रावणः क्रोधेन प्रज्वलितः स्वबलमात्मनः महत्त्वं च गर्वेणोक्तवान्—नाहं किंचिदपि कर्तुमशक्तः। यदि मम अहितं कृतवान् इन्द्रः, कुवेरः, यमः, विष्णुर्वा, तेषां न कापि सुखलाभः सम्भवति। अहमेव कालस्यापि कालः, अग्निं दग्धुं समर्थः, मृत्योरपि मृत्युं संयोजयितुं शक्तिमान्। मम वेगेन वायोरपि वेगं निग्रहीतुं शक्नोमि, कोपसम्भ्रमे सूर्यं च अग्निं च स्वतेजसा दग्धुं समर्थोऽस्मि। एवं दशग्रीवस्य क्रोधं दृष्ट्वा, अकम्पनः भीतिसम्प्रयुक्तः कृताञ्जलिः रावणस्य शरणं प्रार्थयामास। राक्षसेन्द्रः दशग्रीवः तमभयं दत्तवान्। ततः अकम्पनः निर्भयः सन्देहं विना वचनमिदं प्रोक्तवान्—अत्र जनस्थानप्रदेशे दशरथस्य पुत्रः वसति, रामः नाम, नवयुवकः, सिंहस्कन्धः, महाबाहुः, विशालवक्षाः। स श्यामवर्णः, महायशाः, तेजस्वी, वीर्ये शौर्ये च समः; तेनैव जनस्थाने खरदूषणौ हतौ। अकम्पनस्य वचनं श्रुत्वा, राक्षसानां नाथः रावणः महोरग इव दीर्घं श्वासं विसृज्य इदं वचनमुवाच—किमेष रामः इन्द्रेण सर्वैश्च देवैः सह जनस्थानं प्राप्तः? सत्यं ब्रूहि, अकम्पन। रावणस्य पुनः वचः श्रुत्वा, अकम्पनः तस्य महात्मनः रामस्य बलं शौर्यं च वर्णयामास—रामः सदा दीप्तिमान्, महाबलः, सर्वेषां धनुष्मतां श्रेष्ठः, दिव्यास्त्रगुणसम्पन्नः, युद्धे धर्ममुत्तमं प्राप्तवान्। तस्य अनुजः लक्ष्मणः, महाबलः, रक्तलोचनः, दुन्दुभिस्वरः, पूर्णचन्द्राननः, तेन तुल्यबलः। ताभ्यां सह, अग्निवातयोरिव संयोगः, स तेजस्वी कुमारः जनस्थानं नाशितवान्। नात्र देवाः, न महात्मानः, चिन्तां कुर्वन्तु; रामस्य मुक्ताः बाणाः सुवर्णपक्षाः, पतत्रिणः, पर्याप्ताः। तेषां बाणाः पञ्चमुखसर्पाः भूत्वा राक्षसान् भक्षयन्ति स्म; भीताः राक्षसाः यत्रकुत्रापि पलायितवन्तः। यत्र यत्र गच्छन्ति, तत्र तत्र रामं पुरतः स्थितं पश्यन्ति स्म; एवं जनस्थानं तेन नाशितम्, हे अनघ। अकम्पनस्य वचनं श्रुत्वा, रावणः उवाच—गमिष्यामि जनस्थानं रामलक्ष्मणयोः वधार्थम्। तस्य वचः श्रुत्वा, अकम्पनः प्रत्युवाच—शृणु, राजन्, रामस्य बलशौर्यस्य यथार्थं वृत्तान्तम्। रामः कीर्तिमान्, क्रुद्धः अभेद्यः; स बाणैः पूर्णतोयां नदीं निवारयितुं समर्थः। स ताराग्रहनक्षत्रयुक्तं नभः अपि पातयितुं शक्नोति; स एव रामः निमज्जन्तीं पृथिवीं उद्धर्तुं समर्थः। सागरतीरं विदार्य लोकान् प्लावयितुं शक्नोति; बाणैः सागरवायुवेगं अपि व्यपोहितुं समर्थः। स वीर्येण लोकान् संहरितुं शक्नोति, स उत्तमपुरुषः पुनः प्रजाः सृष्टुं समर्थः। दशग्रीव, युद्धे त्वया रामो न जयेतुमर्हति, न राक्षसैः, यथा दुष्टेन स्वर्गलाभः न सम्भवति। देवासुरैः अपि सः न हन्तुं शक्यः; एकः उपायः अस्ति तस्य वधाय—एकचित्तेन शृणु। तस्य भार्या, लोके प्रसिद्धा, सीता नाम, सुश्रोणी, श्यामवर्णा, समवयवा, स्त्रीरत्नम्, भूषणैः भूषिता। न सा देवी, न गन्धर्वी, न अप्सरा, न नागकन्या, तस्याः समा; कुतः मानुषी स्त्री? राक्षसेन्द्रः रावणः तानि वचनानि अनुमोद्य, विचार्य, महाबाहुः अकम्पनं प्रति वचः प्रोक्तवान्—निश्चितं, प्रिय, शीघ्रमेव सारथिना सह एकाकी गमिष्यामि; हृष्टः अहं एतां वैदेहीं महापुर्यां आनयिष्यामि। एवं उक्त्वा, रावणः सूर्यसमप्रभया, सर्वदिक्प्रकाशिनीया, खरयुतया रथेन निर्गतः। तस्य राक्षसाधिपतेः महती रथः, तारामार्गे सञ्चरन्, मेघेषु चन्द्रमा इव दीप्तिमान् निनादन् प्रज्वलितः। स दीर्घं मार्गं गत्वा, ताटकायाः आश्रमं प्राप्तः; तत्र राजा, मारीचेन दिव्याहारोपहारैः सत्कृतः। स्वयमेव मारीचः तं आसनं जलं च दत्त्वा, अर्थपूर्णैः वाक्यैः उवाच—राजन्, राक्षसाधिप, कुशलं ते प्रजासु? न जानामि, किमर्थं त्वं शीघ्रं अत्र आगतः? मारीचेन एवं पृष्टः, वाक्यविशारदः महाबलः रावणः प्रत्युवाच—मम रक्षकः रामेण, निर्दोषकर्मणा, निहतः; जनस्थानं, यदद्य अजेयम् आसीत्, युद्धे नाशितम्। तस्मात्, मम सहाय्यं कुरु सीताहरणे; राक्षसराजस्य वचनं श्रुत्वा, मारीचः प्रत्युवाच। केन सीता निर्दिष्टा, सखा रूपेण शत्रुणा? राक्षसश्रेष्ठ, को नन्दनः त्वया सह न हर्षं करोति? कः त्वां प्राह—'सीतां आनय'? वद। केन राक्षसगणेन स्वशृङ्गच्छेदं इच्छति? यश्च त्वां प्रेरयति, स नूनं शत्रुः, विषधरमुखात् दन्तं निष्क्रान्तुं इच्छति। केन त्वं एतस्मिन् पापपथे प्रवर्तितः? कः त्वां सुप्तमवस्थितं शिरसि ताडितवान्, राजन्?