ततः सा शूर्पणखा रामस्य यथार्थरूपं वर्णयितुं प्रचक्राम। दीर्घबाहुः, विशालनेत्रः, वल्कलचर्माजिनाम्बरः स रामो दशरथात्मजः कामदेवसमदर्शनः इन्द्रधनुर्धर इव सुवर्णकङ्कणभूषितः। स दीप्तबाणान् इव प्राणहरान् सर्पान् मुचन्, महाबलः सततम् अग्निशिखासमशरवर्षं सत्रवेषु सृजति। युद्धे तस्य धनुः संधाय प्रहरन्तं न पश्यामि, किन्तु तस्य शत्रुसैन्यं शरवर्षेण पतितं पश्यामि। इन्द्र इव वर्षवेगेन उत्तमधान्यानि विनाशयन्, स एकः पुरुषः पदातिः, खरदूषणसहितान् चतुर्दशसहस्राणि भीषणराक्षसान् तीक्ष्णैः बाणैः अर्धमूहूर्तातिक्रम्य निहन्ति। स मुनिसंघान् अभयम् अदात्, दण्डकारण्यं च निरापदं कृतम्। अहं तु केवलं जीवन्, तेन महात्मना रामेण, यो स्वात्मनं वेत्ति, स्त्रीवधं वर्जयन्, लज्जितः पराङ्मुखः पलायितः। तस्य भ्राता अपि महातेजाः, समधर्मवीर्यः, लक्ष्मणनामा, रामस्य परमभक्तः, महाबलः, दुर्धर्षः, जितशत्रुः, विक्रान्तः, बुद्धिमान्, रामस्य दक्षिणबाहुः इव, शरीरात् बहिर्जीवितम् इव। रामस्य भार्या विशाललोचना पूर्णचन्द्राननासुन्दरी, पतिसंयुक्ता, तस्य हिते नित्यं रता। सा सुमध्यमा, सुकेशिनी, सुस्निग्धनासिका, सुशोभना, प्रसिद्धा, अत्र वने देवीव, लक्ष्मीव वा, विराजते। कनकप्रभा, चारु, रक्तोल्लेखनखाङ्गुली, तन्व्यङ्गी, सा जनकनन्दिनी सीता, पूर्वं मया न दृष्टा, नापि देवी, न गन्धर्वी, न यक्षी, न किन्नरी, तादृशी रम्या पृथिव्यां। यस्य भार्या सीता, या हृष्टा तं आलिङ्गति, स सर्वेषां प्राणिनां इन्द्रात् अपि सुखी भविष्यति। सा धर्मज्ञा, रूपसम्पन्ना, अनुपमा सौन्दर्ये, त्वया योग्यभार्या, त्वं च तस्याः उत्तमः पतिः स्यात्। अतः अहम् निश्चित्य, या स्त्री सुमध्यमा, उच्चस्तनवती, सुशोभनमुखी, तां त्वदर्थं त्वदीयं भार्यां करिष्यामि। मम नासिका लक्ष्मणेन क्रूरकर्मणा विकृताकृतिः कृताऽस्ति; किं तु वैदेहीं पूर्णचन्द्राननाम् दृष्ट्वा, त्वं कामबाणान् पीडितो भविष्यसि यदि तां पत्नीत्वेन इच्छसि। शीघ्रं दक्षिणपादं स्थापय विजयाय। यदि मम वाक्यं तव रोचते, राक्षसराज, मम मन्त्रं विलम्बं विना कार्यं कुरु। तेषां दुर्बलता विज्ञाय, त्वं कार्यमुपाददीहि; सीता निर्दोषरूपा तव भार्या भवतु, राक्षसराज। यः जनस्थानस्थ रात्रिचराणां वधं रामेण सम्यग्बाणैः श्रुत्वा, खरदूषणयोः च निधनं दृष्ट्वा, त्वं स्वकार्ये प्रवर्तस्व। एवं पञ्चत्रिंशत्तमः सर्गः श्रोतव्यः। ततो रावणः शूर्पणखायाः वाक्यं श्रुत्वा, यत् तस्य रोमाञ्चं जनयामास, मन्त्रिभिः सह मन्त्रयित्वा, तत्त्वं विज्ञाय, निश्चयमकरोत्। तदनन्तरं स सर्वदोषगुणबलाबलविचारं कृत्वा, कार्यं कर्तव्यमिति निश्चित्य, दृढनिश्चयः, शोभनं रथशालां जगाम। तत्र गत्वा, स राक्षसाधिपः, रहसि सारथिं आज्ञापयत्—"रथः युज्यताम्।" इत्युक्त्वा, तत्क्षणमेव दक्षः सारथिः स्वामिनः प्रियं उत्तमं रथं योजयामास। स रावणः कामगं रथं, सुवर्णरत्नभूषितं, भूतमुखैः अश्वैः युक्तं, सुवर्णालङ्कृतं, आरुरोह। स राक्षसेश्वरः, घनघर्जितनिनादः, कुबेरभ्राता, नदन्निव निर्झरनदीवनपतिं प्रति प्रस्थितः। दशग्रीवः, श्वेतचामरछत्रधारी, मणिशिलासमप्रभः, तप्तकाञ्चनाभरणविभूषितः, दशवदनः, विंशतिभुजः, तेजस्वी, सुरारातिः, मुनिवधकृत्, दशशिखरपर्वत इव विराजमानः, स्वेच्छया गच्छति रथे उपविष्टः। स राक्षसराजः आकाशे विद्युत्संयुक्तमेघ इव शोभते। स पर्वतान्, समुद्रान्, तीरप्रदेशांश्च निरीक्ष्य, सहस्रशः पुष्पफलवृक्षैः आच्छादितान् ददर्श। सर्वतः शीतलमङ्गलजलैः पद्मसरोवरैः, यज्ञवाटवतीभिः विशालाश्रमैः, कदलीवनैः, नारिकेलवनैः, शालतालतमालाद्यनेकवृक्षसंपन्नैः शोभितम्। महर्षिभिः अल्पाहारैः संयमैः, सहस्रशो नागैः, सुपर्णैः, गन्धर्वैः, किन्नरैः, सिद्धैः, चारणैः, कामजितैः, आजैः, वैखानसैः, माषैः, वालखिल्यैः, मरीचिपैः च विराजितम्। सहस्रशः अप्सरः दिव्याभरणमाल्यभूषिताः, सुरूपाः, क्रीडाविनोदविशारदाः, तत्र संति। देवानां पत्न्यः तं पूजयन्त्यः, तत्र उपस्थिताः; देवासुरसंघैः, अमृतपानैः, सदा सेव्यमानं तं देशं स रावणः ददर्श।