शूर्पणखायाः वाक्यानि श्रुत्वा, राक्षसेन्द्रः रावणः, यदि मम वचनानि तव रोचन्ते, आर्य, तर्हि मम मन्त्रः त्वया निःशङ्केन कर्तव्यः, इति तं प्रार्थयामास। तेषां दुर्बलतां विज्ञाय, तदनन्तरं कर्म कर्तव्यम्, इति बलिनं रावणं प्रति पुनः उवाच—निःदोषरूपा सीता तव भार्या भूयात्, हे राक्षसेन्द्र। राघवस्य सुगतानि बाणैः जनस्थानस्थाः सर्वे निशाचराः निहताः इति श्रुत्वा, खरस्य च दूषणस्य च वधं दृष्ट्वा, त्वया इदानीं स्वकार्यं कर्तव्यम्, इति तं स्मारयामास। एवं रम्ये पञ्चत्रिंशे सर्गे श्रूयमाणे, रावणः शूर्पणखायाः रोमाञ्चनकराणि वाक्यानि श्रुत्वा, मन्त्रिभिः सह मन्त्रयित्वा, तत्त्वं विज्ञाय, निष्क्रान्तः। स एवमर्थं विचिन्त्य, यथायोग्यं समाचारं प्राप्य, बलाबलम् दोषगुणांश्च विचार्य, कर्तव्यं निश्चित्य, निश्चयेन युक्तः, शोभनं यानशालां प्रति जगाम। तत्र गच्छन्, राक्षसेन्द्रः गूढः स्वसारथिं आज्ञापयत्—रथः युज्यताम् इति। ततः शीघ्रगामिनां कौशलिनां सारथिना तस्य प्रियः उत्तमः रथः शीघ्रं युक्तः। रावणः तं स्वेच्छागं, सुवर्णमणिविभूषितं, गन्धर्वमुख्यैः अश्वैः युक्तं, सुवर्णाभरणशोभितं रथं आरुह्य, मेघनादितुल्यं शब्दं कृत्वा, कुबेरस्य भ्राता, स राक्षसेन्द्रः, सागरवनाधिपतिं प्रति प्रस्थितवान्। दशग्रीवः श्वेतचामरछत्रधारी, स्फटिकमणिसदृशदीप्तिमान्, तप्तस्वर्णाभरणभूषितः, दशग्रीवो विंशतिभुजः, दिव्यरूपधारी, सुरारिपुः, मुनिवधकृत्, दशशिखरगिरिसमः, स्वेच्छागे रथे उपविष्टः, मेघः इव विद्युद्भास्वरः आकाशे शोभमानः। स बलवान् पर्वतान् समुद्रान् तटांश्च निरीक्ष्य, सहस्रशः विविधपुष्पफलवृक्षान् अपश्यत्। सर्वतः शीतलमंगलजलैः पद्मसरः, यज्ञवाटसंयुक्तैः विशालैः आश्रमैः भूषितं देशं दृष्टवान्। कदलीवनैः शोभितम्, नारिकेलैः दीप्तम्, सालतालतमालाद्युपशोभितं, पुष्पितैः अन्यैः वृक्षैः समन्तात् शोभितम्। न्यूनभोजननियमैः महर्षिभिः, सहस्रशः नागैः सुपर्णैः गन्धर्वैः किन्नरैः च पूजितम्। सिद्धचारणैः कामजीतैः, आजैः वैखानसैः माषैः वालखिल्यैः मरीचिपैः च परिवृतम्। सहस्रशः अप्सरसां दिव्याभरणमाल्यभूषितानां, सुरूपाणां, क्रीडायोग्यविद्याविशारदानां मध्ये शोभितम्। सुरपत्नीभिः सेव्यमानम्, देवासुरगणैः अमृतपानैः उपगम्यम्। हंसक्रौञ्चप्लवकुलैः पूरितम्, सरसैः प्रमोदितम्, स्फटिकशिलाभिः शीतलम्, समुद्रतेजसा सघनम्। सर्वतः दिव्यगन्धमाल्यशोभितैः विमानैः, गीतवादित्रनिनादितैः, विशालैः श्वेतैः विमानैः भूषितम्। कुबेरभ्राता तत्र गन्धर्वान् अप्सरःश्च स्वच्छन्दगामिनः, तपसा लोकविजितान्, दृष्टवान्। सुमनोहरगन्धयुक्तान्, सहस्रशः चन्दनवनान्, मूलगन्धैः मनोहरान् समन्तात् अपश्यत्। तत्रैव श्रेष्ठं अगुरुवनं, तक्कोलजात्यादिपुष्पफलसमृद्धं वनं दृष्टवान्। तमालपुष्पाणि, मरिचकुञ्जान्, नद्याः तीरे मुक्ताफलसमूहान् अपश्यत्। स एव उत्तमान् पर्वतान्, प्रवालसमूहान्, सुवर्णरजतशिखरांश्च अपश्यत्। रम्याणि शीतलानि सरांसि, द्रष्टुं विस्मयकारिणि, धनधान्यसमृद्धभूमिं, दुर्लभस्त्रीसमाकीर्णां भूमिं च अपश्यत्। गजाश्वरथसंकीर्णान् नगरान्, समं सश्यामलमृदुलं वातसंपृक्तं देशं च निरीक्ष्य। सिन्धुपतेः सरसिषु, स्वर्गसदृशं स्थलं अपश्यत्; तत्र मेघस्यानिलसदृशं, मुनिसंवृतं, वटवृक्षं दृष्टवान्। तस्य शाखाः शतयोजनविस्तृताः; तस्मात् हस्ती महाकच्छपश्च उद्धृतौ। तत्र भोजनार्थं महाबलः गरुडः शाखायाम् उपविशत्; तस्य भारात् तत् शाखा सहसा भग्ना। बलवान् सुपर्णः पत्रसमृद्धां शाखां भग्नां कृतवान्; तत्र वैखानसा माषा वालखिल्याः मरीचिपाश्च संनिपत्य स्थिताः। तत्र grey वर्णसमूहाः मुनयः अजवत् दृष्टाः; तेषां कृते गरुडः तां शाखां शतयोजनविस्तृतां जग्राह। स तां भग्नां शाखां शीघ्रं गृहीत्वा, हस्तिना कच्छपेन च सह, धर्मात्मा एकपादस्थितः, तस्य मांसं भुक्तवान्। निःशादक्षेत्रं तेन शाखया विनाश्य, पक्षिराजः मुनिगणान् विमोच्य, अतुलां प्रीतिं प्राप्तः। ततः प्रीतिसंयुक्तः, द्विगुणबलः सन्, अमृतहरणाय बुद्धिं चकार। स धनदभ्राता तं शुभद्रं नाम वटवृक्षं सुपर्णचिह्नितं, महर्षिसंघसेवितं अपश्यत्। समुद्रस्य पारं गत्वा, वनस्य रम्ये पुण्ये च एकान्ते आश्रमं दृष्टवान्।