तत्र तु रामस्य भ्राता लक्ष्मणो नाम, महावीर्यः समशक्ति-समधर्मा, नित्यं भ्रातृभक्तः, सत्यनिष्ठः, तस्य बलं महदस्ति। सः वेगशीलः, दुर्जेयः, विजयी, धीरः, प्राज्ञः, बलवान् च; स एव रामस्य दक्षिणबाहुः, तस्य देहात् बहिर्यः जीवनः इव। रामस्य पत्नी सीता नाम्ना, विशालाक्षी, पूर्णचन्द्रमुखी, नित्यं पतिसंनिष्ठा, तस्य सुखे रममाणा। सा सुशिरः, सुमुखी, सुगन्धिनासिका, सुस्तनवती, प्रसिद्धा च; वनमध्ये सा देवीवद् अथवा श्रीरिव दीप्तिमती। सा तप्तकाञ्चनवर्णा, मनोज्ञा, रक्तनखशोभिता, तन्वी, उत्तमरूपा, विदेहराजपुत्री। अहम् इदानीं पृथिव्यां तादृशीं रमणीयां नार्यं न पूर्वं दृष्टवान्—न देवी, न गन्धर्वी, न यक्षी, न किन्नरी। यस्य पत्नी सीता, या हर्षेण तं आलिङ्गयति, सः सर्वेषु जीवेषु इन्द्रमपि सुखे अतिरिच्येत्। सा धर्मवती, उत्तमरूपा, पृथिव्यां अनुपमा, तव योग्यपत्नी, त्वं च तस्याः श्रेष्ठः पतिर्भवेत्। अहं निश्चित्य तां विशालकटीं, उच्चस्तनवतीं, सुमुखीं तव पत्न्यर्थं आनयितुम् उद्यतः। दारुणेन लक्ष्मणेन, महाबाहुना, अहं विकृतः; किंतु वैदेहीं पूर्णचन्द्रमुखीं दृष्ट्वा—यदि तव तस्यां पत्न्यां कामः जायते, तदा कामबाणैः तव वशीभूतिः स्यात्; शीघ्रं विजये दक्षिणपादं उत्तोलय। यदि मम वचनानि तव प्रियाणि, हे राक्षसाधिप, तदा मम मन्त्रः विलम्बं विना कार्यः, हे रावण। तयोः दुर्बलता विज्ञाय, कार्यं क्रियताम्, हे महाबल; सीता, निष्कलङ्करूपा, तव पत्न्यः भवतु, हे राक्षसाधिप। जनस्थानस्थैः निशाचरैः रामस्य सुप्रसन्नबाणैः हतैः, खरदूषणयोः च मारेण श्रुत्वा, तव कार्यं कर्तव्यं। शूर्पणखायाः वचनानि श्रुत्वा, यस्य रोमाञ्चः अभवत्, सः मन्त्रिणः सम्प्रदाय, विषयं अवगम्य, मार्गं स्थापयामास। तदर्थं तत्त्वं अन्वेष्य, बलाबलानि, दोषगुणानि च विचिन्त्य, कर्तव्यम् निश्चित्य, दृढनिश्चयः, रथशालां जगाम। राक्षसाधिपः रथशालां गत्वा, गुप्तः, सारथिं आज्ञापयत्—रथः योज्यताम्। तस्य वचनं श्रुत्वा, शीघ्रगामी, कौशलयुक्तः सारथिः, शीघ्रं स्वामिनः प्रियं उत्तमं रथं योजयामास। सः स्वेच्छाचारी रथे, यः सुवर्णरत्नमण्डितः, घण्टामुखैः अश्वैः युक्तः, सुवर्णाभरणशोभितः, आरूढः। राक्षसाधिपः, कुवेरस्य भ्राता, गर्जनं मेघस्य इव कृत्वा, वननदीपतिं प्रति प्रस्थितः। दशमुखः रावणः, श्वेतचामरछत्रयुक्तः, मणिशिलासदृशः, तप्तसुवर्णाभरणशोभितः। दशमुखः, विंशति-बाहुः, दिव्यरूपः, देवद्विषः, ऋषिहन्ता, दशशिखरगिरिरिव दीप्तिमान्। स्वेच्छाचारी रथे उपविष्टः, राक्षसाधिपः आकाशे विद्युत्प्रभायुक्तमेघ इव शोभते। पर्वतान्, समुद्रान्, तटान् च निरीक्ष्य, महाबलः, विविधपुष्पफलयुक्तान् सहस्रशः वृक्षान् अपश्यत्। सर्वत्र शीतलशुभवारिसम्पन्नैः पद्मसरसैः, यज्ञवेदिसम्पन्नैः आश्रमैः च शोभितम्। कदलीवनैः, नारिकेलवृक्षैः, सालतालतमालवृक्षैः, अन्यैः पुष्पितैः वृक्षैः च विभूषितम्। अल्पाहारनियमैः महर्षिभिः, सहस्रशः नागैः, सुपर्णैः, गन्धर्वैः, किन्नरैः च शोभितम्। कामजितैः सिद्धैः, चारणैः, आजैः, वैखानसैः, मासैः, वालखिल्यैः, मरीचिपैः च संवर्धितम्। दिव्याभरणमालया दीप्तैः, सुरूपैः, क्रीडायज्ञकुशलैः, सहस्रशः अप्सरः परिवृतम्। देवपत्नीभिः पूजितम्, देवासुरसमूहैः अमृतपानैः सेवितम्। हंसक्रौञ्चप्लवयुक्तम्, सरसैः प्रमोदितम्, मणिशिलाभिः मृदुलाभिः, समुद्रदीप्त्या घनम्। सर्वत्र विशालश्वेतविमानैः, दिव्यपुष्पमालाभिः, गीतवाद्यनिनादितम्। कुवेरस्य भ्राता गन्धर्वान् अप्सरः च, तपसा लोकविजितान्, स्वेच्छाचारीन् अपश्यत्। सुगन्धस्रवणयुक्तान् सहस्रशः चन्दनवनान्, मनोहरान्, दृष्टिसुखान् अपश्यत्। उत्तमागरुवनानि, तक्कोलजातिवनानि, फलसुगन्धयुक्तानि च दृष्टवान्। तमालपुष्पाणि, मारीचपल्लवानि, नदीतीरे मुक्ताफलसमूहान् अपश्यत्। उत्तमपर्वतान्, प्रवालराशीन्, सुवर्णरजतशिखराणि च अपश्यत्। रम्यशीतलप्रवाहान्, अद्भुतदर्शनान्, धनधान्यसंपन्नभूमीम्, दुर्लभसौन्दर्यनार्यसमृद्धां च अपश्यत्। एवं रावणः शूर्पणखायाः वचनानुसारं, सीतायाः रूपगुणान् चिन्तयन्, दिव्यवनसंपन्नं मार्गं रथेण यायमानः, कार्यसिद्ध्यर्थं दृढनिश्चयः अभवत्।