तेषु राक्षसेषु क्रोधसंरक्तचेतसः पराक्रान्तं रामं युद्धे मुद्गरैः शूलैः तोमरैः खड्गैः परश्वधैश्च समभ्यघ्नन्। ते महाकायमहाबलाः मेघगणोपमाः रथैः अश्वैश्च काकुत्स्थं समभिद्रवन्ति स्म। रामं हन्तुमिच्छन्तः युद्धे गजैः पर्वताग्रसन्निभैः राक्षसगणाः तत्र रामं बाणवर्षैः समन्ततः अभ्यवर्षयन्। सर्वतः भीमदर्शनैः राक्षसैः परिवृतः रामः स एव पर्वतराज इव मेघमण्डलैः वर्षमाणैः संवृतः बभौ। यथैव महादेवः उत्सवकाले गणैः परिवृतः भवति, तथा राघवः यतुधानैः प्रेषितास्त्राणि सस्मार। तानि सर्वाणि रामः शरैः प्रत्यगृह्णात्, सागर इव नदीनां प्रवाहान् गृह्णन्; तैः भीषणास्त्रैः शरीरं विद्धमपि न चचाल। स रामः सर्वाङ्गविद्धः रक्तलेपितशरीरः, विद्युद्भिरपि ताडितः महापर्वत इव बभौ। रक्तरश्मिभिः आच्छन्नः सायंमघ इव रामः द्रष्टुं शक्यते स्म; तं दृष्ट्वा देवाः गन्धर्वाः सिद्धाः महर्षयश्च विषण्णाः अभवन्। एकः एव बहुसहस्रैः परिवृतं रामं दृष्ट्वा, स कोपसंविष्टः धनुः परिधाय सन्नद्धः अभवत्। तदा स शतानि सहस्राणि च तीक्ष्णानां बाणानां युद्धे मुमोच, यमपाशवत् अप्रतिहार्याणि दुःसहानि च। स रामः सुवर्णभूषितान् पक्षिणः शरान् लीलया मुमोच; ते बाणाः शत्रुगणेषु पतन्तः राक्षसानां प्राणान् यमपाशवद्गृह्णन्ति स्म। तेषां शरीराणि विदार्य रक्तेन सिक्ताः बाणाः दिवं गत्वा ज्वलिताग्निसमप्रभाः बभासिरे। अनन्ताः रामस्य बाणाः धनुषः चक्रात् निर्गच्छन्तः प्रकटिताः, ते उग्राः राक्षसानां प्राणान् हरन्तः धनुष्कूटांश्च ध्वजाग्राणि कवचानि छित्त्वा चिच्छेदुः। रामः युद्धे शतानि सहस्राणि च किरीटमुक्ताभरणविहितभुजांश्च गजाननसदृशोरुंस्तथा बाहून् छित्त्वा चिच्छेद। स्वर्णयुक्तयुक्तैः रथयुक्तैः अश्वैः सारथिभिः सह, गजैरुत्तमवाहनैः, पदातिभिः सह, रामः बाणैः निपातितवान्। तस्य बाणैः मुक्तैः ते सर्वे विदारिताः, पदातिनः हत्वा स यमालयं प्रेषयामास। तदानीं विविधैः बाणैः शरीरविवराणि विदार्य तदानीं रामात् विश्रान्तिं न लेभिरे राक्षसाः, शुष्कवनमिव वह्नितः। केचन महाबलाः महावीर्यवन्तः क्रोधात् शूलतूणीरपरश्वधान् रामे प्रेषयामासुः। स तु महाबाहुः पराक्रान्तः रामः तेषां अस्त्राणि शरैः प्रतिरुध्य तेषां प्राणान् जहार, शिरांसि ग्रीवानि च चिच्छेद। शिरच्छिन्नाः भग्नकवचानि भग्नधनुष्काणि च, वायुविक्षिप्ताः वृक्षवद्भूमौ पतिताः। ये तत्रावशिष्टाः, ते रात्रिचराः तदानीं बाणाभिहताः खिन्नाः खरं शरणं जग्मुः। दूषणः धनुः गृहीत्वा सर्वान् उत्साहयन्, महाक्रोधसमन्वितः मृत्युरिव समुत्पतन् राममभिद्रवत्। तदा दूषणप्रेरिताः सर्वे निर्भयाः पुनः प्रत्यागत्य राममभिद्रवन्त्, सालतालवृक्षांश्च शिलाः च आयुधत्वेन प्रगृह्य। शूलैः मुद्गरैः पाशैः च महाबलिनः तत्र शरास्त्रवर्षं प्रासृजन्। राक्षसाः वृक्षशिलावर्षं च प्रक्षिप्य तद्रणं विस्मयजनकं सघोरं रोमाञ्चनं च अभवत्। पुनः पुनः राक्षसाः सर्वतः राममभिद्रवन्त्; तयोः युद्धं परमभीषणं जातम्। तदा सर्वदिक्प्रदेशान् राक्षसैः पूर्णान्, शरवर्षैः आच्छन्नान् दृष्ट्वा, रामः महाबलः भीमस्वनं कृत्वा, दिव्यं गान्धर्वास्त्रं प्रयोक्तुम् आरब्धवान्। ततः धनुष्कोटिभ्यः सहस्रशः बाणाः निर्गच्छन्तः सर्वदिशः व्याप्य एकत्र समागताः। राक्षसाः तैः बाणाभिहताः तं रामं शरान् सन्धानं मुमोचन्तं च, भीमास्त्राणि उत्तमबाणांश्च प्रगृह्य पश्यन्ति स्म। तदा बाणानां तमसा आकाशं सूर्येऽपि सति आच्छादितम्, रामः तत्र स्थितः बाणान् क्षिपन् इव दृष्टः। अनेकाः एकैव क्षणे पतन्तः, एकैव क्षणे निपातिताः, एकैव क्षणे पतिताः, भूमिः सर्वतः आच्छन्ना बभूव। निपातिताः पतिताः क्लान्ताः छिन्नाः भग्नाः विदारिताश्च राक्षसाः सर्वत्र सहस्रशः दृश्यन्ते स्म। किरीटैः शिरोभिः, कङ्कणैः बाहुभिः, ऊरुभिः बाहुभिः च्छिन्नैः, नानाविधाभरणैः विभूषितैः च। हयैः शुभैः नागैः रथैः च विविधरूपेण भग्नैः, चामरैः छत्रैः पताकाभिश्च तत्र दृश्यन्ते। रामस्य बाणैः पतितैः, शूलशक्तिभिः छिन्नैः, खड्गैः भग्नैः, तोमरैः विक्षिप्तैः, परश्वधैः वितीर्णैः च। शिलाभिः चूर्णीकृताभिः, नानाविधानां अद्भुतानां बाणानां च, भूमिः तत्र रणाङ्गणे विस्तीर्णा भीषणा च बभूव, छिन्नास्त्रैः आच्छन्ना। सर्वान् निपातितान् दृष्ट्वा राक्षसाः महात्रासं प्राप्ताः, रामं रिपुनगरविजयिनं प्रति गन्तुं न शक्ताः। इति षड्विंशः सर्गः श्रोतव्यः।