविणः चन्दनवनानि सहस्रशः मनोहराणि ददर्श। तत्र उत्तमागरुवनानि, तक्कोलजात्यादिफलसुगन्धिवृक्षवनानि च ददर्श। तामालपुष्पाणि, मरिचकुञ्जानि, नदीतीरे मुक्तासंवर्धनानि च रावणः ददर्श। तत्र उत्तमपर्वतानि, प्रवालसमूहानि, सुवर्णरजतशिखराणि च ददर्श। रमणीयानि, निर्मलानि, अद्भुतानि, जलाशयानि, धनधान्यसमृद्धभूमिः, विरलसुन्दरीभिः पूरितम् च ददर्श। नगराणि गजाश्वरथसमाकीर्णानि, सर्वत्र समतलसुषमाभूमिः, शीतलसमीरस्पृष्टानि च ददर्श। सिन्धुराजस्य सरसिषु, स्वर्गसदृशं स्थलम् ददर्श; तत्र मेघसमानश्यामं वटवृक्षं ऋषिसंवृतम् ददर्श। तस्य शाखाः शतयोजनविस्तृताः, तस्मात् गजः महाकायकूर्मः च उपर्युत्तः। अन्नार्थं महाबलः गरुडः तत्र शाखायाम् आगतः; तस्य भारात् शाखा त्वरितं भग्ना। स सुपर्णः तं पत्रसमूहसमृद्धं शाखां च भग्नवान्; तत्र वैखानसाः, मासाः, वालखिल्याः, मरीचिपाः च संतीर्णाः आसन्। महर्षयः तत्र श्मशानवर्णाः, मेषवत् दीर्घग्रीवाः, तेषां हितार्थं गरुडः तां शाखां शतयोजनदीर्घां गृहीत्वा। भग्नशाखां, गजकूर्मसहितां, त्वरितं गृहीत्वा, धर्मात्मा एकपादस्थितः तन्मांसं उपभुक्तवान्। निष्टाददेशं शाखया विनष्टवान्, पक्षिस्रेष्ठः अतुलानन्दं प्राप्य, महर्षीन् विमुक्तवान्। ततः तेनानन्देन बलं द्विगुणं जातम्; बुद्धिमान् गरुडः मनसि अमृतग्रहणाय संकल्पं कृतवान्। कुबेरस्य भ्राता तं शुभद्रनाम वटवृक्षं ददर्श, सुपर्णचिह्नितं, महर्षिसंवृतं। समुद्रस्य पारं गत्वा, नदीपतिः, एकान्तपवित्रवनस्थले आश्रमं ददर्श। तत्र मारीचं राक्षसं कृष्णाजिनवस्त्रधारिणं, जटिलं, अल्पाहारनियमितं ददर्श। रावणः यथायोग्यं समीपं गत्वा, मारीचेन मानवसुखैः सत्कारितः। स मारीचः स्वहस्तेन खाद्यपानीयैः सत्कारं कृत्वा, प्रयोजनवाक्यं उक्तवान्। "कच्चित् कुशलं तव, राक्षसाधिपते लङ्केश्वर! पुनः शीघ्रं किमर्थं आगतः?" इति मारीचः पप्रच्छ। मारीचेण एवं उक्तः, तेजस्वी रावणः, वाक्यकुशलः, तद्वचनं प्राह। श्रीवाल्मीकि-रामायणस्य अरण्यकाण्डे षट्त्रिंशः सर्गः श्रूयताम्। "मारीच, प्रिय, मम वचनं शृणु; अहं क्लिष्टः, दुःखितस्य त्वं परमाश्रयः।" "जानस्तानं त्वं जानासि, यत्र मम भ्राता खरः, महाबलः दूषणः, भगिन्या शूर्पणखा च वसन्ति। तत्र त्रिशिराः, महाबलः, मांसभक्षराक्षसः, अन्ये च बहवो वीराः, निशाचराः, लक्ष्यकुशलाः।" "मम आज्ञया राक्षसाः तत्र वसन्ति, धर्मनिष्ठान् महर्षीन् वनमध्ये बाधन्ति। चतुर्दशसहस्राणि घोरकर्मणः, वीराः, लक्ष्यकुशलाः, खरस्य अनुचराः तत्र वसन्ति।" "ते जनस्थाननिवासिनः, समागताः, पूर्णाश्रयाः, रामेण युद्धे संलग्नाः। खरः राक्षसैः सह, विविधायुधधारी, युद्धे रुष्टं रामं अभिमुखं कृतवान्।" "रामः, एकपदस्थः, कठोरं वचनं न उक्तवान्, किन्तु बाणप्रेरितधनुषा, चतुर्दशसहस्राणि घोरवीरराक्षसान् हत्वा।" "ते ज्वलितबाणैः मानवेन पदातिना निपातिताः; खरः अपि युद्धे निहतः, दूषणः अपि पतितः।" "त्रिशिरसः अपि हतः, दण्डकवनं भयमुक्तं कृतम्; क्रुद्धपितुर्वचनात्, स भार्यया सह, जीवनशेषः वसति।" "स रामः, तद्व्यूहविनाशकः, क्षत्रियेषु कलङ्कः—अधर्मिष्ठः, कठोरः, क्रूरः, मूढः, लोभी, असंयतात्मा।" "स धर्मं परित्यज्य, अधर्मे मनः स्थापयित्वा, प्राणिनां हिंसायाम् रममाणः; अनायासेन, वनमध्ये हिंसाम् उपगृह्य।" "शूर्पणखायाः कर्णनासच्छेदेन विकृतः; अहं जनस्थानात् तस्य भार्यां सीतां, देवकन्यायाः तुल्यां, हरिष्यामि।" इति रावणः मारीचं प्रति उक्तवान्।