सः तेजस्वी रामः, स्वबाणैः ताराग्रहनक्षत्रयुक्तं नभः पातयितुं शक्नोति, निमज्जन्तीं पृथिवीं उद्धर्तुं समर्थः। सागरतीरं विदार्य लोकान् आप्लावयितुं, समुद्रस्य वा वातस्य वा वेगं स्वशरैः नाशयितुं शक्नोति। स्ववीर्येण लोकान् संहर्तुं, पुनः प्राणिनः सृष्टुं च सः पुरुषश्रेष्ठः समर्थः। दशग्रीव, त्वया न युद्धे रामः जेतुं शक्यः, न राक्षसलोकैः अपि, यथा पापात्मना स्वर्गः न प्राप्यते तथा। अहम् अपि तम् सर्वैः सुरासुरैः अपि न हन्तुं शक्यम् मन्ये, किन्तु तस्य वधाय उपायः अस्ति—मम वचः एकचित्तेन शृणु। तस्य पत्न्याः नाम सीता, या लोकप्रसिद्धा, तन्वी, श्यामवर्णा, सुश्रोणी, स्त्रीरत्नम्, रत्नैः भूषिता। सा न देव्या न गन्धर्व्या न अप्सरसा न नागकन्यया तुल्या, मानव्या तु कथं तुल्या स्यात्? एवं उक्ते, राक्षसेन्द्रः रावणः तानि वाक्यानि अनुमन्य, चिन्तयित्वा, महाबाहुः अकम्पनं प्रति उवाच—"नूनम्, प्रिय, अहम् अद्यैव सारथिना सह एकाकी गच्छामि, हृष्टः एतां वैदेहीं महापुर्यां आनयिष्यामि।" इत्येवमुक्त्वा, रावणः खरयूथपः सूर्यसमप्रभया, दिशः प्रकाशयन्त्या, खरयुक्तया रथेन निर्गतः। तस्य राक्षसेन्द्रस्य महारथः तारापथमार्गे सञ्चरन्, मेघेष्विव चन्द्रमा इव गर्जन्, सर्वतः प्रकाशमानः बभौ। स च दीर्घं मार्गं गत्वा ताटकावनं प्राप्तः, यत्र मारीचेन दिव्यैः भोज्यैः चोपाहारैः स राजा सत्कृतः। मारीचः स्वयं आसनेन, अर्घ्येण, अर्थपूर्णैः वाक्यैः च तं सत्कृत्य उवाच—"राजन्, राक्षसेन्द्र, कुशलं किम्? अहम् न जानामि, किं निमित्तं त्वं शीघ्रं अत्र आगतः?" मारीचेन एवं उक्तः, बलवान् रावणः वाक्यविशारदः तदा वचनम् अब्रवीत्—"मम रक्षिता, रामेण निर्दोषकर्मणा हतः; जनस्थानं, यत् दुर्जयं आसीत्, सः समरे विनाशितम्। तस्मात्, त्वं मम सहाय्यं कुरु, तस्य भार्याहरणे।" राक्षसेन्द्रस्य वचः श्रुत्वा, मारीचः पुनः वदति—"कः सखा शत्रुवत् सीतां दर्शितवान्? राक्षसर्षभ, कः तव सुखितः सन् त्वया सह न हृष्येत्? कः तव समीपे 'सीतां आनय' इति उक्तवान्? वद। केन राक्षसेन स्वशृङ्गच्छेदने इच्छा अस्ति? यः त्वां प्रेरयति, सः नूनम् शत्रुः; सर्पमुखात् दंष्ट्रां हर्तुं इच्छति। केन तव अयम् पापमार्गः आरब्धः? कः तव शान्तस्य शिरसि प्रहारं कृतवान्? सः शुद्धकुलसम्भूतः, महाशक्तिमान्, गजेन्द्रवद् स्थिरः, राघवः, पुरुषेन्द्रः, तं समरे प्रत्युद्यन्तुं न युक्तम्। सः पुरुषसिंहः, युद्धकुशलः, राक्षसप्रवीरविनाशकः, समरे स्थितः; तं सुप्तं न बोधयितुं शक्यः, यस्य बाणशरधाराः दंष्ट्राः इव। तस्य बाहुबले पङ्के, महायुद्धस्य आप्लवे, शरतरङ्गैः, धनुषां चौर्ये—राक्षसेन्द्र, रामस्य भीषणं मुखं अधःपातं इव, प्रवेष्टुं न युक्तम्। दयां कुरु, लङ्केश, राक्षसेन्द्र; तुष्टः भूत्वा लङ्कां प्रतिगच्छ। स्वैः भार्याभिः सदा रमस्व; रामः अपि भार्यया सह वनानि रमन्ताम्।" मारीचेन एवं उक्तः दशग्रीवः प्रतिनिवृत्य, लङ्कायां स्वं श्रेष्ठं गृहम् प्रविवेश। एवम् अधुना द्वात्रिंशत्तमोऽध्यायः शृणु। ततः शूर्पणखा अपश्यत् यत् चतुर्दशसहस्राणि घोररूपाणां महाबलिनां राक्षसानां रामेणैव निहतानि। सा च दूषणं खरं त्रिशिरसं च समरे हतान् दृष्ट्वा, पुनः मेघनिनादवत् भीमं निनादम् अक्रोत्। रामस्य कर्म, यत् अन्यैः दुर्लभम्, दृष्ट्वा सा अत्यन्तं संतप्ताऽभवत्, लङ्कां रावणपालितां जगाम। सा रावणम् अपश्यत्, तेजसा दीप्तिमन्तं, मन्त्रिभिः परिवृतं, राजगृहस्य अग्रे, मरुद्गणेषु इन्द्रमिव। सः परमपीठे सुवर्णसिंहासने सूर्यसङ्काशः, सुवर्णमञ्चे, ज्वलनसमप्रभः, उपविष्टः आसीत्। देवगन्धर्वयक्षमहर्षिभिः दुर्जये घोरे समरे, सः कालमुखवत् बभौ। सः वज्राशनिप्रहारैः देवासुरयुद्धेषु विदारितः, ऐरावतदन्तचिह्नितवक्षाः आसीत्। विंशतिभुजः दशवक्त्रः, दिव्याभरणवसानवान्, विशालवक्षाः, वीर्यवान्, राजलक्षणसंयुतः। वैडूर्यप्रभाभिः काञ्चनदीप्तिभिः भूषितः, दृढबाहुः, शुक्लदन्तः, महावक्त्रः, पर्वतसन्निभः। सः विष्णुचक्रप्रभृतिभिः दिव्यायुधैः समरे शतशः आहतः। तथापि तानि दिव्यास्त्राणि तस्याङ्गानि न भिनदुः; सः शीघ्रं अपि अचलान् अपि सागरान् कम्पयितुं शक्नोति। सः पर्वतशृङ्गाणि क्षिप्तुं, देवान् द्रावयितुं, धर्मं नाशयितुं, परदारान् अपि हर्तुं शक्नोति। सर्वास्त्रविद्, यज्ञविघ्नकर्ता, वासुकिं जित्वा भोगवत्यां पुरीं प्रविष्टवान्।