शूर्पणखा, भयभीता च प्रमदा च दुःखिता च, तं रजनीचरं पुनराश्रित्य शरणागतवद् अब्रवीत्—"सर्वत्रापि भयं पश्यन्ती, संकटेन व्याप्यते मनः; अतः त्वां पुनः शरणं प्राप्तास्मि। दुःखसागरस्य महान् वेगः, शोकनक्रैः सम्पूर्णः, भयतरङ्गैः विक्षुब्धः, तस्मिन् निमग्नां मां किमर्थं न उद्धरसि? ये मम साहाय्याय राक्षसाः, ते सर्वे रामेण तीक्ष्णैः शरैः भूमौ निपातिताः। यदि मयि वा तेषु राक्षसेषु दया अस्ति, यदि त्वं रामे प्रतिपत्तौ वा शक्तिम् इच्छसि, तदा दण्डकारण्यनिवासिनां राक्षसानां कंटकं रामं हन्याः। यदि त्वं अद्य रामं रिपुघ्नं न हनिष्यसि, तर्हि त्वदन्तिके एव प्राणान् त्यक्ष्यामि; मम मतिम् अनुसार्य, त्वं रामं युद्धे प्रतिपतितुं न समर्थः। त्वदीयेन सेनया अपि, तं महायुद्धे प्रतिप्रतिष्ठातुं न शक्नोषि; वीर इति यद् उक्तं, तद् मिथ्या ते, वीर्यं त्वय्य न दृश्यते।" "त्वं जनस्थानात् स्वबन्धुभिः सह शीघ्रं गच्छ; अथवा युद्धे तान् मूर्खान् हनिष्यसि, अन्यथा कुलस्य लज्जां प्राप्स्यसि। रामलक्ष्मणयोः वधाय त्वं अशक्तः; अल्पबलः, निर्बलः, किं जीवितं तव अत्र? रामतेजसा अभिभूतः त्वं शीघ्रं विनश्यसि; रामो दशरथात्मजः तेन एव बलसम्पन्नः।" इति शोकवशेन, भ्रातरं समीपस्थं शूर्पणखा, मूर्च्छिता, उदरं हस्ताभ्यां ताडयन्ती, तीव्रेण शोकजालेन परिप्लुता रुरोद। एवं शूर्पणखया ताडितः खरः, राक्षसेषु मध्ये, क्रुद्धतरः, खरादपि कठोरतराणि वचनानि अब्रवीत्—"मम क्रोधः तव अवमानात् उत्पन्नः, सागरतरङ्गवत् अतीव दुर्निवार्यः। रामं न बलवन्तं मन्ये, स मर्त्यः अल्पायुषः; अद्य एव पापकर्मणा स्वयम् आत्मनः प्राणान् हाप्स्यति। शोकं त्यज, विक्लबता च त्यज; रामं लक्ष्मणं च यमसादनं प्रेषयिष्यामि। अद्य त्वं रामस्य रक्तमुष्णं पिबिष्यसि, मम परशुना हतस्य भूमौ पतितस्य।" खरस्य वचः श्रुत्वा, शूर्पणखा प्रमोदिता, पुनः भ्रातरं राक्षसेश्वरं स्तोतुं प्रारभत। तया पूर्वं कठोरं वचनं श्रुत्वा, पुनः स्तुत्या प्रसन्नः, खरः दुषणं सेनापतिं सम्बोधितवान्। "चतुर्दश सहस्राणि राक्षसानां मम आज्ञया प्रवर्तन्ते, ये घोराः युद्धे च, मेघसङ्काशाः, लोकदुःखकारिणः, सर्वे सम्प्रयुक्ताः; तान् सर्वान् समाह्वय, सौम्य। शीघ्रं मे रथं आनय, धनूं च, विविधानि शराणि, खड्गांश्च, तीक्ष्णशूलानि च। अग्रे गत्वा, युद्धविशारदं तं दुर्मदं रामं सह महात्मभिः पौलस्त्यैः नाशयितुम् इच्छामि।" इति उक्ते, दुषणः खरस्य महतीं रथं, सूर्यसमप्रभां, चित्रैः हयैः युक्तां, समादिशत्। स रथः मेरुशिखरप्रख्यः, सुवर्णमयैः चक्रैः, वैदूर्ययुक्तयुक्तः, मत्स्यपुष्पवृक्षपर्वतशोभितः, सुवर्णचन्द्रसूर्यैः, शुभपक्षिपुंगवैः, तारागणैः च विभूषितः, पताकाखड्गैः, मणिशृङ्गैः, उत्तमघण्टाभिः अलङ्कृतः, सदा उत्तमाश्वयुक्तः, खरः क्रोधात् तत्रारूढः। स खरः, तां महतीं सेना रथशस्त्रध्वजैः समन्वितां दृष्ट्वा, सर्वान् राक्षसान् दुषणं प्रति 'प्रयात' इति आज्ञापयत्। ततः सा राक्षसी सेना, भयानकवर्मशस्त्रध्वजसमायुक्ता, जनस्थानात् घोरनादं कृत्वा, शीघ्रं निर्गता। कूटा, शूलानि, त्रिशूलानि, तीक्ष्णपाशुपतास्त्राणि, खड्गचक्राणि, गदा, तोमराणि, शूलानि, महाबाणानि, मुसलानि, वज्राणि च धारयन्तः, सर्वे भयावहदर्शनाः, चतुर्दश सहस्राणि राक्षसाः खरस्य आज्ञया प्रययुः। तान् भीषणराक्षसान् प्रधावन्तः दृष्ट्वा, खरस्य रथः किञ्चित्पृष्ठतः अनुगतः। खरस्य रथोऽपि, रिपुघ्नस्य, त्वरया सर्वदिक्प्रान्तान् शब्देन व्याप्य, शीघ्रं प्रचक्रमे। खरः, क्रोधवर्धितः, कठोरस्वरः, रिपुनाशनाय मृत्युवत् त्वरमाणः, पुनः सारथिं गर्जनं कृत्वा, स्फटिकघन इव, शीघ्रं प्रेषयामास। एवं तस्य भीषणा, अमंगलकारिणी सेना प्रस्थितवती, तदा तेषां उपरि घोरः अश्वारूढः रक्तवर्णः गर्दभसदृशः शोणितवृष्टिः अभवत्। खरस्य रथयुक्ताः शीघ्रगामिनः अश्वाः पुष्पैः छन्ने राजपथे अकस्मात् पतिताः। सूर्यस्य चतुर्दिक् रक्तवर्णः कालचक्रसदृशः दीप्तमण्डलः अभवत्। ततः सुवर्णध्वजस्य उन्नते शिखरे, महान् भीषणविहगः गृध्रः उपविष्टः। एवं राक्षससेनायाः प्रस्थानं, खरस्य क्रोधवर्धनं, तस्य रथस्य शोभा, भीषणानि निमित्तानि च दृष्टानि।