मेघगम्भीरवर्णाः ते राक्षसाः, जगतः क्षोभाय विचरन्तः, सर्वे सम्पूर्णसज्जाः सन्ति। तान् सर्वान् राक्षसान्, सौम्य, समाहारय। शीघ्रं मे रथं समानीयताम्, सौम्य, धनुषः विविधबाणान् खड्गांश्च तीक्ष्णशूलान् च सह। अहं तु तस्य दुर्धर्षस्य रामस्य, युद्धविशारदस्य, महात्मनः पौलस्त्यैः सह, विनाशाय अग्रे गन्तुमिच्छामि। एवं भाषमाणस्य तस्य दुषणः तस्मै महत्तरं रथं, सूर्यसङ्काशं, चित्रैः हयान् युक्तं, आज्ञापयत्। स रथः मेरुशिखरकल्पः, सुकृतसुवर्णालङ्कृतः, सुवर्णचक्रसमाकीर्णः, वैडूर्ययुक्तयोकः आसीत्। मत्स्यपुष्पवृक्षपर्वतसुवर्णचन्द्रसूर्यैः, शुभैः पक्षिसमूहैः, नक्षत्रैश्च चित्रितः, पताकाखड्गसम्पन्नः, उत्तमघण्टाभूषितः, सदा सुवर्णयुतहययुक्तः, खरः कोपसमाविष्टः तं रथं आरुरोह। स खरः, तां महतीं सेनां रथशस्त्रध्वजसम्पन्नां दृष्ट्वा, सर्वान् राक्षसान् दुषणं प्रति उवाच—“प्रयात” इति। ततः सा राक्षसानीका भयङ्करशिरःकवचध्वजशस्त्रसम्पन्ना, जनस्थानात् निर्गता, घोरं निनादं कृत्वा, शीघ्रगामिनी अभवत्। गदाभिः शूलैः त्रिशूलैः तीक्ष्णपरश्वधैः खड्गैः चक्रैः च हस्तेषु धारयन्तः, मुसलैः तोमरैश्च दीप्तमानाः, शूलैः कूटैः महधनुष्मद्भिः गदाभिः खड्गैः मुसलैः वज्रैश्च, सर्वे भीषणदर्शनाः, तत्र स्थिताः। चतुर्दश सहस्राणि भीषणराक्षसाः, खरस्य वशवर्तिनः, जनस्थानात् निर्गता। तान् घोरराक्षसान् समुत्पतन्तं दृष्ट्वा, खरस्य रथः किञ्चित्पृष्ठतः अन्वगच्छत्। प्रेरितः स खरस्य रिपुघ्नः रथः, वेगेन सर्वदिक्च दिशश्च शब्देन पूरयामास। खरः, कोपसमाविष्टः, कटुशब्दः, रिपुविनाशाय यमसदृशः शीघ्रं प्रययौ; पुनः पुनः सारथिं गर्जमानः शिलावर्षमिव मेघः चुकार। एवं तस्य भीषणस्य अशुभस्य सैन्यस्य प्रयातस्य, घोरः संकुलः रक्तवर्णः गर्दभसङ्काशः असृग्वृष्टिः तेषां उपरि पपात। तस्य रथस्य शीघ्रगामिनः अश्वाः पुष्पशोभिते राजपथे अकस्मात् पतिताः। सूर्यस्य चक्रवत् रक्तवर्णः तम्रः संदीप्तमण्डलः समुत्पन्नः। ततः सुवर्णध्वजस्य समीपे, महाकायः भीषणः गृध्रः उपाविशत्। जनस्थानस्य समीपे, मांसभक्ष्य पशुपक्षिणः खरनादं कृत्वा, विविधान् भीषणनादान् चक्रुः। प्रदीप्तदिशि, भीषणा उग्राः शुभाः च, रात्रिचराणां भीषणनादं प्राक्रन्दन्। विभक्तगजसदृशाः रक्तवारिवहाः मेघाः आकाशं छादयामासुः, आकाशमिव नास्तीत्येव दृश्यते। भीषणं संकुलं तमः समुत्पन्नम्, रोमाञ्चजनकं; दिशः च अन्तरदिशः च न प्रकाशन्ते स्म। रक्तनववर्णेन सन्ध्या, दिनकालरहिताऽपि, दीप्तिमती बभूव। ततः भीषणाः पशुपक्षिणः खरं प्रति निनदन्तः। बकाः शृगालाः गृध्राः च, युद्धे सदा अशुभं सूचयन्तः, भीषणस्वनं कृतवन्तः। बलं प्रति मुखं ज्वलनमुखः कबन्धः, आयसदण्डसदृशः, सूर्यसमीपे दृष्टः। महादैत्यः स्वरभानुः, अकाले सूर्यं ग्रसित्वा, वायुः तीव्रं प्रववौ, सूर्यश्च तेजो ह्रासमगच्छत्। नक्तमिव, ज्वलद्भिरिव तारकाः जाताः; पद्मानि मत्स्यपक्षिसंछन्नानि शुष्काणि सञ्जज्ञिरे। तस्मिन्क्षणे वृक्षाः पुष्पफलरहिताः अभवन्; वातरहितेऽपि रक्तमेघसदृशः धूलिः उत्पन्नः। तत्र शारिकाः “चीची, कूची” इति नादं कृतवन्तः; भीषणाः उल्काः शब्दयन्त्यः पतिताः। पृथिवी पर्वतवनोपवनेन सह कम्पिता; खरः रथात् गर्जन् सञ्जज्ञे। तस्य वामभुजः कम्पितः, वाणी विगलिता, अश्रूणि च नेत्रयोः समुत्पन्नानि, सर्वतः च दृष्ट्वा। ललाटे वेदना जाताऽपि, स महान् अशुभलक्षणानि दृष्ट्वा, मोहात् न निवृत्तः। ततः खरः हसन् सर्वान् राक्षसान् उवाच—“एते महान्तः भीषणाः लक्षणानि उत्पन्नानि। अहं तु तेषां विषये न चिन्तयामि; मम बलात्, बलिनो दुर्बलाश्च तुल्याः। तीक्ष्णैः बाणैः तारकाः अपि दिवः पातयेयम्।” “क्रुद्धः अहं तं रामं तस्य च भ्रातरं लक्ष्मणं, स्वबलमदगर्वितौ, मृत्युना यथानियमं नयिष्यामि। तौ तीक्ष्णैः बाणैः न हत्वा, निवर्तितुं न शक्नोमि; रामलक्ष्मणयोः विनाशः मम कार्यम्। एतत् भवद्भिः पुरतः साक्षात् दृश्यते; मया न मिथ्या भाष्यते। क्रुद्धः अपि, मदमत्तैः ऐरावतारूढं देवराजमपि हन्यां। युद्धे वज्रधरः अपि मया हन्येत; ततः तौ नरौ किम्?” एवं तस्य भीषणं गर्जितं श्रुत्वा, राक्षसानां महती सेना समुत्सुकता बभूव। इति श्रीमद्वाल्मीकि रामायणे आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे त्रयोविंशः सर्गः।