रणभूमौ तत्राश्वैः शुभैः नागैः रथैः च नानाविधैः भग्नैः, चामरैः छत्रैः पताकाभिश्च विविधाभिः समन्ततः क्षिप्ताभिः, भूमिः समन्ततः सम्पूर्णा बभूव। रामेण बाणैः निपातितैः, शूलैः पट्टिशैः छिन्नैः, खड्गैः भग्नैः, तोमरैः विक्षिप्तैः, परश्वधैः चिक्षेपैः, भूमिः शस्त्रैः छिन्नैः समाचिता बभूव। शिलाभिः चूर्णीकृताभिः, नानाविधानां अद्भुतानां बाणानां च, सा भूमिः युद्धे विस्तीर्णा भीषणा चाभवत्। तेषां सर्वेषां निपातितानां दृष्ट्वा, राक्षसाः सन्तप्तमनसः, रामं पुरद्विषां जयिनं प्रति गन्तुं न शेकुः। तदा दुःषणः स्वबलस्य विनाशं दृष्ट्वा, महाबाहुः तेषां भीषाणां महावीर्याणां राक्षसानां आज्ञां ददौ। सः पञ्चसहस्राणि राक्षसानां युद्धे न पराङ्मुखानां, शूलैः पट्टिशैः खड्गैः शिलावृष्ट्या द्रुमैः च समन्ततः राममभिद्रुत्य समरे प्रहारम् अकरोत्। तेषां बाणवृष्ट्या समन्ततः आकाशात् पतमानां, शिलाद्रुमवृष्ट्या च, धर्मात्मा राघवः तीक्ष्णैः बाणैः तां वृष्टिं प्रत्यग्रहीत्, स स्थिरः अभवत् इव निमीलितलोचनः वृषभः। राक्षसानां नाशेन कोपसमाविष्टः रामः, क्रोधेन दीप्त इव बभूव। तदा सः दुःषणं च तद्बलं समन्ततः बाणैः आच्छाद्य समरे स्थितवान्। दुःषणः च रुषितः रामं वज्रसन्निभैः बाणैः निरोधयामास। तदा रामः क्रुद्धः कर्णिन बाणेन तस्य महत् धनुः छित्त्वा, चतुर्भिः बाणैः तस्य अश्वान् अपातयत्। तीक्ष्णैः बाणैः अश्वान् हत्वा, अर्धचन्द्रेण सारथेः शिरः छित्त्वा, त्रिभिः बाणैः दुःषणस्य वक्षः विद्धम् अकरोत्। धनुषि रथे अश्वेषु च सारथौ च नष्टे, दुःषणः भीमं लौहदण्डं गृहीत्वा, यो देवसेनानां विनाशनाय अभूत्, सुवर्णपरिष्कृतं, शूलैः लोहकण्टकैः संयुतम्, रक्तमांसलेपनम्, वज्रविद्युद्सदृशस्पर्शम्, दुर्गद्वारविभेदनक्षमम्, तं महोरगसदृशं गदां गृहीत्वा, निशाचरः दुःषणः राममभिद्रुत्य समरे समुपाजगाम। तस्य दुःषणस्य धावमानस्य रामः, द्वाभ्यां बाणाभ्यां भूषणैः भूषिते उभौ भुजौ छित्त्वा, स महाकायः भूमौ पतितः, हस्ताभ्यां सह गदया, इन्द्रध्वज इव पतितः। दुःषणः च छिन्नभुजः महागज इव भग्नदन्तः भूमौ पपात। तं दुःषणं निपातितं दृष्ट्वा, सर्वे प्राणिनः 'साधु साधु' इति काकुत्स्थं पूजयामासुः। तस्मिन्नेव काले, त्रयः क्रुद्धाः सेनापतयः, मृत्युपाशबद्धाः इव, एकत्र संगम्य राममभिद्रवन्त। महाकपालः स्थूलाक्षः प्रमाथी च, तत्र महाकपालः महाशूलं गृहीत्वा, स्थूलाक्षः पट्टिशं प्रमाथी परशुं च गृहीत्वा, तान् समरश्लाघिनं रामं प्रत्युद्ययुः। राघवः तीक्ष्णाग्रैः बाणैः तान् अपाकृत्य, अतिथीनिव, महाकपालस्य शिरः छित्त्वा, प्रमाथिं बाणवृष्ट्या विदार्य, स्थूलाक्षस्य नेत्रे बाणैः पूरयामास। सः पतितः महावृक्ष इव शाखाभिः छिन्नः। तत्क्षणात् रामः क्रुद्धः दुःषणस्य पञ्चसहस्राणि अनुचरान् विनाशयामास। सः पञ्चसहस्राणि निहत्य, तान् यमलोकं प्रापयामास। दुःषणस्य निधनं अनुचराणां च विनाशं श्रुत्वा, खरः क्रुद्धः सेनायाः महाबलान् सेनापतीन् आज्ञापयत्— 'दुःषणः समरे निहतः, अनुचरैः सह। सर्वे राक्षसाः, महाबलिनं रामं पुरुषमात्रं, विविधैः शस्त्रैः समरे हन्यत।' तदा अजय्यः करवीराक्षः, कठोरः परुषः, कालकर्मुकः, हेममाली, महामाली, सर्पास्यः, रुधिराशनः— एते द्वादश महाबलिनः, स्वस्वबलैः सहिताः, उत्तमबाणान् सृजन्तः राममभिद्रवन्त। तदा रामः तेजसा दीप्तः, तेषां शेषबलं हेमवज्राङ्कितैः बाणैः निपातयामास। तस्य बाणाः सुवर्णपक्षाः धूमाग्निशिखासदृशाः, राक्षसान् वृक्षानिव वज्रैः निपातयामासुः। रामः शतेन शतान्, सहस्रेण सहस्राणि राक्षसान् समरे निपातयामास। तेषां कवचानि भूषणानि भग्नानि, धनूंषि च विदारितानि, रक्तवर्णाः निशाचराः भूमौ पतिताः। सा भूमिः युद्धे निपातितैः, केशविस्तीर्णैः रुधिरसिक्तैः, समिद्धकुशैः यज्ञवाट इव आसीत्। तदा स वनं, राक्षसशरीरैः पूरितम्, रुधिरमांसकर्दमं, नरकसदृशं अभवत्। एवं रामेणैकाकिना पदातिना, चतुर्दशसहस्राणि घोरकर्मणां राक्षसानां निहतानि। तस्याः सेनायाः केवलं खरः महारथः, त्रिशिरा राक्षसः, रामश्च रिपुघ्नः एव अवशिष्टाः।