रामस्य बाणाः पञ्चमुखसरुपाः सर्पाः भूत्वा राक्षसान् जगर्हुः। तत्र भीतान् राक्षसान् यत्र कुत्रापि पलायमानान् दृष्ट्वा, यत्र यत्र गच्छन्ति, तत्र तत्र राममेव पुरतः स्थितमपश्यन्। एवं जनस्थानं तेन रामेण विनाशितम्। तदा अकम्पनस्य वचः श्रुत्वा रावणः व्याजहार—"अहं जनस्थानं गमिष्यामि, रामं लक्ष्मणं च हन्तुम्।" तस्य वचः श्रुत्वा अकम्पनः उवाच—"श्रुणु राजन्, रामस्य वीर्यबलस्य यथार्थं वर्णयामि। क्रुद्धः स रामो दुर्जयः; बाणैः पूर्णसलिलां नदीं निरुद्धुम् अर्हति। स ताराग्रहनक्षत्रयुक्तं नभः पतितुं शक्नोति, निमग्नां पृथिवीं उत्थापयितुम् अर्हति। सागरतीरं विदार्य लोकान् प्लावयितुं, बाणैः सागरवाय्वोः बलं व्यपनीयितुं च समर्थः। स वीर्येण लोकान् संहरितुं, पुनश्च सृजितुं समर्थः। त्वया दशग्रीव न युद्धे स रामो न जितुं शक्यः, नापि राक्षसैः सर्वैः, यथा दुष्कृतिना स्वर्गः न प्राप्यते। न तमहं सर्वैः देवदानवैः अपि हन्तुं शक्यं मन्ये; अस्ति तु उपायः तस्य वधाय—श्रुणु एकचित्तेन। तस्य पत्नी लोके ख्याता सीता नाम, सुकेशिनी, श्यामवर्णा, समचित्ताङ्गी, स्त्रीरत्नमणिवदना, भूषणैः शोभिता। न तया तुल्या देवी, न गन्धर्वी, नाप्सरा, न सर्पिणी; कुतः मानुषस्त्री?" इत्येवमुक्ते रावणः तान्येव वचनानि अनुमोद्य, चिन्तयित्वा अकम्पनं प्रत्युवाच—"नूनं प्रिय, अहं शीघ्रं सारथिना सह एकाकी गत्वा, हृष्टः वैदेहीं महापुर्यां आनयिष्यामि।" इत्युक्त्वा रावणः खरयूथपैः युक्तेन रथेन, सर्वदिशः प्रकाशयन्, सूर्यसमप्रभः प्रस्थितवान्। स राक्षसेन्द्रस्य महरथः नक्षत्रपथेन गच्छन्, मेघेषु चन्द्रमाः इव, गर्जमानः बभौ। स दीर्घं मार्गं गत्वा ताटकायाः आश्रमं प्राप्य, तत्र मारीचेन दिव्यैः भोज्यपेयैः सत्कृतः। स मारीचः तं स्वयमुपवेशनं जलं च दत्वा, अर्थगर्भैः वाक्यैः उवाच—"कच्चित् कुशलं ते राक्षसाधिपते? न जानामि किं त्वं शीघ्रं समागतः?" इत्युक्ते मारीचेन, वाक्यविशारदः बलवान् रावणः प्रत्युवाच—"मम रक्षिता रामेण निहतः, स च निर्दोषकर्मा; जनस्थानं अपि युद्धे विनाशितम्। अतः, मम सहाय्यं कुरु सीताहरणे।" इति राज्ञः वचः श्रुत्वा मारीचः उवाच—"केन सीता दर्शिता, सखा वा रिपुः? को हर्षितः त्वया सह न हृष्यति? कः तवोक्तवान् 'सीतां आनय'? को राक्षसः स्वशृङ्गच्छेदनं इच्छति? यः त्वां प्रेरयति, स एव शत्रुः; सर्पस्य वदनात् दन्तं निष्कासयितुम् इच्छति। केन त्वं पापमार्गे प्रवर्तितः? कः सुप्तं त्वां शिरसि ताडितवान्? स धर्मात्मा, कुलीनः, महाबलप्रभवः, गजशार्दूलः राघवः युद्धे त्वया न स्पर्धनीयः। स नरसिंहः, युद्धविशारदः, बुद्धिमान् राक्षसानां नाशकः, युद्धमध्यगतः; न शक्यः प्रमुदितः बाणशरदन्तैः सुप्तः बोधयितुम्। तस्य बाहुबलेन निमज्जनं, महायुद्धवेगेन तरङ्गैः बाणसंघातैः च, राक्षसराज, रामस्य भीममुखे पतितुं न युक्तम्। तस्मात्, लङ्केश्वर, तुष्टः भूत्वा लङ्कां प्रतिगच्छ; स्वैः दारैः सदा रमस्व; रामः अपि स्वया भार्यया वनं रमयतु।" इत्युक्त्वा मारीचेन दशग्रीवः लङ्कां प्रतिपत्य उत्तमं गृहं प्रविवेश। एवमुक्ते, शृणु द्वात्रिंशत्तमं सर्गम्। ततः शूर्पणखा अपश्यत् चतुर्दशसहस्राणि घोरराक्षसानां रामेणैकेन निहतानि। सा दुषणं खरं त्रिशिरसं च युद्धे हतान् दृष्ट्वा, पुनः मेघनिनादसमः शब्दं मुमोच। रामस्य तदद्भुतकर्म दृष्ट्वा, या अन्यैः दुःसाध्यम्, सा शूर्पणखा संतप्तचित्ता लङ्कां रावणपालितां जगाम। सा रावणं ददर्श तेजसा दीप्तिमन्तं, मन्त्रिभिः परिवृतं, प्रासादस्य अग्रभागे, इन्द्रमिव मरुद्गणैः सह। स परमपीठे सुवर्णसिंहासने उपविष्टः, सूर्यसमप्रभः, सुवर्णवेदिकायाम्, दीप्ताग्निवत् विराजते। देवगन्धर्वयक्षर्षिभिः दुर्जयः, स मृत्युर्मुखवत् बभौ। वज्राशनिविक्षतवक्षाः, सुरासुरैः संग्रामे ऐरावतदन्तचिह्नितवक्षाः। विंशतिर्भुजः दशशीर्षः, दिव्यवस्त्राभरणधारी, दीर्घबाहुः, वीर्यसम्पन्नः, राजलक्षणैः युक्तः तत्र उपविष्टः।