राघवस्य दक्षिणभुजः, वेगेन युक्तः, दुर्जयः, विजयी, शूरः, बुद्धिमान्, बलवान् च, सदा तस्य शरीराद् बहिर्जीवितमिव स्थितः। राघवपत्नी सीता, विशाललोचना पूर्णचन्द्रननाम्, पतिसंयुक्ता, सदा स्वामिनि निष्ठिता, तस्य कल्याणे रममाणा। सा सुरभिकेशिनी, सुगन्धनासिका, सुशरीरा, कीर्तिमती, अस्मिन्वने देवीव वा, अन्यैव श्रीरिव विराजते। कनकप्रभा, शोभना, रक्तपाणिनखा, तन्वी, उत्तमवपुः, जनकनन्दिनी सीता सुकान्ता। पृथिव्यां पूर्वं न काचिद् एवमुत्तमा दृष्टा—न देवता, न गन्धर्वी, न यक्षी, नापि किन्नरी। यस्य भार्या सीता, या हृष्टा तं आलिङ्गति, स सर्वेषां प्राणिनां मध्ये इन्द्रादपि सुखभाग्भवेत्। सा चारित्र्या, रूपसम्पन्ना, पृथिव्यां अनुपमा, त्वदर्थं योग्यपत्नी, त्वं च तस्याः श्रेष्ठः पतिः। अहं निश्चितवान्, एषा विस्तीर्णश्रोणी, उच्चस्तनी, सुकान्तवदना, तव पत्नीत्वाय आनयिष्यामि। लक्ष्मणेन, महाबाहुना, क्रूरकर्मणा, अहं विकृतः; किं तु, इदानीं वैदेहीं पूर्णचन्द्रवदनाम् दृष्ट्वा— यदि त्वयि तस्या दारेच्छा जायते, तर्हि कामबाणानां वशे भविष्यसि; शीघ्रं विजये दक्षिणपादं स्थापय। यदि मद्वचनं तुभ्यं रोचते, राक्षसराज, निराकाङ्क्षया मम मन्त्रः क्रियतां, हे रावण। तयोः दुर्बल्यम् अवगम्य, कार्यं क्रियताम्, महाबाहो; सीता, निरदोषरूपा, तव भार्या भूत्वा शोभिष्यते, राक्षसराज। राघवस्य सुप्रसन्नबाणैः जनस्थानस्थाः निशाचराः हताः इति श्रुत्वा, खरदूषणयोः च वधं दृष्ट्वा, त्वया कार्यं कर्तव्यम्। एवमष्टत्रिंशत्तमोऽध्यायः श्रोतव्यः। शूर्पणखायाः रोमाञ्चकराणि वचनानि श्रुत्वा, रावणः मन्त्रिभिः सह मन्त्रयित्वा, सर्वं ज्ञात्वा, प्रयाणाय कृतनिश्चयः। सः तदर्थं सम्यक् अन्वेषणं कृत्वा, बलाबलम्, दोषगुणौ च विचिन्त्य, कर्तव्यम् इति निश्चित्य, दृढनिश्चयेन रथशालां जगाम। तत्र गतः स राक्षसेन्द्रः, गूढः, सारथिं आज्ञापयत्—"रथः युज्यताम्।" तेन एवमुक्तः, शीघ्रकर्मा, कौशलयुक्तः सारथिः, स्वामिनः प्रियं श्रेष्ठं रथं द्रुतम् अयोजयत्। ततो रावणः, मनोजवेन रथेन, सुवर्णरत्नभूषितेन, भूतमुखवदनैः अश्वैः युक्तेन, हेमाभरणविभूषितेन, आरुरोह। स राक्षसेन्द्रः, मेघनादघोषेण, कुबेरभ्राता, सरित्पतिं वनपतिं प्रति प्रस्थितः। दशमुखः रावणः, शुक्लचामरचत्रधारी, स्निग्धवैदूर्यसदृशः, तप्तहेमाभरणविभूषितः, दशशीर्षः, विंशतिबाहुः, तेजस्वी, सुरारिपु, मुनिहन्ता, दशशिखरधारी पर्वत इव विराजमानः। इच्छया गच्छन् रथस्थः, मेघः विद्युत्समायुक्त इव, स राक्षसेन्द्रः शोभते। पर्वतान्, समुद्रान्, तीर्थानि च पश्यन्, वीर्यवान्, सहस्रशः पुष्पफलवृक्षैः आवृतं वनं ददर्श। शीतलशुभसलिलैः पद्मसरोवरैः, यज्ञवाटैः रम्याश्रमैः च भूषितम्। कदलीवनैः, नारिकेलवृक्षैः, सालतालतमालैः, अन्यैः पुष्पितवृक्षैः च शोभितम्। नियताहारमहर्षिभिः, सहस्रशः नागैः, सुपर्णैः, गन्धर्वैः, किन्नरैः च समलङ्कृतम्। कामजित्सिद्धचारणैः, आजवैखानसमाषवालखिल्यमरीचिपैः च वर्धितम्। सहस्रशः दिव्याभरणमाल्यभूषिताः, ललितक्रीडाविनोदकुशलाः, अप्सरसः चारुप्रभाः तत्र। देवपत्नीभिः सेवितम्, ताभिः पूजितम्, देवासुरसंघैः सोमपिबद्भिः सेव्यम्। हंसक्रौञ्चप्लवकुलैः, सरसैः प्रमोदितम्, स्निग्धवैदूर्यशिलाभिः, सागरतेजसा घनम्। समन्तात् विशालश्वेतविमानानि, दिव्यमाल्यभूषितानि, गीतवादित्रनिनादितानि स ददर्श। कुबेरभ्राता गन्धर्वाप्सरः, स्वेच्छया विचरन्तः, तपसा लोकजित्, तान् अपश्यत्। सौगन्धिकचन्दनवनानि, सहस्रशः, सुरभिमूलरसस्रवमाणानि, मनोहराणि ददर्श। अगुरु, तक्कोल, जातिवनानि, फलपुष्पगन्धयुक्तानि च तत्र। तमालपुष्पाणि, मरिचकुञ्जानि, तटस्थरत्नमुक्तासंहतयः अपि तेन दृष्टाः। उत्तमपर्वतान्, प्रवालराशीन्, सुवर्णरजतशिखराणि च सः अपश्यत्। रम्यशीतजलानि, अद्भुतदर्शनानि, धनधान्यसमृद्धानि, विरलस्त्रीशोभितानि च तेन दृष्टानि। गजाश्वरथनिराकीर्णान् नगरान्, समं स्निग्धमृदुलमारुतस्पृष्टं भूमिम् अपि निरीक्ष्य। एवं दशग्रीवः रावणः, शूर्पणखावचः श्रुत्वा, सर्वं विचिन्त्य, सीताहरणाय प्रयाणं कृतवान्।