तदा तेषां राक्षसानां तद् वनं घोरनिनादेन सम्पूर्णम् अभवत्। तेन शब्देन भीतानि तत्र निवसन्ति वन्यजन्तवः पलायमानानि अभवन्। ते तु निर्जनेषु स्थानेषु शीघ्रं धावन्तः नापश्यन् पृष्ठतः, तदा तद् बलम् वेगेन प्रवृत्तम्, वह्निवेगवत् रामं प्रति अभ्यधावत्। तद् राक्षसबलम् विविधानि आयुधानि धारयन्ति, सागरसमं घोरम्, रामस्य पुरतः स्थितम्। रामः तु युद्धविशारदः, सर्वतः दृष्टिं प्रसार्य, समन्तात् निरीक्ष्य तद् खरस्य सेनाम् अभिसमीयमानाम् अपश्यत्। स तदा महाबलः धनुः सम्यक् संविधाय, तूण्यात् शरान् आदत्त। सर्वेषां राक्षसानां विनाशाय महतीं क्रोधम् आहूय, कोपसंरक्तः कालाग्निवत् दुरधृष्यः बभूव। तं दीप्ततेजसं रामं दृष्ट्वा वनदेवताः कम्पिताः। कोपसंयुक्तं रामरूपं तदा दक्षयज्ञविनाशाय प्रवृत्तं पिनाकपाणिं शिवमिव बभूव। तेषां राक्षसानां धनुष्मतां, भूषणचमूर्वाहनकवचानि वह्निसमप्रभाणि, रक्तमांसभक्ष्याणां सेनायाः प्रभा, प्रभातसमये मेघपटलवद् अदृश्यत। ततः श्रीमद्रामायणे वाल्मीकिप्रोक्ते अरण्यकाण्डे पञ्चविंशः सर्गः श्रोतव्यः। खरः तु स्वैः प्रमुखैः सेनापतिभिः सह आश्रमं आगत्य, कोपसंयुक्तं शत्रुसूदनं रामम् अपश्यत्। तं धनुष्कोटिसंयुक्तं रामं दृष्ट्वा खरः गर्जितम् उच्चार्य सारथिम् आज्ञापयत्, "रामं प्रति रथं शीघ्रम् आनय" इति। खरस्याज्ञया सारथिः अश्वान् प्रोत्साह्य तत्र यत्र रामः महाबाहुः एकाकी धनुर्धरः स्थितः, तत्र गच्छत्। तं खरम् आगच्छन्तं दृष्ट्वा सर्वे राक्षसाः मन्त्रिणश्च तं परिवृत्य महान् शब्दः अकुर्वन्। खरः तु रथस्थः राक्षसाणां मध्ये, तारेषु रक्तग्रह इव बभूव। ततः खरः सहस्रशरैः रामम् अप्रतिमबलम् आक्रम्य, युद्धे भीमं निनादम् अकरोत्। ततः सर्वे राक्षसाः रोषसंयुक्ताः, दुर्धर्षं भीषणधन्वानं रामम् विविधायुधैः वर्षन्तः समन्तात् आक्रमन्। ते राक्षसाः गदाभिः, शूलैः, पट्टिशैः, खड्गैः, परश्वधैः च रामम् अभ्यहन्यन्। महाकायाः महाबलाः मेघपटलसंनिभाः रथाश्वैः सह काकुत्स्थं समभ्यधावन्। रामस्य वधकामिनः ते गजराजोपमैः गजैः अभ्यधावन्; राक्षसचमूः रामं प्रति शरवर्षम् अकुर्वन्। भीमदर्शनेन राक्षसानां समन्ततः परिवृतः रामः, मेघैः संवृतो गिरिराज इव बभूव। यथैव महेश्वरः उत्सवकाले गणैः परिवृतः, तथा राघवः राक्षसैः मुक्तानि आयुधानि प्रतिगृह्णन् स्थितः। स शरैः तानि प्रतिहत्य, सागरः इव नदीवाहान्, राक्षसानां भीषणानि आयुधानि अपि न व्यथितः। रामस्य शरीरे तैः भीषणैः आयुधैः विदारिते रक्तलेपनः, विद्युद्भिः आहतः महागिरिरिव बभूव। रक्तच्छन्नः रामः सायं मेघैः आच्छादितः सूर्य इव ददृशे; देवा गन्धर्वाः सिद्धाः महर्षयः च विषण्णाः अभवन्। तं एकं बहुसहस्रैः परिवृतं दृष्ट्वा, रामः क्रोधसंयुक्तः धनुः परिधाय, चक्राकारं स्थित्वा, शतानि सहस्राणि च तीक्ष्णशरान् अमोघान् अमर्षणीयान् कालपाशानिव युद्धे ससर्ज। स सुलघुश्चापात् सुवर्णभूषितान् पक्षिणः शरान् विमुञ्चन्, तान् शरान् शत्रुचमून् प्रति लीलया ससर्ज। ते शराः मृत्युपाशवत् राक्षसानां प्राणान् आदत्त; रुधिरार्द्राणि तेषां देहान् विदार्य, शराः रक्तसिक्ताः अभवन्। आकाशमुत्पत्य, ते ज्वलनप्रभया दीप्तिमन्तः अदृश्यन्त; अनन्ताः रामस्य शराः धनुषः परिधेः निष्पेतुः। ते महातीक्ष्णाः राक्षसानां प्राणान् हरन्तः, धनुष्कूटान्, ध्वजाग्राणि, कवचानि, आयुधानि च छित्त्वा चूर्णयामास। युद्धे रामः शतशः सहस्रशश्च भूषणभूषितबाहून्, गजेन्द्रशुण्डासमान् ऊरून् च छित्त्वा पातयामास। सुवर्णयुक्तयुक्ताश्वयुक्तरथान्, सारथिभिः सह, गजान् चारुहस्तिभिः, अश्वारोहीन् च रामशरैः व्यपोहत्। रामस्य विमुक्ताः शराः तान् छित्त्वा दारयित्वा, युद्धे पदातीन् निहत्य यमसदनं प्रापयन्। तद् बलं रामशरैः विविधैः प्राणेषु विदारितम्, शुष्कवनं वह्निना इव, तस्मात् रामात् न किंचित् शान्तिम् अविन्दन्। केचन महाबलाः वीर्यवन्तः राक्षसाः अत्यन्तक्रुद्धाः शूलान्, तोमरान्, परश्वधान् रामं प्रति प्रक्षिपन्। महाबाहुः पराक्रान्तः रामः तेषां शस्त्राणि शरैः वारयन्, युद्धे तेषां प्राणान् आदत्त, शिरांसि ग्रीवानि च छित्त्वा पातयामास। छिन्नशिरसः भग्नकवचाः, भग्नधन्वानः, ते भूमौ वृक्षाः वातेन विक्षिप्ताः इव पतिताः। ये तत्र शेषाः, ते विह्वलचित्ताः, रामशरपीडिताः, खरं शरणम् अन्वेष्य पलायन्ते स्म। दूषणः धनुः आदाय, सर्वान् उत्साहयन्, महाक्रोधेन यमसदृशः सन्न् अग्रे प्रधावन्। तेन दूषणेना पुनः उत्साहिताः, निर्भयाः राक्षसाः, सालयष्टीन् तालवृक्षांश्च शिलाः च आयुधानि कृत्वा, पुनः रामं प्रति प्रतिपेदिरे। ते महाबलाः राक्षसाः शूलपिण्डिप्रहरणैः, रज्जुभिः, शरप्रवर्षं शस्त्रवर्षं च युद्धे मुमुचुः।