तदा त्रिशिराः खरस्य समीपे स्थित्वा सत्यं प्रतिजज्ञे—"सत्येन ते प्रतिजानामि, शस्त्रं च समादाय अहं रामं हन्तास्मि, यः सर्वराक्षसेषु वधार्हः। युद्धे तस्य वा मृत्युः भविष्यामि मम वा; तस्मात् क्षणमेकं संयम्य युद्धोत्साहं साक्षिभूतः भव। यदि रामः निहतः स्यात्, त्वं जनस्थानं हृष्टः प्रतिनिवर्तिष्यसि; अथ चेह मां हन्याद्, त्वं रामेण सह पुनर्युद्धाय यास्यसि।" एवं मृत्युकामेन त्रिशिरसा प्रार्थितः खरः अनुमतिं ददौ—"गच्छ युद्धस्व" इति। ततः त्रिशिराः दीप्तरथमारुह्य, हययुक्तेन, राममभिमुखं युद्धाय प्रचक्रमे, यथा त्रिशृङ्गशैलः। स महाबलः मेघ इव बाणधाराः सृजन्, जलसिक्तदुन्दुभिनादं जनयन्, राममभ्यधावत्। तं त्रिशिरसं राक्षसं समागच्छन्तं दृष्ट्वा, रामो धनुः सज्जीकृत्य, तीक्ष्णबाणान् कम्पयन्, तस्यागमने प्रत्युद्गच्छत्। तदा रामस्य त्रिशिरसा सह महान् संग्रामः समजनि, यथा सिंहगजयोः समरः। त्रिशिरसा त्रिभिः बाणैः ललाटे ताडितः रामः कोपसमन्वितः कुपितश्चेदमुवाच—"अहो, कियत् बलम् अस्य वीर्यस्य राक्षसस्य! मम ललाटे तस्य बाणैः पुष्पैः इव ताडितम्।" ततः क्रुद्धः स रामः—"इमे अपि मम धनुष्कोटिनिर्गताः बाणाः गृहाण" इति, सर्पविषसमाः बाणान् समादाय, त्रिशिरसं चतुर्दशबाणैः उरसि ताडयामास। चत्वारि तीक्ष्णपक्षधाराणि बाणानि तस्य अश्वेषु ससर्ज। महाबलः सः चत्वारः अश्वान् पातयामास, अष्टाभिः बाणैः सारथिम् रथतले पतितम् अकार्षीत्। रामः तस्य उत्थितं ध्वजं बाणेन छित्त्वा, रथभ्रष्टं तं राक्षसं पतन्तं दृष्ट्वा, हृदि बाणैः मुमोह, पुनः क्रोधात् अन्यैः शरैः तं विद्ध्वा, त्रिशिरसः त्रयाणि शिरांसि त्रिभिः शीघ्रैः बाणैः पातयामास। स राक्षसः धूमरुधिरस्रवन् रामबाणैः पीडितः, समरे पतितः। शेषाः राक्षसाः भग्ना पराजिताश्च खरं प्रति पलायन्ते स्म। ते मृगाः व्याघ्रभीताः इव न स्थातुम् अशक्नुवन्तः पलायन्ते स्म। तान् पलायमानान् दृष्ट्वा, खरः क्रुद्धः तान् प्रत्यावर्त्य, शीघ्रं राममभिमुखं प्रचक्रमे, यथा राहुः शशिनं प्रति धावति। अथ वाल्मीकि-रामायणस्य पुण्ये अरण्यकाण्डे अष्टाविंशः सर्ग आरभ्यते, तद् इदानीं शृणु। दूषणं त्रिशिरसं च समरे निहत्य, खरः अपि रामस्य पराक्रमदर्शने भीतः अभवत्। तेन राक्षसेन, राममात्रेण दूषणत्रिशिरसहितं स्वबलं नाशितं दृष्ट्वा, सः खिन्नः, नामुचिरिवेन्द्रं प्रति, राममभ्यधावत्। खरः शक्तिमान् धनुः सज्जीकृत्य, तीक्ष्णान् शरान् रक्तास्यसमान् रामाय ससर्ज, कोपसमन्वितः सर्पानिव। धनुर्ध्वनिं पुनः पुनः कम्पयन्, शस्त्रकौशलं दर्शयन्, खरः रथे स्थित्वा समरे बाणान् सृजन् विचचार। स रथी महाबलः सर्वदिक् बाणैः पूरयामास। तद् दृष्ट्वा, रामः अपि महद् धनुः समादाय, अग्निशिखासमैरबाध्यैः बाणैः, गगनं निरवकाशमिव चकार, यथा वर्षधारा आकाशं पूरयन्ति। तदा खररामयोः तीक्ष्णैः बाणैः आकाशः सर्वतो बाणसंघातैः आच्छादितः, न किंचित् अवकाशः अभवत्। सूर्यः अपि तदा बाणसमूहैः आच्छन्नः न प्रकाशते स्म, उभौ वीरौ परस्परवधाय युद्धं कुर्वन्तौ। ततः खरः नालिकान् नरचांश्च विकर्णांश्च तीक्ष्णाग्रांश्च बाणान् समरे रामं, यथा गजं अंकुशैः, ताडयामास। सर्वे प्रजाः तं राक्षसं रथस्थं धनुर्धरं सर्वतः परिवृतं, यमं यमदण्डधारिणं इव, दृष्टवन्तः। खरः तदा रामं, सर्वसेनानां संहारकारिणं, धैर्ये स्थितं, महात्मानं, क्लान्तमिव दृष्टवान्। रामः खरं सिंहविक्रमं सिंहगमनेन चलन्तं दृष्ट्वा, तं दृष्ट्वा, न बिभेति स्म, यथा सिंहः लघुजन्तुं न बिभेति। तदा खरः, महारथः, सूर्यसङ्काशरथेन, राममभिमुखं, पतङ्ग इव अग्निं प्रति, प्रचक्रमे। खरः हस्तकौशलं दर्शयन्, रामस्य धनुः बाणं च हस्ताग्रे छित्त्वा, समरे चिच्छेद। तदा रामः सप्त बाणान्, वज्रसमान्, क्रुद्धः खरस्य प्राणेषु समरे ससर्ज। खरः सहस्रशः बाणैः रामं, अप्रतिमबलं, पीडयित्वा, समरे भीमं निनादम् अकरोत्। खरस्य बाणैः विद्धः, रामस्य दिव्यः कवचः सूर्यसङ्काशः भूमौ पतितः। रामः क्रुद्धः, सर्वाङ्गे बाणैः विद्धः, समरे धूमरहिताग्निवत् दीप्तिमान् बभौ। ततः रामः रिपुं संहर्तुं महद् धनुः परिगृह्य, गम्भीरनादं कृत्वा, सज्जीकृत्य, खरस्य विनाशाय समुत्सुकः। स महाबलः महर्षिणा दत्तं वैश्णवं धनुः समादाय, खरमभिमुखं प्रचक्रमे।