राक्षसाः क्रोधात् वृक्षशिलास्तबकान् समुत्क्षिप्य रामं प्रति वर्षन्तः समरभूमिम् अद्भुतां घोरां रोमाञ्चनां च कृतवन्तः। पुनः पुनः ते राक्षसाः सर्वतोदिशं राममभिद्रुत्य तस्मिन्नेव तेषां च युद्धं परमात्यन्तघोरं जातम्। तदा सर्वदिशः प्रदेशांश्च राक्षसैः परिवृतान्, बाणवृष्टिभिश्च छन्नान् दृष्ट्वा, वीर्यवान् रामः भीषणं शब्दं कृत्वा, दिव्यं अस्त्रं प्रज्वालयन्, गन्धर्वास्त्रं सन्न्यस्य राक्षसान् प्रति प्राहिणोत्। ततो धनुषः संहतिबन्धनात् सहस्रशः शराः निष्पेतुः, येन दश दिशः शरसमूहैः परिपूर्यन्ते स्म। राक्षसाः तं रामं घोरशराणां प्रक्षिप्तानां च उत्तमानां च बाणानां विक्षेपं दृष्ट्वा, तेन ताड्यमानाः सन्तः, रामस्य विक्षेपणं दृष्टवन्तः। बाणानां तमसा व्याप्तं नभः सौरभितमपि, रामः तत्र स्थिरः, इव तान् शरान् प्रक्षिपन् दृश्यते स्म। एकैकस्मिन्नेव क्षणे बहवः पतन्ति, बहवः हन्यन्ते, बहवश्च पतिताः, तथा भूमिः सर्वतः क्षिप्तैः राक्षसैः समाकीर्णा। निहतान् पतितान् श्रान्तान् छिन्नान् भग्नान् विदारितांश्च राक्षसान् सहस्रशः सर्वत्र दृष्टुं शक्यते स्म। केचित् पगोटकैः शिरोभिश्च, केचित् कुण्डलाङ्गदभूषितभुजोरुभिः, केचित् विविधाभरणैः विभूषितवपुषः, पृथग्विधैः रूपैः दृश्यन्ते स्म। अश्वैः, दन्तिभिः, रथैः च नानाप्रकारेण भग्नैः, चामरैः, छत्रैः, पताकाभिश्च, विविधध्वजैः च समाकीर्णा भूमिः अभवत्। रामेण शरैः निपातितैः, शूलपट्टिशैः छिन्नैः, खड्गैः भग्नैः, प्रासैः विक्षिप्तैः, परश्वधैः च व्यस्तैः भूमिः समाकीर्णा। विपुलैः शिलाखण्डैः चूर्णीकृतैः, नानाविधानां अद्भुतानां बाणानां च कारणेन, सा भूमिः युद्धे विस्तीर्णा, भीषणा, छिन्नायुधैः समावृता। सर्वान् निहतान् दृष्ट्वा, राक्षसाः भयविह्वलाः, रामं रिपुनगरविनाशनं प्रति गन्तुं अशक्नुवन्। एवमष्टाविंशस्सर्गः समाप्तः। दूषणस्तु स्वबलं विनश्यन्तं दृष्ट्वा, महाबाहुः सः क्रूरान् भीमान् च योधान् आज्ञापयत्। सः पञ्चसहस्राणि राक्षसान् युद्धे न पलायमानान् समाह्वयत्; ते शूलपट्टिशखड्गशिलावृष्ट्या वृक्षैश्च रामं प्रति आक्रमन्। ते सर्वतोदिशं शरवृष्ट्या रामं अभ्यवर्षयन्; सा वृक्षशिलावृष्टिः प्राणान् हन्ती घोराऽभवत्। धर्मात्मा राघवः तां वृष्टिं तीक्ष्णैः शरैः प्रत्यगृह्णात्; तां लब्ध्वा, स स्थिरः वृषेव निमील्य स्थितवान्। राक्षसानां सर्वनाशात् रामः कोपेन संविग्नः, तदा क्रोधसमन्वितः दीप्तिमानिव बभूव। सः सर्वतोदिशं दूषणेन च सह बाणैः सैन्यं अच्छादयत्। तदा क्रुद्धः सेनापतिः दूषणः शरैः राघवं वज्रसन्निभैः वारयामास। रामः चात्यन्तक्रुद्धः कर्णिकारपर्णेन शरेण तस्य महद्धनुः छित्त्वा, चतुर्भिः शरैः अश्वान् च निपातयत्। तीक्ष्णैः शरैः तान् अश्वान् निहत्य, अर्धचन्द्रेण सारथ्याः शिरः छित्त्वा, त्रिभिः शरैः तस्य राक्षसस्य वक्षः विदारयत्। धनुषश्च रथस्य च अश्वानां च सारथ्याश्च रहितः, सः दूषणः भीमं लोहदण्डं गृहीत्वा, यः पर्वतशिखरसन्निभः, सुवर्णपट्टबद्धः, देवसेनानां विदारणाय आयुधम्, समादत्त। सः शूलैः लोहकण्टकसंयुक्तः, रक्तमेदसाऽभिसिक्तः, स्पर्शे वज्राशनिसदृशः, शत्रुगृहमर्दनक्षमः। तं महोरगसदृशं गदां गृहीत्वा, निशाचरः दूषणः रामं प्रति युद्धे अभिद्रुत्य गतवान्। तस्याभिधावतः राघवः द्वाभ्यां शराभ्यां भूषणवद्भ्यां भुजौ छित्त्वा, सः दूषणः गदया सहितः भूमौ निपपात, इन्द्रध्वज इव पुरतः पतितः। द्वाभ्यां भुजाभ्यां छिन्नाभ्यां सः महाकायः भूमौ न्यपतत्, भग्नदन्तः महागज इव। दूषणं युद्धे भूमौ पतितं, निहतं च दृष्ट्वा, सर्वे प्रजाः काकुत्स्थं प्रशशंसुः—"साधु! साधु!" इति। तस्मिन्नेव काले, त्रयः क्रुद्धाः सेनानायकाः, मृत्युपाशबद्धा इव, एकत्र मिलित्वा रामं प्रति अभिद्रुत्य गतवन्तः। महाकपालः स्थूलाक्षः प्रमाथीति च बलवान् प्रमाथी च—तेषां महाकपालः भीमं शूलं समादत्त, स्थूलाक्षः पट्टिशं, प्रमाथी परश्वधं गृहीत्वा, तान् आक्रमतः दृष्ट्वा राघवः तीक्ष्णैः शरैः प्रत्यगृह्णात्। अतिथीनिव अप्रियान् तान् रामः शरैः प्रत्यगृह्णात्; रघुनन्दनः महाकपालस्य शिरः छित्त्वा, अनन्तशरवृष्ट्या प्रमाथिं विदारयत्, स्थूलाक्षस्य च नेत्रे बाणैः पूरयामास। सः तेन ताडितः महावृक्ष इव शाखाभिः छिन्नः भूमौ निपपात। तत्क्षणाद् रामः क्रुद्धः दूषणस्य पञ्चसहस्राणि अनुचरान् नाशयामास। तान् पञ्चसहस्राणि निहत्य, तान् यमसदनं प्रापयत्। दूषणस्य अनुचराणां च निधनं श्रुत्वा, खरः क्रुद्धः सेनायाः महाबलान् सेनानायान् आज्ञापयत्—"युद्धे दूषणः सह अनुचरैः निहतः।" "महता सैन्येन रामेण युद्ध्यताम्, सः केवलः नरः अस्ति; सर्वे राक्षसाः सर्वविधायुधैः तम् हन्तु!" इति।