ततः तेजस्वी रामः ताम् अवशिष्टां राक्षससेनां धनुषा दीप्यमानैः अग्निसदृशैः सुवर्णवज्रभूषितैः शरैः निपातितवान्। तस्य शराः सुवर्णपक्षाः धूम्रशिखासदृशाः दीप्तिमन्तः बभूवुः, ते राक्षसान् इन्द्रवज्रैः महान् वृक्षान् इव भूमौ निपातयामासुः। रामः शतं राक्षसानां शतशरैः, सहस्रं सहस्रशरैः रणभूमौ निपातितवान्। तेषां कवचानि भूषणानि च भग्नानि, धनुषः विदारिताः, रुधिरलिप्ताः रात्रिचराः भूमौ पतिताः। भूमिः सम्यक् आवृताः, यज्ञवेद्यां कुशैः आच्छादितेव, रक्तसिक्तवर्णैः पतितैः, विकीर्णकेशैः राक्षसैः। तस्मिन्नेव काले वनम्, हतैः राक्षसैः पूर्णम्, महातिमित्रं नरकसदृशं मांसरुधिरमलिनं अभवत्। चतुर्दशसहस्राणि राक्षसानां घोरकर्मणां रामः एक एव पदातिः निपातितवान्। तस्य सेनायाः केवलं खरः महाबलः रथी, त्रिशिरा राक्षसः, रामः च शत्रुनिषूदनः शेषिताः। अन्ये सर्वे महावीर्याः तीक्ष्णाः रणमध्ये रामेण लक्ष्मणाग्रजेन हताः। ततः खरः महाबलिनि रामेण महायुद्धे स्वबलं निहतम् दृष्ट्वा, दिव्यरथेन रामम् अभिगच्छत्, इन्द्रः उद्यतवज्रः इव। इदानीं श्रीमद्वाल्मीकीरामायणेऽरण्यकाण्डे सप्तविंशः सर्गः श्रूयताम्। खरः रामम् अभिमुखं प्रस्थितः, तदा सेनापतिः त्रिशिराः नाम राक्षसः तं प्रत्यागतः इदं वचनम् उवाच। "माम् वीरं नियुक्त्वा त्वं अस्मात् प्रमादात् निवर्तस्व; पश्य रामम् महाबाहुम् रणमध्ये निपातितम्। सत्यं ते प्रतिज्ञाय शस्त्रं गृह्णामि; अहं रामम् सर्वराक्षसानां मध्ये मरणार्हम् हनिष्यामि। युद्धे अहम् तस्य मृत्युर्भवामि वा सः मम; त्वं युध्येच्छां किञ्चिद् निगृह्य साक्षी भव। यदि रामः हतः भवति, त्वं हृष्टः जनस्थानम् प्रत्यागमिष्यसि; अथ वा अहम् हतः, त्वं रामम् युद्धाय गमिष्यसि।" खरः त्रिशिरः मृत्युं कामयमानः तस्य अनुमतिं दत्त्वा "गच्छ युद्ध्य" इति उक्त्वा त्रिशिरः रामम् अभिमुखं प्रस्थितः। त्रिशिरः दिव्यरथे अश्वयुक्ते आस्थितः, रामम् अभिगच्छत्, त्रिशिखरगिरिः इव। सः मेघः इव शरवृष्टिं स्रष्टुम् आरभत, जलसिक्तमृदंगनिनादसदृशं शब्दं कृत्वा। त्रिशिरः राक्षसः समीपं आगच्छन्तं दृष्ट्वा, रामः धनुषं सज्जीकृत्य तीक्ष्णशरैः तं प्रत्यगृह्णात्। तदा रामत्रिशिरसोः उभयोः महाबलिनोः सिंहगजयोः इव घोरः संग्रामः अभवत्। त्रिशिरः त्रिभिः शरैः रामस्य ललाटे आहतः, रामः कोपान्वितः क्रुद्धः च, गर्जनं कृत्वा इदं वचनम् उवाच— "अहो वीर्यं अस्य राक्षसस्य! मम ललाटे तस्य शरैः आहतम्, पुष्पैः इव। इदानीं मम अपि धनुष्युतान् शरान् गृह्णातु; इति उक्त्वा, क्रुद्धः सर्पसदृशान् शरान् आदाय।" सः क्रोधात् त्रिशिरः वक्षसि चतुर्दश शरान् समर्पितवान्, चत्वारः तीक्ष्णपक्षः अश्वान् अपि तेन आहतः। महाबलः सर्वान् चत्वारः अश्वान् निपातितवान्, अष्टभिः शरैः सारथिं रथभूमौ पतितवान्। रामः तस्य पताकां शरेण छित्त्वा, रात्रिचरः भग्नरथात् उत्पतन्— रामः तं हृदि शरैः मुमोच, मूर्छितः अभवत्; ततोऽस्मिन् क्रोधे रामः तं राक्षसं शरैः आर्दयन्। त्रिभिः शरैः तस्य त्रिशिरः शिरांसि छित्त्वा, धूमरुधिरस्रवणं कृत्वा, रामशरैः पीडितः— सः रात्रिचरः, व्यथितः, रणमध्ये पतितः। शेषिताः राक्षसाः भग्नाः खरम् अभिगच्छन्। ते न स्थिताः, व्याघ्रभीताः मृगाः इव, खरः तान् पलायमानान् दृष्ट्वा, क्रुद्धः, तान् प्रत्यावर्त्य, शीघ्रं रामम् अभिगच्छत्, राहुः चन्द्रम् इव। इदानीं श्रीमद्वाल्मीकीरामायणेऽरण्यकाण्डे अष्टाविंशः सर्गः श्रूयताम्। दूषणः त्रिशिरः च रणमध्ये निपातौ दृष्ट्वा, खरः अपि रामविक्रमं दृष्ट्वा भयम् अभिपन्नः। सः रामेण एकेन दूषणत्रिशिराभ्यां सह राक्षससेनां विशालां विनष्टां दृष्ट्वा। तस्य बलम् अधिकांशं नष्टम् दृष्ट्वा, राक्षसः खिन्नः, रामम् अभिगच्छत्, नमुचिः इन्द्रम् इव। खरः महाबलम् धनुः संकर्ष्य, तीक्ष्णपर्वशरान् रक्तपिपासून् रामम् अभिमुखं सर्पविषसदृशान् मुमोच। धनुष्युतं बारं बारं कम्पयन्, शस्त्रकौशलं दर्शयन्, खरः रथे स्थितः रणमध्ये शरान् मुमोच। सः महारथः सर्वदिशः शरैः पूरयामास। तं दृष्ट्वा रामः महादनुः आदाय, अग्निस्फुलिंगसदृशैः शरैः आकाशम् अवकाशरहितम् अकरोत्, वर्षमिव वायुम् आवृत्य। ततः खररामयोः तीक्ष्णशरैः आकाशः सर्वतः शरैः आवृतः, अवकाशः नास्ति इति।