द्वौ पुरुषौ, शस्त्रधरौ, वल्कलचर्मवसनौ, स्त्रीसहितौ, भीषणं दण्डकारण्यं प्रविष्टौ। तौ च तां दुष्टां च स्त्रीं हत्वा, भवन्तः प्रत्यागच्छन्तु; एषा तेषां भगिनी मम कृते तेषां रक्तं पिबतु। एषा भगिन्याः कामना, राक्षसाः, शीघ्रं साध्यताम्; युष्माभिः स्वबलं प्रदर्श्य, तान् जेतुम् अर्हथ। यदा युद्धे तौ भ्रातरौ हता भविष्यथः, तदा एषा प्रमुदिता हर्षिता च तयोः रक्तं संग्रामे पिबिष्यति। एवमुक्त्वा, तया सह चतुर्दश राक्षसाः तत्र गताः, यथा वातेन नीताः मेघाः। ततः भीषणा शूर्पणखा रामाश्रमं आगत्य, तौ भ्रातरौ सीतया सह राक्षसेभ्यः निवेदितवती। ते रामं महाबलिनं पर्णशालायां उपविष्टं, सीतया लक्ष्मणेन च सेव्यमानं दृष्टवन्तः। तस्य आगमनं तान् च राक्षसान् दृष्ट्वा, दीप्ततेजाः श्रीरामः भ्रातरं लक्ष्मणं उवाच— "सौमित्रे, क्षणं प्रतीक्षस्व, सीताया समीपे स्थित्वा; अहं एतान् इह आगतान् विनाशयिष्यामि।" रामस्याज्ञां शुश्रूषुः लक्ष्मणः प्रत्युवाच— "एवं भवतु।" धर्मात्मा रामः सुवर्णभूषितं महद् धनुः गृहीत्वा, तं च प्रत्यञ्चं कृत्वा, राक्षसान् इदं वचनं अब्रवीत्— "वयं दशरथस्य पुत्रौ, भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ, सीतया सह दुष्करं दण्डकारण्यं प्रविष्टवन्तौ। फलमूलभक्षिणौ, नियमवन्तौ, ब्रह्मचर्यचरिणौ, दण्डकारण्यनिवासिनौ वयम्; किमर्थं युष्माभिः पीड्ये? अहं धनुष्मान् बाणधारी, मुनिनां आज्ञया, दुष्टात्मनः युष्मान् अस्मिन्महासङ्ग्रामे हन्तुं प्राप्तः। तिष्ठत, न प्रत्यागच्छत; यदि प्राणान् रक्षितुम् इच्छथ, गच्छत, निशाचराः।" एवं तस्य वचः श्रुत्वा, चतुर्दश ब्रह्मघ्नाः राक्षसाः, शूलपाणयः, क्रोधात् प्रत्युवाचुः। ते भीषणा रक्तलोचनाः, रक्तलोचनं रामं निरीक्ष्य, कटुं मधुरं च वाक्यं हृष्टाः अब्रुवन्— "महाबलस्य खरस्य कोपं प्रेरयित्वा, त्वं एकः एव अस्माभिः युद्धे निहतः जीवितं त्यक्ष्यसि। किं ते बलं, एकस्य बहूनां मध्ये स्थितुं, किं पुनः अस्माभिः सह युद्धं कर्तुम्? एतेन मुसलशूलशक्तिप्रहरणेन, त्वं जीवितं बलं धनुः च संप्राप्तं त्यक्ष्यसि।" एवमुक्त्वा, क्रुद्धाः चतुर्दश राक्षसाः, शस्त्रखड्गपाणयः, रामं प्रति सञ्जग्मुः। ते सर्वे शूलाः रामे अपराजिते समासृजन्। तान् सर्वान् सुवर्णभूषितैः बाणैः छित्त्वा, वीरः सूर्यसङ्काशान् नाराचान् आदत्त। स महाबलः, तीक्ष्णान् अश्मकूटनिभान् चतुर्दश बाणान् क्रुद्धः संधाय, राक्षसान् प्रति मोचयामास। ते राक्षसाः, गजेन्द्राः इव भूमौ पतिताः, विदारितहृदयाः, छिन्नमूलवृक्षाः इव भूमौ न्यपतन्। रक्तसिक्ताः विकृताङ्गाः मृताः च ते भूमौ पतित्वा, शूर्पणखा तान् दृष्ट्वा क्रोधेन समाविष्टा। सा किंचित् शुष्करक्तधारा खरं उपगम्य, शोकाकुला पुनः पतिता, सन्तप्तलता इव स्नेहरहिताः। सा दुःखेन व्याकुला, भ्रातुः समीपे महतीं नादं कृत्वा, कम्पमानया वाचा बाष्पपूरितलोचना, विवर्णमुखी, अश्रूणि मुमोच। युद्धे राक्षसान् निहतान् दृष्ट्वा, शूर्पणखा पलाय्य, तेषां वधं सर्वेषां राक्षसानां विनाशं भ्रात्रे खराय सर्वं न्यवेदयत्। ततः शूर्पणखां पुनः पतितां दृष्ट्वा, खरः क्रुद्धः, क्लिष्टां तां स्पष्टवचः उवाच— "त्वदर्थं मया प्रेषिताः ते वीराः राक्षसाः, मांसभक्षिणः; किमर्थं पुनः क्रोशसि? ते मम सदा भक्ताः, प्रियतमा, अनुवर्तिनः; यदि वध्यन्ते, न मम आज्ञां लङ्घयेयुः। किं तदस्ति? यदर्थं त्वं 'हा रक्ष' इति भूमौ पतसि, तद् इच्छामि श्रोतुम्। अहं सन् अपि, त्वं अनाथवत् किमर्थं विलपसि? उत्तिष्ठ, उत्तिष्ठ; न एषा दुर्बलता त्वया कर्तव्या।" एवं बलिना खरः उक्ता सा, सान्त्विता, बाष्पपूरितलोचना, भ्रात्रे खराय उवाच— "एतानि श्रोत्रे नासिके च कृतकृत्यानि, रक्तप्रवाहेण सिक्ताङ्गी, त्वया सान्त्विता अहम्। त्वया मम कृते चतुर्दश राक्षसाः शस्त्रपाणयः, भीषणं रामलक्ष्मणौ हन्तुं प्रेषिताः। ते सर्वे क्रुद्धाः शूलशक्तिप्रहरणाः, रामेण प्राणहरैः बाणैः संग्रामे निहताः।