राघवः क्रोधेन दीप्तमान् खरं राक्षसम् इदं वचनम् अब्रवीत्—"अद्य मे बाणैः ते कण्ठः विदारितः स्फुरितं रक्तं फेनिलं च पृथिवी पिबिष्यति। धूलिना आवृतः, भग्नभुजो भूधरे शयानः, दुर्लभां प्रियामिव पृथिवीं परिष्वज्य निद्रां गमिष्यसि। हे राक्षसदुष्ट, यदा त्वं गाढनिद्रां गमिष्यसि, तदा एते दण्डकावनाः शरणार्थिनां शरणभूताः भविष्यन्ति। यदा जनस्थानस्थे मया बाणैः निहतः भविष्यसि, तदा मुनयः सर्वत्र निर्भयाः वने विचरिष्यन्ति। अद्य राक्षस्यः, अश्रुपूर्णमुख्यः, बन्धुशून्याः, दुःखिता भयभीता च, भीताः पलायिष्यन्ति। ये त्वया योग्यकुलसम्भूताः पत्न्यः, ताः अद्य शोकस्य स्वादु अनुभविष्यन्ति, निरर्थिकाः च भविष्यन्ति। हे क्रूरप्रकृत, अधमात्मन्, ब्राह्मणानां नित्यकण्टक, तव कारणेन मुनयः शङ्कया अग्नौ होमान् कुर्वन्ति।" एवं राघवस्य वचः श्रुत्वा, खरः कोपसंरक्तया गिरा तं प्रत्युवाच—"नूनम् अतिविमानितः त्वं, भयविहीनः च, अतः यथोचितम् अयुक्तं च वदसि, मृत्युपाशगृहीतः अपि न जानासि। ये पुरुषाः कालपाशेन बद्धाः, तेषां बुद्धिविभ्रमः जायते, कर्तव्याकर्तव्यं न वेत्ति।" इति वदन् खरः भ्रुकुटीं कृत्वा समीपे स्थितं महाशालवृक्षं ददर्श। युद्धायायुधं परितः वीक्ष्य, कोपेन ओष्ठं कर्षन्, तं वृक्षं उभाभ्यां बाहुभ्यां समुल्लुन्त्य, घोरनादं कृत्वा, "हतस्त्वम्!" इति शब्दं कृत्वा, रामं प्रति स विसृज्य। रामः तु वीर्यसम्पन्नः तं बाणवृष्टिं छित्त्वा, खरवधाय महाक्रोधं समाह्वयत्। ततः क्रोधसंरक्तलोचनः स्विन्नगात्रः च रामः, सहस्रशः बाणैः युद्धे खरं विद्ध्वा। तेषां बाणानां मध्ये खरात् फेनिलं रक्तं पर्वततोयधारावद् प्रवहद् दृश्यते। रामबाणैः पीडितः खरः शक्तिहीनः अभवत्, रक्तगन्धमदनः पुनः शीघ्रं रामं प्रति धावन्। सः रुधिरसिक्तः खरः कोपसमाविष्टः शस्त्रगृहीतः संप्रति प्रपत्य रामः अपसर्पन् द्वित्राणि पदानि। ततः रामः दीप्तमिषुं ब्रह्मदण्डसदृशं गृहित्वा, खरवधाय योजयत्। स महेषुः देवराजेन मघवता दत्तः, धर्मात्मना रामेण धनुषि संनद्धः खरं प्रति विसृष्टः। स रामेण विकृष्य मुक्तः महाबलः बाणः, गर्जितनिस्वनेन खरस्य उरसि पतितः। खरः तेन बाणाग्निना दग्धः भूमौ पतितः, यथा अन्धकः श्वेतवने रुद्रेण दग्धः। खरः निहतः वज्राहतेन वृत्र इव, फेनघातेन नमुचिरिव, इन्द्रवज्रहतबल इव च, भूमौ निपपात। तस्मिन्नेव काले देवाः दिव्यर्षिभिः सहिताः, दुन्दुभीन् नादयन्तः, पुष्पवृष्टिं च कुर्वन्तः, समागताः। तत्र जनस्थाने खरदूषणपुरोगमाः मायाविनः चतुर्दशसहस्राणि राक्षसाः तस्मिन्महायुद्धे निहताः। कियत् बलं, कियत् धैर्यं, कियत् कर्म, रामस्य आत्मविदः—सः विष्णुरिव दृश्यते! इत्युक्त्वा देवाः यथागतं ययुः। ततः सर्वे राजर्षयः महर्षयः च समागताः। ते सर्वे अगस्त्येन सह प्रमुदिताः रामं पूजयन्तः, प्राहुः—"इदं कार्यं महेन्द्रेण वृत्रहन्त्रा शरभङ्गाश्रमे आगत्य, महर्षिभिः त्वं अत्र नीतः। दुष्टराक्षसशत्रुविनाशाय, दशरथात्मज, त्वया एष कृतः कार्यविधिः।" इति। ततो महर्षयः दण्डके स्वधर्मं आचरिष्यन्ति; रामः अपि विजयी, लक्ष्मणेन सीतया च सहितः, पर्वतदुर्गात् निर्गत्य, महर्षिभिः पूजितः, प्रमुदितः आश्रमं प्रविवेश। रामः आश्रमं प्रविष्टः, लक्ष्मणेन पूजितः, मुनिसमाजप्रियकरः, शत्रुसूदनः, तत्र दृष्टः। तं दृष्ट्वा, वैदेही प्रमुदिता पतिं परिष्वज्य, निहतान् राक्षसान् विलोक्य, रामं च अक्षयम्, परमं हर्षं प्राप। पुनः, रामेण राक्षसगणवधात् प्रमुदितैः महर्षिभिः पूज्यमानः, जनकात्मजा हर्षवदना पुनः पतिं परिष्वज्य अतीव हृष्टा अभवत्। शृणु अधुना एकत्रिंशत्तमः सर्गः श्रीमद्रामायणे वाल्मीकिना कृतः, अरण्यकाण्डे। तदा अकम्पनः जनस्थानात् शीघ्रं लङ्कां गत्वा, रावणं प्रति इदं वचनम् उवाच—"राजन्, जनस्थाने स्थिताः बहवः राक्षसाः निहताः, खरः अपि युद्धे हतः, अहं कथञ्चित् जीवन् आगतः।" इति। तदाकर्ण्य दशग्रीवः कोपसंरक्तलोचनः अकम्पनं प्रति, तेजसा सर्वतः दहन्निव, इदं वचनम् उवाच—"कस्य शस्त्रैः मम भीषणं जनस्थानं विनाशितम्? को वा लोकेषु न म्रियते?