स बलवान् पुरुषः, यस्य विक्रमेनेदं विश्वं संहर्तुं समर्थः, पुनः स एव प्राणिनः सृजितुं शक्तिमान्। स दशग्रीव, त्वया न संग्रामे रामः पराजेयः, न च राक्षसलोकैः; यथा दुर्जनैः स्वर्गः न प्राप्यते, तथैव। न हि तमहं समस्तैः देवदानवैः सह हन्तुं शक्यम् मन्ये; अस्ति तु तस्य वधोपायः—एकचित्तेन मम वचः शृणु। तस्य पत्न्याख्या सीता, या लोके विश्रुता, सुकेश्या, श्यामवर्णा, सुश्रोणी, समवयवा, स्त्रीरत्नम्, रत्नैः भूषिता। सा न देव्या, न गन्धर्व्या, न अप्सरसा, न नागकन्यया तुल्या; तु मानुष्या स्त्री कथं तस्या समा स्यात्? एवं उक्तं श्रुत्वा रावणः राक्षसाधिपः तानि वाक्यान्यनुमन्य, चिन्तयित्वा, बाहुबलसमन्वितः अकम्पनं प्रति वाक्यमुवाच—"नूनं प्रिय, अहं त्वरितमेव सारथिना सह एकाकी गमिष्यामि; हृष्टः तां वैदेहीं महापुर्यां आनयिष्यामि।" एवं उक्त्वा रावणः खरयूथपः सूर्यसङ्काशेन रथेन निर्गतः, सर्वदिक्प्रकाशकः। तस्य महात्मनः राक्षसाधिपस्य रथः तारामार्गे गतमानः, मेघेषु चन्द्रमाञ्शुभ्रः इव स्फुरन्, गर्जमानः प्रजज्वाल। स दूरम् गत्वा ताटकायाः आश्रमं प्राप्य, तत्र मारीचेन अतिमानुषैः भोज्यैः व्यञ्जनैश्च सत्कृतः। सः स्वयम् आसनार्घ्यपाद्यैः सत्कृत्य, अर्थपूर्णैः वाक्यैः मारीचः तम् अभ्यभाषत—"राजन्, राक्षसराज, कुशलं ते जनपदे? न हि जानामि, किमर्थं त्वं त्वरितमिह आगतः?" एवं मारीचेन पृष्टः, बलवान् रावणः, वाक्यविशारदः, तदा वाक्यमुवाच—"मम रक्षकः, प्रियः, रामेण निर्दोषकर्मणा हतः; जनस्थानं, यद् अपराजेयम्, संग्रामे विनाशितम्। तस्मात्, त्वम् मे सहायः भव सीताहरणे।" इति राक्षसाधिपतेः वचनं श्रुत्वा मारीचः प्रत्युवाच— "केन सीता दर्शिता, सखा वा रिपुः? राक्षससिंह, कः तव प्रियं कृत्वा त्वया सह न हर्षं लभते? कः तव प्रति वदति—'सीतां आनय'? कः राक्षसाणां मध्ये स्वशृङ्गच्छेदं इच्छति? यश्च त्वां प्रेरयति, स एव शत्रुः, विषधरमुखाद् दन्तमुद्धर्तुमिच्छन् इव। केन कृत्येन त्वं पापकर्मणि प्रवर्तितः? कः शान्तं शिरसि तव प्रहारं कृतवान्, राजन्?" "सः, शुद्धजात्युत्थितः, बलगर्वितः, गजदन्तधरः इव स्थिरः—रावण, न उचितं तव तं राघवं गजसिंहमिव युद्धे प्रतियातुम्। सः पुरुषसिंहः, युद्धविशारदः, राक्षसकुशलविनाशकः, संग्राममध्ये स्थितः; न त्वं तं सुप्तमुत्थापयितुं शक्नोषि, शरकृत्तदंष्ट्रः, तीक्ष्णखड्गमुखः।" "बाहुबलेन कर्दमे, महायुद्धवेगे, शरतरङ्गैरपि, धनुषां चौर्येण—राक्षसाधिप, न उचितं रामस्य भयानकं मुखं, पातालमिव, प्रवेष्टुम्।" "दया कुरु, लङ्केश, राक्षसराज; तुष्टः भूत्वा लङ्कां प्रतिगच्छ। स्वपत्नीभिः सदा रमस्व; रामः अपि स्वया भार्यया वनानि रम्याणि रमेत।" एवं मारीचस्य वचः श्रुत्वा दशग्रीवः लङ्कां प्रति प्रत्यावृत्तः, स्वं श्रेष्ठं गृहम् प्रविवेश। इदानीं द्वात्रिंशत्तमं सर्गं शृणु। ततः शूर्पणखा अपश्यत्—रामेणैव चतुर्दशसहस्राणि तीक्ष्णरूपाणां बलिनां राक्षसानां निहतानि। सा दुषणं खरं त्रिशिरसं च युद्धे हतान् दृष्ट्वा, पुनः मेघगर्जनसमनादं महानिर्दिनं चक्रे। रामस्य तद् दुष्करं कर्म दृष्ट्वा सा सन्तप्तहृदया, लङ्कां रावणपालितां जगाम। तत्र रावणं तेजस्विनं, मन्त्रिणां पुरतः, राजमहापृष्ठे, मरुतामिव मध्ये इन्द्रमिव, उपविष्टं दृष्ट्वा। स तु उत्तमपीठे, सुवर्णसिंहासने, सूर्यप्रभं, सुवर्णमण्डपे, ज्वलदग्निसमप्रभम्, उपविष्टः। स देवगन्धर्वयक्षमहर्षिभिः दुर्धर्षे युद्धे अजितः, व्याघ्रमुखवद् कालः इव बभौ। स तु वज्रविद्युद्भिः, देवासुरयुद्धेषु, वक्षसि एरावतदन्तैः चिह्नितः। द्वाविंशति बाहवः, दश शिरांसि, दिव्यवस्त्रधारी, विशालवक्षाः, वीर्यवान्, राजलक्षणसमन्वितः। व्याघ्रनेत्राभरणैः, तप्तहेमाभैः भूषणैः, दृढबाहुः, शुक्लदन्तः, महावक्त्रः, पर्वतसमवपुश्च सः। स विष्णुचक्राद्यस्त्रैः महायुद्धेषु शतशः ताडितः अपि, तानि दिव्यानि शस्त्राणि तस्याङ्गानि न भिन्दुः। स त्वरया अपि अचलसागरान् कम्पयितुं समर्थः। स पर्वतशिखराणि क्षिप्तुं, देवान् मर्दितुं, धर्मं नाशयितुं, परदाराभिमर्शनं च कर्तुं शक्तिमान्। स सर्वास्त्रविद्, यज्ञविघ्नकर्ता, वासुकिं जित्वा भोगवत्यां पुरीं प्रविष्टवान्। स तक्षकं जित्वा तस्य प्रियां भार्यां च अपाहरत्; नरवाहनं जित्वा कैलासशिखरं प्राप्तवान्। स अद्भुतं कामगं पुष्पकरथं, चैत्तरथं, नलिनीं, नन्दनं च दिव्यवनानि अपि आनीय। एवं दशग्रीवस्य महात्मनः, रामस्य च अद्भुतविक्रमस्य, शूर्पणखायाश्च दुःखदर्शनस्य, तत्र तत्र महाक्रौर्यं, वीर्यं, तेजः, च राक्षसाधिपस्य प्रतापः, सर्वं सम्यक् वर्णितम्।