रामः तेजस्वी महाबलः सर्वधनुष्मदां श्रेष्ठः दिव्यास्त्रगुणसम्पन्नः युद्धे परमधर्मं प्राप्तवान्। तस्य अनुजः लक्ष्मणः महाबलः रक्तनेत्रः, whose voice resounds like a drum, पूर्णचन्द्रमुखः, तं समबलः। तौ, अग्निवायुसम्योगवत्, तं यशस्वी राजकुमारः जनस्थानं विनाशितवान्। न देवाः न महात्मानः किमपि विचारयितुं आवश्यकम्; रामस्य सुवर्णपक्षधनुष्काः बाणाः पर्याप्ताः। तस्य बाणाः पञ्चमुखी सर्पाः भूत्वा राक्षसान् ग्रसन्ति स्म; भयभीता राक्षसाः यत्रकुत्रापि पलायिताः। यत्र यत्र गच्छन्ति, तत्र तत्र रामं पुरतः स्थितं पश्यन्ति; एवं जनस्थानं तेन नष्टम्, हे निर्मल। अकम्पनस्य वचनं श्रुत्वा रावणः उवाच—"अहं जनस्थानं गमिष्यामि, रामलक्ष्मणयोः वधाय।" तस्य वचनं श्रुत्वा अकम्पनः प्रत्युवाच—"शृणु, हे राजन्, रामस्य बलवीर्यस्य सत्यं वृत्तान्तम्।" रामः कीर्तिमान् वीर्येण, क्रुद्धः अविजेयः; सः नद्याः प्रवाहं अपि बाणैः निवारयितुं शक्नोति। सः आकाशं तारेषु, ग्रहेषु, नक्षत्रेषु सह पतितुं शक्नोति; सः पृथिवीं निमज्जन्तीं उत्थापयितुं शक्नोति। सः समुद्रतीरं छित्वा लोकान् प्लावयितुं शक्नोति; सः समुद्रस्य वा वायोः वा शक्तिं बाणैः विघटयितुं शक्नोति। सः वीर्येण लोकान् संहरितुं शक्नोति, पुनः जीवसृष्टिं कर्तुं समर्थः। रावण, दशग्रीव, त्वया युद्धे रामः न जयितुं शक्यः, न राक्षसैः, यथा दुष्टैः स्वर्गः न लभ्यः। अहं न मन्ये तं सर्वैः देवैः असुरैः च अपि हन्तुं शक्यः; किंतु एकः उपायः अस्ति—मम वचनं एकचित्तेन शृणु। तस्य पत्नी, लोके प्रसिद्धा, सीता नाम, तन्वी, श्यामवर्णा, सुगात्रा, स्त्रीरत्नम्, रत्नैः भूषिता। न देवी, न गन्धर्वी, न अप्सरा, न नागकन्या तस्य तुल्या; मानवस्त्री कथं तुल्यापि? रावणः, राक्षसाधिपः, तानि वचनानि अनुमोदितवान्; चिन्तयित्वा बलवान् अकम्पनं उवाच—"नूनम्, प्रिय, अहं शीघ्रं गमिष्यामि, केवलं सारथिना सह; अहं हर्षेण वैदेहीं महापुर्यां आनयिष्यामि।" एवं उक्त्वा, रावणः रथेन गच्छति, यः अश्वैः नतु खरोत्साहैः युक्तः, सूर्यवत् दीप्तिमान्, दिशः प्रकाशयन्। तस्य महा रथः, तारापथेन गच्छन्, मेघेषु चन्द्रवत् गर्जन् शोभते। दीर्घं मार्गं गत्वा, ताटका आश्रमं आगतः; तत्र राजा मारिचेन दिव्यैः अन्नपानैः सत्कारितः। स्वहस्तेन आसनं जलं च दत्त्वा, अर्थपूर्णैः वाक्यैः मारिचः तम् उवाच— "हे राक्षसाधिप, सर्वं कुशलं ते जनपदे? अहं न जानामि, किमर्थं त्वं शीघ्रं आगतः?" मारिचस्य वचनं श्रुत्वा, बलवान् रावणः, वाक्यकुशलः, इदं वचनं उवाच—"मम रक्षकः रामेण, निर्दोषकर्मणा, हतः; जनस्थानं, यद् अप्राप्यं, युद्धे विनष्टम्।" "तस्मात्, सीतायाः अपहरणे मां साहाय्यं कुरु।" राक्षसाधिपस्य वचनं श्रुत्वा, मारिचः उवाच— "कस्य द्वारा सीता दर्शिता, यस्य मित्रं शत्रुः? हे राक्षसश्रेष्ठ, कः तव हर्षितः तव सह हर्षं न करोति? कः तव ‘सीतां आनय’ इति वदति? कः राक्षसवर्गे स्वशृंगं छेदयितुं इच्छति? यः तव उत्साहं जनयति, सः नूनं शत्रुः, विषसर्पस्य मुखात् दंतं निष्कासयितुं इच्छति। कस्य कृत्येन त्वं एषः पापमार्गे प्रवृत्तः? कः तव शिरः सुप्तस्य आघातितवान्, हे राजन्? सः, शुद्धवंशजः, बलगर्वितः, स्थिरः गजदन्तवत्—रावण, न उचितं तं राघवं, नरगजं, युद्धे समागन्तुम्। सः, नृसिंहः, युद्धकुशलः, राक्षसविद्वंसकः, युद्धमध्यस्थः; सः शस्त्रबाणदंष्ट्रयाः सुप्तं न जागारयितुं शक्यः। तस्य भुजबलकर्दमे, महायुद्धस्रोतसि, बाणतरंगेषु, धनुष्चौर्ये—राक्षसाधिप, न उचितं रामस्य घोरं मुखं पातालमिव प्रवेष्टुम्। कृपया, लङ्काधिप, राक्षसराज, प्रसन्नः भूत्वा लङ्कां प्रतिनिवर्तस्व। स्वपत्निभिः सदा रमस्व; रामः स्वपत्नी सहितः वनानि रमत्विति।" मारिचस्य वचनं श्रुत्वा, दशग्रीवः रावणः प्रतिनिवर्त्य, लङ्कायां स्वश्रेष्ठगृहं प्रविष्टः। अथ शृणु द्वात्रिंशाध्यायम्। ततः शूर्पणखा अपश्यत्—चतुर्दशसहस्राणि उग्रबलिनः राक्षसाः रामेणैव हताः। सा दुषणं खरं त्रिशिरसम् च युद्धे हतान् अपश्यत्, पुनः मेघगर्जनवत् महान् नादं कृतवती। रामस्य कृत्यं, अन्यैः दुर्गमं, दृष्ट्वा सा अत्यन्तं विगलिता, लङ्कां रावणाधीनां गता। सा रावणं दीप्ततेजसम्, मन्त्रिणां पुरतः, राजप्रासादाग्रे, मरुत्सु इन्द्रमिव, उपविष्टम् अपश्यत्।