तेषां द्वादश वीर्यवन्तः सेनापतयः स्वबलैः सहिताः महाबलिनं रामं प्रति समभ्यधावन्, उत्तमान् बाणान् सृजन्तः। ततः स दीप्तिमान् रामः स्वर्णवैडूर्यविभूषितैः अग्निसमप्रभैः बाणैः शेषं तं राक्षसबलं निष्पातयामास। तस्याः शराः सुवर्णपक्षाः धूमाग्निशिखासदृशाः महावृक्षानिव वज्रैः पतन्ति स्म, एवं राक्षसान् पातयामासुः। रणभूमौ रामः शतेन शराणां शतं राक्षसान्, सहस्रेण सहस्रं च निपातयामास। तेषां कवचानि भूषणानि च भग्नानि, धनुषां च छिन्नानि, निशाचराः रक्तार्द्राः भूमौ पतिताः। भूमिः तैः पतितैः, मुक्तकेशैः, रक्तसिक्तैः, यज्ञवाटे कुशैः इव सम्पूर्णा बभूव। तस्मिन् क्षणे राक्षसशरीरैः पूर्णं तद्वनं भीषणं नरकसदृशं, मांसशोणितकर्दमं जातम्। चतुर्दशसहस्राणि घोरकर्मणां राक्षसानां केवलः रामः पदातिः हत्वा निपातितवान्। तस्मिन्सर्वे राक्षसबलस्य केवलं खरः महाबलवान् महारथः, त्रिशिराश्च, रामश्च रिपुघ्नः अवशिष्टाः। अन्ये सर्वे महाबलिनः भीमकर्माणः रणमध्ये रामेण लक्ष्मणाग्रजेन निहताः। ततः खरः, स्वबलं महाबलिना रामेण नाशितं दृष्ट्वा, महति रथे स्थितः, इन्द्र इव वज्रपाणिः, राममभ्यधावत्। शृणु तर्हि सप्तविंशतितमं सर्गं श्रीमद्रामायणे वाल्मीकिना कृतम्। खरः राममभ्यागच्छन्, तदा त्रिशिरा नाम राक्षससेनापतिः तं प्रत्युपस्थित्य एवं वाक्यमुवाच— "मामनुज्ञातुमर्हसि, त्वं चैतां प्रमादां त्यज। रामं महाबाहुं पतितं प्रेक्षस्व। अहं सत्यं वदामि, शस्त्रग्रहणं च करोमि— रामं यः सर्वेषां राक्षसानां वधार्हः, तमहं हनिष्यामि। अहं वा तस्य मृत्युः स्याम्, स वा मम; त्वं क्षणमेकं युद्धे तिष्ठ, साक्षिणं कुरु। यदि रामः हन्यते, त्वं हृष्टः जनस्थानं प्रतिनिवर्तिष्यसि; अथवा यदि अहं हन्ये, त्वं रामेण युद्धाय प्रवेक्ष्यसि।" खरः, त्रिशिरसः मृत्युकांक्षया प्रेरितः, अनुमतिं दत्तवान्— "गच्छ युद्ध," इति। त्रिशिरा रथेन दीप्तिमन्तं रामं प्रति अभ्यधावत्, स इव त्रिशिखरः पर्वतः। स मेघ इव निर्गच्छन्, बाणवर्षं मुमोच, जलार्द्रदुन्दुभिस्वनं जनयन्। तमागच्छन्तं त्रिशिरसं राक्षसं दृष्ट्वा, रामः धनुः सज्जीकृत्य, तीक्ष्णान् बाणान् विक्षिपन् प्रत्यग्रहीत। तदा रामस्य त्रिशिरसा सह महान् समरः समजायत, सिंहगजे इव भीषणः संग्रामः। त्रिशिरसा त्रिभिः बाणैः ललाटे आहतः रामः क्रुद्धः कोपसंरक्तः वाक्यमुवाच— "अहो, अस्य राक्षसस्य बलं! मम ललाटे अस्य बाणैः पुष्पैरिव विक्षिप्तम्। इदानीं ममापि शरान् त्वं गृहाण।" इति, कोपवशात् सर्पसमान् बाणान् गृहित्वा, चतुर्दश बाणैः त्रिशिरसं वक्षसि ताडयामास, चतुर्भिः तीक्ष्णैः रथे स्थितान् अश्वान् अपि व्यधित्। तेन सर्वे अश्वाः निपातिताः, अष्टाभिः बाणैः सारथिं रथात् पातितवान्। ततः रामः पताकां बाणेन छित्त्वा, रथात् पतन्तं निशाचरं च दृष्ट्वा, हृदि बाणैः तमविध्यत्, चित्तं मोहितम्। अन्यैः बाणैः तम् अतिवेगेन विद्ध्वा, त्रिभिः शीघ्रैः शिरांसि त्रयाणि चिच्छेद। स रुधिरधूमस्रवन्, रामबाणपीडितः, रणमध्ये निपपात। शेषा राक्षसाः पराजिताः पलायिताः, खरं शरणं जग्मुः। ते मृगाः व्याघ्रभीता इव न स्थिताः। तान् पलायमानान् दृष्ट्वा खरः क्रुद्धः तान् प्रत्यावर्त्य, रामं प्रति शीघ्रं प्रधावन्, राहुः इव चन्द्रमसम्। शृणुत द्वाविंशतितमं सर्गं श्रीमद्रामायणे वाल्मीकिना कृतम्। दुष्टं त्रिशिरसं च रामेण हतं दृष्ट्वा, खरः अपि रामस्य पराक्रमे भयाकुलः अभवत्। स राक्षसबलं महद् रामेणैकैव नाशितं, दुष्टेन त्रिशिरसा सहितम्, अपश्यत्। स्वबलं नष्टं दृष्ट्वा, खरः विषण्णः, राममभ्यधावत्, नमुचिरिव इन्द्रम्। स बलवान् खरः शक्तिमान् धनुः संधाय, तीक्ष्णान् बाणान् सृजन्, रामे रक्ताशनान् सर्पानिव क्रुद्धः प्राहिणोत्। स धनुः पुनः पुनः कम्पयन्, शस्त्रविद्यां दर्शयन्, रथे स्थितः, समरे बाणवृष्टिं ववर्ष। स महारथी सर्वतः दिशः बाणैः पूरयामास। तं दृष्ट्वा, रामः अपि महत् धनुः आदाय, अग्रहणीयैः अग्निशिखोपमैः बाणैः, आकाशमिव रिक्तं कृत्वा, वृष्टिमिव दिगन्तरं पूरयामास।